Spółka osobowa

Spółka osobowa to rodzaj spółki handlowej, w której istotne znaczenie mają wspólnicy, ich współdziałanie oraz osobista odpowiedzialność za działalność spółki. W polskim prawie do spółek osobowych zalicza się spółkę jawną, spółkę partnerską, spółkę komandytową i spółkę komandytowo-akcyjną. Ich zasady funkcjonowania określa przede wszystkim Kodeks spółek handlowych.

Spółka osobowa nie jest osobą prawną, ale ma zdolność prawną przyznaną jej przez ustawę. Oznacza to, że może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i innych składników majątkowych, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana oraz prowadzić przedsiębiorstwo pod własną firmą. Spółka działa przez wspólników albo inne osoby uprawnione do jej reprezentowania, a informacje o sposobie reprezentacji, wspólnikach, prokurentach i innych osobach uprawnionych ujawnia się w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Cechą odróżniającą spółki osobowe od kapitałowych jest brak ustawowego wymogu wniesienia kapitału zakładowego oraz szczególna rola wspólników. Zakres ich odpowiedzialności zależy od rodzaju spółki. W spółce jawnej wspólnicy co do zasady odpowiadają za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem, przy czym odpowiedzialność ta ma charakter subsydiarny. W spółce partnerskiej zasady odpowiedzialności uwzględniają wykonywanie wolnego zawodu. W spółce komandytowej i komandytowo-akcyjnej występują wspólnicy o zróżnicowanej odpowiedzialności, w szczególności komplementariusze oraz komandytariusze albo akcjonariusze.

Spółka osobowa powstaje zasadniczo przez zawarcie umowy i wpis do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Termin ten występuje w prawie handlowym, cywilnym, rejestrowym, rachunkowym i podatkowym, a także w przepisach regulujących dostęp przedsiębiorców do określonych form działalności lub pomocy publicznej. Nie należy go utożsamiać ze spółką cywilną, która nie jest spółką handlową.