Statut spółki

Statut spółki to akt organizacyjny określający zasady utworzenia, funkcjonowania i zakończenia działalności spółki. Wyznacza jej strukturę, sposób działania organów oraz prawa i obowiązki wspólników albo akcjonariuszy. W zależności od rodzaju podmiotu statut może być wymagany przez ustawę albo regulować sprawy pozostawione decyzji założycieli i organów spółki.

W prawie handlowym statut jest charakterystyczny przede wszystkim dla spółki akcyjnej. Określa między innymi firmę i siedzibę spółki, przedmiot jej działalności, wysokość kapitału zakładowego, liczbę i rodzaje akcji, uprawnienia związane z akcjami, a także zasady działania walnego zgromadzenia, zarządu i rady nadzorczej. Może również przewidywać postanowienia dotyczące kapitału zapasowego i kapitałów rezerwowych, sposobu przeznaczenia zysku, uprzywilejowania akcji oraz szczególnych uprawnień akcjonariuszy.

Statut nie jest tym samym co umowa spółki. Umowa spółki stanowi podstawowy dokument między wspólnikami w spółkach osobowych i spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, natomiast statut ma przede wszystkim charakter ustrojowy i reguluje organizację spółki akcyjnej. W określonych przepisach termin ten odnosi się także do innych podmiotów, na przykład spółki wodnej. Jej statut określa między innymi cele i teren działania, zasady członkostwa, wysokość składek i innych świadczeń, kompetencje organów, sposób zwoływania zgromadzeń oraz zasady rozwiązania podmiotu i przeznaczenia jego majątku.

Postanowienia statutu wiążą spółkę, jej organy oraz, w odpowiednim zakresie, wspólników i akcjonariuszy. Dokument podlega ujawnieniu w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, a jego zmiana co do zasady wymaga uchwały właściwego organu i spełnienia wymagań przewidzianych dla danego rodzaju spółki. Braki lub sprzeczność statutu z prawem mogą prowadzić do odmowy rejestracji albo, w określonych sytuacjach, do rozwiązania spółki przez sąd rejestrowy.