Art. 1103^1 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie jurysdykcji krajowej w sprawach małżeńskich oraz dotyczących małżeńskich stosunków majątkowych. Przepis ten określa, kiedy polskie sądy mają jurysdykcję do rozpatrywania takich spraw, nawet jeśli jeden z małżonków przebywa za granicą.

### Komentarz do Art. 1103^1 k.p.c.

#### 1. Zakres zastosowania przepisu
Art. 1103^1 k.p.c. dotyczy spraw małżeńskich, w tym rozwodów, separacji oraz spraw dotyczących małżeńskich stosunków majątkowych. Przepis ten ma na celu określenie, kiedy polskie sądy mają jurysdykcję do rozpatrywania takich spraw, co jest szczególnie istotne w kontekście małżeństw międzynarodowych.

#### 2. Przesłanki jurysdykcji krajowej
Przepis wymienia kilka sytuacji, w których polskie sądy mają jurysdykcję krajową:

- **Ostatnie miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w Polsce**: Jeśli oboje małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w Polsce, a jedno z nich nadal tam przebywa, polskie sądy mają jurysdykcję.

- **Miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu powoda**: Jeśli małżonek będący powodem ma co najmniej od roku bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w Polsce, polskie sądy mają jurysdykcję.

- **Obywatelstwo polskie powoda**: Jeśli małżonek będący powodem jest obywatelem polskim i ma co najmniej od sześciu miesięcy bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w Polsce, polskie sądy mają jurysdykcję.

- **Obywatelstwo polskie obojga małżonków**: Jeśli oboje małżonkowie są obywatelami polskimi, polskie sądy mają jurysdykcję.

#### 3. Wyłączna jurysdykcja krajowa
Przepis wprowadza również pojęcie wyłącznej jurysdykcji krajowej. Ma to miejsce, gdy oboje małżonkowie są obywatelami polskimi oraz mają miejsce zamieszkania i miejsce zwykłego pobytu w Polsce. W takich przypadkach tylko polskie sądy są właściwe do rozpatrywania spraw małżeńskich.

#### 4. Władza rodzicielska
Art. 1103^1 k.p.c. rozszerza jurysdykcję krajową w sprawach małżeńskich na orzekanie o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi małżonków. Jest to istotne, ponieważ sprawy dotyczące dzieci często są ściśle związane z postępowaniami małżeńskimi, takimi jak rozwód czy separacja.

### Podsumowanie
Art. 1103^1 k.p.c. precyzyjnie określa, kiedy polskie sądy mają jurysdykcję w sprawach małżeńskich oraz dotyczących małżeńskich stosunków majątkowych. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że sprawy te będą rozpatrywane przez sądy, które mają odpowiednią jurysdykcję, co jest szczególnie istotne w kontekście małżeństw międzynarodowych. Wyłączna jurysdykcja krajowa w przypadku obywateli polskich mających miejsce zamieszkania i zwykłego pobytu w Polsce zapewnia, że sprawy te będą rozpatrywane przez polskie sądy, co może przyczynić się do większej spójności i przewidywalności orzeczeń.

Kodeks postępowania cywilnego

Art. 1106^2 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie jurysdykcji krajowej w sprawach małżeńskich oraz w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej. Przepis ten ma na celu określenie, kiedy polskie sądy są właściwe do rozpoznawania takich spraw, co jest kluczowe dla zapewnienia pewności prawnej i ochrony interesów stron.

#### 1. Jurysdykcja krajowa w sprawach małżeńskich

Zgodnie z art. 1106^2 k.p.c., do jurysdykcji krajowej należą sprawy małżeńskie, jeżeli spełniony jest jeden z następujących warunków:
- Jeden z małżonków albo jedna z osób zamierzających zawrzeć małżeństwo jest obywatelem polskim.
- Jeden z małżonków albo jedna z osób zamierzających zawrzeć małżeństwo, będąc cudzoziemcem, ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej.
- Jeden z małżonków albo jedna z osób zamierzających zawrzeć małżeństwo zamierza zawrzeć małżeństwo w Rzeczypospolitej Polskiej.

Przepis ten jest zgodny z zasadą, że jurysdykcja krajowa powinna być ustalana na podstawie obywatelstwa, miejsca zamieszkania lub miejsca zwykłego pobytu stron, co jest powszechnie akceptowanym kryterium w międzynarodowym prawie prywatnym.

#### 2. Jurysdykcja krajowa w sprawach o podział majątku wspólnego

Art. 1106^2 k.p.c. przewiduje również, że sprawy o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej należą do jurysdykcji krajowej, jeżeli majątek wspólny albo jego znaczna część znajduje się w Rzeczypospolitej Polskiej.

To postanowienie ma na celu zapewnienie, że polskie sądy będą właściwe do rozstrzygania sporów dotyczących majątku znajdującego się na terytorium Polski, co jest uzasadnione zarówno z praktycznego, jak i prawnego punktu widzenia. Polskie sądy mają lepszy dostęp do dowodów i mogą skuteczniej egzekwować swoje orzeczenia w odniesieniu do majątku znajdującego się w Polsce.

#### 3. Znaczenie przepisu

Art. 1106^2 k.p.c. ma istotne znaczenie dla praktyki sądowej, ponieważ:
- Umożliwia polskim obywatelom oraz osobom zamieszkałym w Polsce dochodzenie swoich praw w polskich sądach, co jest szczególnie ważne w kontekście spraw małżeńskich, które często mają charakter osobisty i emocjonalny.
- Zapewnia, że sprawy dotyczące majątku znajdującego się w Polsce będą rozpatrywane przez polskie sądy, co zwiększa efektywność postępowania i egzekucji orzeczeń.

#### 4. Wnioski

Art. 1106^2 k.p.c. jest przepisem, który w sposób klarowny i precyzyjny określa kryteria jurysdykcji krajowej w sprawach małżeńskich oraz w sprawach o podział majątku wspólnego. Jego zastosowanie przyczynia się do ochrony interesów stron oraz do zapewnienia sprawiedliwości i efektywności postępowania sądowego.

Sprawa małżeńska

Sprawa małżeńska w przepisach

Kodeks postępowania cywilnego5 przepisów