Art. 42 ustawy Prawo budowlane określa obowiązki inwestora przed rozpoczęciem robót budowlanych. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że roboty budowlane są prowadzone zgodnie z przepisami prawa i przy zachowaniu należytej staranności technicznej oraz nadzoru. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych ustępów tego artykułu.

#### § 1. Obowiązki inwestora przed rozpoczęciem robót budowlanych

##### 1) Sporządzenie projektu technicznego
Inwestor jest zobowiązany do zapewnienia sporządzenia projektu technicznego przed rozpoczęciem robót budowlanych, z wyjątkiem przypadków wskazanych w art. 34 ust. 3b. Projekt techniczny musi być sporządzony w następujących przypadkach:
- **a) Roboty budowlane objęte decyzją o pozwoleniu na budowę**: W przypadku robót wymagających pozwolenia na budowę, projekt techniczny jest niezbędnym elementem.
- **b) Budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-4**: Dotyczy budów określonych w art. 29 ust. 1 pkt 1-4, takich jak domy jednorodzinne czy obiekty gospodarcze.
- **c) Przebudowa, o której mowa w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a**: Obejmuje przebudowy wskazane w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a, na przykład przebudowy budynków mieszkalnych.
- **d) Instalowanie, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d**: Dotyczy instalacji określonych w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d, takich jak instalacje gazowe.

##### 2) Ustanowienie kierownika budowy
Inwestor musi ustanowić kierownika budowy w przypadku:
- **b) Budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1, 2-4, 9, 27 i 30, oraz instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. d i e**: Dotyczy budów i instalacji wymienionych w tych przepisach, takich jak budowa domów jednorodzinnych, obiektów gospodarczych i instalacji.
- **ca) Rozbiórki objętej decyzją o pozwoleniu na rozbiórkę**: Konieczne jest ustanowienie kierownika budowy w przypadku rozbiórki wymagającej pozwolenia.
- **d) Roboty budowlane objęte decyzją o legalizacji budowy, o której mowa w art. 49 ust. 4**: Dotyczy robót budowlanych, które zostały zalegalizowane i wymagają pozwolenia na użytkowanie.
- **e) Roboty budowlane objęte decyzją o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4**: Wymagane jest ustanowienie kierownika budowy w przypadku wznowienia robót budowlanych po przerwie.

##### 3) Ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego
Inwestor musi ustanowić inspektora nadzoru inwestorskiego w przypadku:
- **a) Gdy taki obowiązek wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę**: Jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę nakłada taki obowiązek.
- **b) Roboty budowlane objęte decyzją o legalizacji budowy, o której mowa w art. 49 ust. 4**: Dotyczy robót zalegalizowanych, które wymagają pozwolenia na użytkowanie.
- **c) Roboty budowlane objęte decyzją, o której mowa w art. 51 ust. 4**: Wymaga ustanowienia inspektora nadzoru w przypadku decyzji o wznowieniu robót budowlanych.
- **d) Obiekty budowlane określone w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 2**: Dotyczy obiektów budowlanych wymienionych w przepisach, które mogą wymagać inspektora nadzoru inwestorskiego.

##### 4) Przekazanie projektu budowlanego kierownikowi budowy
Inwestor ma obowiązek przekazać kierownikowi budowy projekt budowlany, w tym projekt techniczny, o ile jest wymagany. Jest to kluczowe dla zapewnienia, że kierownik budowy posiada pełną dokumentację niezbędną do prawidłowego prowadzenia robót.

#### § 3. Wyłączenie obowiązku ustanawiania kierownika budowy
Organ administracji architektoniczno-budowlanej może wyłączyć obowiązek ustanawiania kierownika budowy, jeżeli uzasadnione jest to nieznacznym stopniem skomplikowania robót budowlanych lub innymi ważnymi względami. Ta elastyczność pozwala na dostosowanie wymagań do konkretnych okoliczności i skali projektu.

#### § 4. Ustanowienie kierownika robót specjalistycznych
Jeżeli roboty budowlane wymagają przygotowania zawodowego w specjalności techniczno-budowlanej innej niż posiada kierownik budowy, inwestor jest zobowiązany zapewnić ustanowienie kierownika robót w danej specjalności. Ma to na celu zapewnienie odpowiedniego nadzoru technicznego i kompetencji w przypadku specjalistycznych robót.

### Podsumowanie
Art. 42 pb szczegółowo określa obowiązki inwestora przed rozpoczęciem robót budowlanych, w tym konieczność sporządzenia odpowiedniej dokumentacji, ustanowienia kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego oraz przekazania projektu budowlanego. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że roboty budowlane są prowadzone w sposób bezpieczny, zgodny z przepisami i z należytą starannością techniczną. Art. 42 ustawy Prawo budowlane określa obowiązki inwestora przed rozpoczęciem prac budowlanych. Inwestor jest zobowiązany do zapewnienia sporządzenia projektu technicznego w określonych przypadkach, takich jak prace budowlane objęte decyzją o pozwoleniu na budowę, budowy, przebudowy czy instalacje. Ponadto, inwestor musi ustanowić kierownika budowy w określonych sytuacjach, takich jak budowa, instalowanie czy rozbiórka objęta decyzją o pozwoleniu na budowę. Dodatkowo, inwestor musi ustanowić inspektora nadzoru inwestorskiego w określonych przypadkach, np. gdy taki obowiązek wynika z decyzji o pozwoleniu na budowę.

Organ administracji architektoniczno-budowlanej może wyłączyć obowiązek ustanowienia kierownika budowy w przypadku niewielkiego stopnia skomplikowania prac budowlanych lub innych istotnych względów. W sytuacji, gdy do kierowania pracami budowlanymi wymagane jest specjalistyczne wykształcenie w innej specjalności niż posiada kierownik budowy, inwestor musi zapewnić ustanowienie kierownika robót w odpowiedniej specjalności. Oznacza to, że inwestor ma obowiązek zapewnić odpowiednie nadzór i kierowanie pracami budowlanymi zgodnie z wymaganiami prawnymi.

Prawo budowlane

Art. 45a Prawa budowlanego wprowadza szczegółowe obowiązki dla kierownika budowy przed rozpoczęciem budowy lub rozbiórki. Przepis ten ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa na placu budowy oraz zgodność prowadzonych prac z zatwierdzonym projektem budowlanym.

#### 1. Obowiązki kierownika budowy

**a) Zabezpieczenie terenu budowy lub rozbiórki:**
Kierownik budowy jest zobowiązany do zabezpieczenia terenu budowy lub rozbiórki. Oznacza to, że musi podjąć wszelkie niezbędne środki, aby zapewnić bezpieczeństwo osób przebywających na terenie budowy oraz w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Zabezpieczenie terenu może obejmować ogrodzenie, oznakowanie oraz inne środki ochronne.

**b) Potwierdzenie otrzymania zatwierdzonego projektu budowlanego:**
Kierownik budowy musi potwierdzić wpisem w dzienniku budowy otrzymanie od inwestora zatwierdzonego projektu budowlanego oraz, jeśli jest wymagany, projektu technicznego lub projektu rozbiórki. Ten obowiązek ma na celu zapewnienie, że prace budowlane będą prowadzone zgodnie z zatwierdzonym projektem.

**c) Umieszczenie tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia dotyczącego bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia:**
Na terenie budowy, na której przewiduje się prowadzenie robót budowlanych trwających dłużej niż 30 dni roboczych i jednoczesne zatrudnienie co najmniej 20 pracowników lub gdy przewidywany zakres robót budowlanych przekracza 500 osobodni, kierownik budowy musi umieścić tablicę informacyjną oraz ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia.

#### 2. Obowiązki inwestora w przypadku braku kierownika budowy

W sytuacji, gdy nie ma obowiązku ustanowienia kierownika budowy, obowiązek zabezpieczenia terenu budowy lub rozbiórki spoczywa na inwestorze.

#### 3. Wyłączenia od obowiązków

Przepisów dotyczących potwierdzenia otrzymania zatwierdzonego projektu budowlanego nie stosuje się do:
- budowy, dla której nie ma obowiązku ustanowienia kierownika budowy,
- obiektów służących obronności i bezpieczeństwu państwa,
- rozbiórki niewymagającej uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę.

Przepisów dotyczących umieszczenia tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia dotyczącego bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia nie stosuje się do:
- budowy, dla której nie ma obowiązku ustanowienia kierownika budowy, z wyłączeniem budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, w przypadku której spełnienie tego obowiązku należy do inwestora,
- obiektów liniowych.

#### 4. Możliwość wyłączenia stosowania przepisów

Organ administracji architektoniczno-budowlanej, na wniosek inwestora, może wyłączyć stosowanie przepisów ust. 1, jeżeli jest to uzasadnione nieznacznym stopniem skomplikowania robót budowlanych lub innymi ważnymi względami. Wniosek o wydanie decyzji o wyłączeniu stosowania przepisów ust. 1 składa się do właściwego organu.

#### 5. Wzór formularza wniosku

Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza wniosku o wydanie decyzji o wyłączeniu stosowania przepisów ust. 1. Formularz ten, w formie dokumentu elektronicznego, udostępnia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na portalu e-Budownictwo.

### Podsumowanie

Art. 45a Prawa budowlanego wprowadza istotne obowiązki dla kierownika budowy oraz inwestora, mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa na placu budowy oraz zgodność prowadzonych prac z zatwierdzonym projektem budowlanym. Przepis ten przewiduje również możliwość wyłączenia niektórych obowiązków w uzasadnionych przypadkach, co pozwala na elastyczne dostosowanie wymagań do specyfiki konkretnej inwestycji.

Stopień skomplikowania

Stopień skomplikowania w przepisach

Prawo budowlane2 przepisy