Spółdzielnia

Spółdzielnia to dobrowolne zrzeszenie osób, które wspólnie prowadzi działalność gospodarczą lub realizuje określone cele społeczne, kulturalne albo edukacyjne, działając przede wszystkim w interesie swoich członków. Jest osobą prawną i działa na podstawie przepisów Prawa spółdzielczego oraz ustaw szczególnych. Jej cechą jest zmienny skład osobowy i zmienny fundusz udziałowy, co oznacza, że liczba członków i wysokość funduszu mogą się zmieniać bez konieczności zmiany umowy założycielskiej w sposób właściwy dla spółek kapitałowych.

Spółdzielnia powstaje w celu prowadzenia wspólnej działalności gospodarczej, świadczenia usług na rzecz członków albo zaspokajania ich potrzeb mieszkaniowych, zawodowych lub socjalnych. Może także prowadzić działalność na rzecz osób niebędących członkami, jeżeli pozwalają na to przepisy i jej statut. Członkowie uczestniczą w działalności spółdzielni, korzystają z jej świadczeń i mają prawa organizacyjne, w szczególności prawo udziału w walnym zgromadzeniu. Co do zasady obowiązuje zasada, że każdy członek ma jeden głos, niezależnie od liczby posiadanych udziałów.

Najważniejszymi organami spółdzielni są walne zgromadzenie, rada nadzorcza i zarząd. Walne zgromadzenie podejmuje najistotniejsze decyzje dotyczące działalności podmiotu, rada nadzorcza sprawuje nadzór, a zarząd kieruje bieżącą działalnością i reprezentuje spółdzielnię. Szczegółowe zasady działania określają ustawa i statut.

W polskim prawie występują między innymi spółdzielnie mieszkaniowe, rolnicze, pracy i socjalne, a także spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, których status regulują przepisy szczególne. Spółdzielnia różni się od spółki handlowej tym, że jej podstawowym celem nie musi być osiąganie zysku dla inwestorów, lecz wspólna realizacja interesów członków. Termin ten pojawia się także w przepisach dotyczących nieruchomości, postępowania cywilnego, upadłości, łączenia podmiotów, kontroli publicznej oraz stosunków między spółkami.