Stawka

Stawka to określona wartość służąca do obliczenia należności, wynagrodzenia, opłaty, świadczenia albo innego rozliczenia przewidzianego w przepisach prawa. Najczęściej ma postać kwoty pieniężnej przypadającej na określoną jednostkę, na przykład godzinę pracy, jednostkę odległości, dzień podróży, zakres wykonanych czynności lub wartość świadczenia. Stawką może być także wartość procentowa, mnożnik albo limit wykorzystywany w obliczeniach.

W przepisach prawa stawka może oznaczać w szczególności:

• kwotę należną za usługę, czynność urzędową lub wykonanie opinii, w tym wynagrodzenie biegłego albo tłumacza przysięgłego,
• wartość przyjmowaną przy ustalaniu opłat, kosztów postępowania, wydatków lub należności publicznoprawnych,
• kwotę albo limit stosowany przy rozliczaniu podróży służbowej, przewozu bagażu lub przesiedlenia,
• wartość jednostkową używaną do ustalenia frachtu, ceny, odszkodowania albo wyceny określonych składników majątkowych,
• poziom wynagrodzenia, dodatku lub innego świadczenia pracowniczego albo służbowego,
• wartość pomocniczą, taką jak mnożnik, współczynnik lub górna granica uzgodnionego wynagrodzenia.

Stawka może być stała albo zróżnicowana, na przykład ze względu na rodzaj czynności, kwalifikacje osoby, stopień trudności problemu, czas, miejsce, kategorię świadczenia lub okres, którego dotyczy rozliczenie. Przepisy mogą określać stawkę podstawową, podwyższoną, maksymalną, minimalną albo ryczałtową. Stawka ryczałtowa pozwala ustalić należność w z góry określonej wysokości, bez szczegółowego wykazywania każdego wydatku.

Znaczenie praktyczne stawki polega na tym, że stanowi element wzoru lub mechanizmu obliczeniowego. Sama stawka nie zawsze przesądza o ostatecznej kwocie, ponieważ konieczne może być uwzględnienie liczby jednostek, limitu, mnożnika, okresu lub dodatkowych warunków. Właściwą stawkę ustala się na podstawie przepisu regulującego dane świadczenie i okoliczności wskazanych w tym przepisie.