o finansach publicznych

Art. 167a ustawy o finansach publicznych wprowadza mechanizm umożliwiający Radzie Ministrów przedstawienie sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu propozycji przekazania dodatkowych środków przez Ministra Obrony Narodowej do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Fundusz ten, zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, jest kluczowym narzędziem finansowania zadań związanych z obronnością kraju.

#### Kluczowe elementy przepisu:

1. **Propozycja przekazania środków**:
    - Rada Ministrów może przedstawić propozycję przekazania dodatkowych środków do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.
    - Środki te mogą być przeznaczone na realizację zadań Funduszu, w tym na spłatę zobowiązań z tytułu kredytów, pożyczek, wyemitowanych obligacji oraz innych zobowiązań finansowych określonych w art. 45 ust. 1 i art. 45a ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny.

2. **Pozytywna opinia sejmowej komisji**:
    - Pozytywna opinia sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu jest kluczowa dla dalszych działań.
    - Taka opinia oznacza:
        1. **Upoważnienie dla Ministra Finansów** do przeniesienia wydatków między częściami i działami budżetu państwa.
        2. **Zgodę na zmianę przeznaczenia rezerw celowych** bez stosowania trybu określonego w art. 154 ust. 9 ustawy o finansach publicznych.
        3. **Upoważnienie dla Rady Ministrów** do dokonania przeniesienia planowanych wydatków między częściami i działami budżetu państwa w drodze rozporządzenia.

#### Znaczenie przepisu:

1. **Elastyczność budżetowa**:
    - Przepis ten wprowadza mechanizm, który pozwala na elastyczne zarządzanie środkami budżetowymi w kontekście obronności kraju. Dzięki temu możliwe jest szybkie reagowanie na potrzeby finansowe związane z obronnością, co jest szczególnie istotne w sytuacjach kryzysowych.

2. **Kontrola parlamentarna**:
    - Włączenie sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu w proces decyzyjny zapewnia kontrolę parlamentarną nad przekazywaniem dodatkowych środków. Pozytywna opinia komisji jest warunkiem koniecznym do realizacji propozycji Rady Ministrów.

3. **Spłata zobowiązań**:
    - Przepis umożliwia przeznaczenie dodatkowych środków na spłatę zobowiązań finansowych, co może przyczynić się do poprawy stabilności finansowej Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.

#### Wnioski:

Art. 167a ustawy o finansach publicznych jest istotnym narzędziem umożliwiającym elastyczne zarządzanie środkami budżetowymi w kontekście obronności kraju. Wprowadza mechanizmy kontroli parlamentarnej oraz umożliwia szybkie reagowanie na potrzeby finansowe związane z obronnością. Przepis ten podkreśla znaczenie współpracy między Radą Ministrów a sejmową komisją właściwą do spraw budżetu, co zapewnia transparentność i odpowiedzialność w zarządzaniu środkami publicznymi.

Art. 212 ustawy o finansach publicznych określa szczegółowe wymagania dotyczące treści uchwały budżetowej jednostki samorządu terytorialnego (JST). Uchwała budżetowa jest kluczowym dokumentem finansowym, który precyzuje planowane dochody, wydatki, deficyt lub nadwyżkę budżetową oraz inne istotne elementy związane z gospodarką finansową JST. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych punktów tego artykułu.

#### 1. Łączna kwota planowanych dochodów budżetu JST
Uchwała budżetowa musi zawierać łączną kwotę planowanych dochodów, z wyodrębnieniem dochodów bieżących i majątkowych. Dochody bieżące obejmują m.in. wpływy z podatków, opłat oraz subwencji, natomiast dochody majątkowe dotyczą głównie sprzedaży majątku JST oraz dotacji celowych na inwestycje.

#### 2. Łączna kwota planowanych wydatków budżetu JST
Podobnie jak w przypadku dochodów, wydatki muszą być podzielone na bieżące i majątkowe. Wydatki bieżące obejmują koszty funkcjonowania JST, takie jak wynagrodzenia pracowników, utrzymanie infrastruktury, natomiast wydatki majątkowe dotyczą inwestycji i zakupów majątkowych.

#### 3. Kwota planowanego deficytu albo nadwyżki budżetu JST
Uchwała budżetowa musi określać, czy budżet JST będzie deficytowy, czy nadwyżkowy. W przypadku deficytu, konieczne jest wskazanie źródeł jego pokrycia, takich jak kredyty, pożyczki czy emisja obligacji. W przypadku nadwyżki, należy określić, na co zostanie ona przeznaczona.

#### 4. Łączna kwota planowanych przychodów budżetu JST
Przychody budżetu obejmują m.in. wpływy z zaciągniętych kredytów, pożyczek oraz emisji papierów wartościowych. Jest to istotne dla oceny zdolności JST do realizacji planowanych wydatków.

#### 5. Łączna kwota planowanych rozchodów budżetu JST
Rozchody budżetu dotyczą głównie spłat zaciągniętych zobowiązań, takich jak kredyty i pożyczki. Określenie tych kwot jest kluczowe dla zachowania płynności finansowej JST.

#### 6. Limit zobowiązań z tytułu kredytów, pożyczek i emisji papierów wartościowych
Uchwała budżetowa musi określać limity zobowiązań, jakie JST może zaciągnąć w danym roku budżetowym. Limity te są istotne dla kontrolowania zadłużenia JST i zapobiegania nadmiernemu obciążeniu budżetu.

#### 7. Limit zobowiązań zaliczanych do tytułu dłużnego
Oprócz zobowiązań z tytułu kredytów i pożyczek, JST może zaciągać inne zobowiązania dłużne, które również muszą być limitowane w uchwale budżetowej.

#### 8. Kwota wydatków na spłatę wymagalnych zobowiązań z tytułu poręczeń i gwarancji
JST może udzielać poręczeń i gwarancji, które w przypadku niewypłacalności beneficjenta muszą być spłacane z budżetu JST. Uchwała budżetowa musi określać kwoty przeznaczone na te spłaty.

#### 9. Szczególne zasady wykonywania budżetu JST
W uchwale budżetowej mogą być zawarte szczególne zasady wykonywania budżetu, wynikające z odrębnych ustaw. Mogą to być np. zasady dotyczące realizacji określonych programów czy projektów.

#### 10. Uprawnienia jednostki pomocniczej do prowadzenia gospodarki finansowej
Uchwała budżetowa może określać uprawnienia jednostek pomocniczych (np. sołectw) do prowadzenia gospodarki finansowej w ramach budżetu gminy.

#### 11. Inne postanowienia wynikające z postanowień organu stanowiącego JST
Uchwała budżetowa może zawierać inne postanowienia, których obowiązek zamieszczenia wynika z decyzji organu stanowiącego JST.

#### Upoważnienia dla zarządu JST
Uchwała budżetowa może upoważnić zarząd JST do:
- Zaciągania kredytów i pożyczek oraz emitowania papierów wartościowych.
- Zaciągania innych zobowiązań dłużnych.
- Dokonywania zmian w budżecie w zakresie określonym w art. 258 ustawy o finansach publicznych.

Podsumowując, Art. 212 ustawy o finansach publicznych precyzyjnie określa, jakie elementy muszą być zawarte w uchwale budżetowej JST. Jest to kluczowy przepis dla zapewnienia transparentności i odpowiedzialności finansowej jednostek samorządu terytorialnego.

Art. 240a ustawy o finansach publicznych wprowadza szczegółowe procedury i mechanizmy mające na celu zapewnienie stabilności finansowej jednostek samorządu terytorialnego (JST) w sytuacjach kryzysowych. Przepis ten jest kluczowy dla zachowania równowagi budżetowej i realizacji zadań publicznych przez JST, nawet w obliczu trudności finansowych.

#### 1. Wezwanie do opracowania programu postępowania naprawczego

W przypadku braku możliwości uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej lub budżetu JST zgodnie z zasadami określonymi w art. 242-244, oraz zagrożenia realizacji zadań publicznych, kolegium regionalnej izby obrachunkowej (RIO) wzywa JST do opracowania i uchwalenia programu postępowania naprawczego. JST ma na to 45 dni od dnia otrzymania wezwania.

#### 2. Treść programu postępowania naprawczego

Program postępowania naprawczego musi zawierać:
- Analizę stanu finansów JST, w tym określenie przyczyn zagrożenia realizacji zadań publicznych.
- Plan przedsięwzięć naprawczych wraz z harmonogramem ich wprowadzania, zmierzających do usunięcia zagrożenia oraz zachowania relacji określonej w art. 242-244.
- Przewidywane efekty finansowe poszczególnych przedsięwzięć naprawczych, wraz z określeniem sposobu ich obliczania.

#### 3. Uchwalenie budżetu i wieloletniej prognozy finansowej

Organ stanowiący JST może uchwalić wieloletnią prognozę finansową oraz budżet jednostki, które nie zachowują relacji określonej w art. 242-244, pod warunkiem, że program postępowania naprawczego uzyskał pozytywną opinię RIO. Niezachowanie relacji może dotyczyć jedynie spłat zobowiązań istniejących na dzień uchwalenia programu oraz spłat pożyczki otrzymanej z budżetu państwa.

#### 4. Ograniczenia w okresie realizacji programu naprawczego

W okresie realizacji programu naprawczego JST nie może:
- Podejmować nowych inwestycji finansowanych kredytem, pożyczką lub emisją papierów wartościowych.
- Udzielać pomocy finansowej innym JST.
- Udzielać poręczeń, gwarancji i pożyczek.
- Ponosić wydatków na promocję jednostki.
- Ponosić wydatków z funduszu sołeckiego, chyba że są one konieczne do zakończenia realizacji zadania rozpoczętego przed dniem przyjęcia programu.
- Realizować zadań innych niż obligatoryjne, finansowanych ze środków własnych.

#### 5. Ograniczenia dotyczące diet radnych i wynagrodzeń zarządu

Od miesiąca następującego po przyjęciu programu naprawczego, do dnia zakończenia postępowania naprawczego, wysokość diet radnych i wydatków na wynagrodzenie zarządu JST nie może przekroczyć odpowiednich kwot z roku poprzedzającego rok, w którym została podjęta uchwała w sprawie programu.

#### 6. Działania w przypadku nieopracowania programu

Jeżeli JST nie opracuje programu postępowania naprawczego lub nie uzyska on pozytywnej opinii RIO, budżet jednostki ustala RIO. Budżet ten może być ustalony bez zachowania relacji określonej w art. 242-244. Zmiana tak ustalonego budżetu nie może powodować zwiększenia stopnia niezachowania relacji wynikającego z tego budżetu.

#### 7. Możliwość ustanowienia zarządu komisarycznego

W przypadku nieopracowania programu postępowania naprawczego lub braku pozytywnej opinii RIO, możliwe jest zawieszenie organów JST i ustanowienie zarządu komisarycznego. W takim przypadku program naprawczy jest opracowywany i przedstawiany do zaopiniowania RIO przez komisarza rządowego.

### Podsumowanie

Art. 240a ustawy o finansach publicznych wprowadza mechanizmy mające na celu zapewnienie stabilności finansowej JST w sytuacjach kryzysowych. Procedury te mają na celu nie tylko naprawę sytuacji finansowej, ale również zabezpieczenie realizacji zadań publicznych przez JST. Przepis ten jest istotnym narzędziem w zarządzaniu finansami publicznymi na poziomie lokalnym, zapewniającym odpowiedzialność i przejrzystość w gospodarowaniu środkami publicznymi.

Art. 243 ustawy o finansach publicznych wprowadza istotne ograniczenia dotyczące uchwalania budżetów przez jednostki samorządu terytorialnego (JST). Przepis ten ma na celu zabezpieczenie stabilności finansowej JST oraz zapobieganie nadmiernemu zadłużeniu.

#### 1. Zasada ograniczenia zadłużenia

Zgodnie z art. 243 ust. 1, organ stanowiący JST nie może uchwalić budżetu, którego realizacja spowoduje przekroczenie określonej relacji między łączną kwotą spłat zobowiązań dłużnych a planowanymi dochodami bieżącymi. Relacja ta nie może przekroczyć średniej arytmetycznej z obliczonych dla ostatnich siedmiu lat relacji dochodów bieżących pomniejszonych o wydatki bieżące do dochodów bieżących budżetu.

#### 2. Wzór obliczeniowy

Przepis zawiera szczegółowy wzór matematyczny, który określa sposób obliczania tej relacji. Wzór ten uwzględnia różne kategorie dochodów i wydatków bieżących, a także specyficzne rodzaje zobowiązań dłużnych. Kluczowe symbole używane w wzorze to:

- **R**: Łączna kwota spłat rat zobowiązań dłużnych oraz wykupów papierów wartościowych.
- **O**: Wydatki bieżące na obsługę długu.
- **Db**: Planowane dochody bieżące budżetu pomniejszone o dotacje i środki przeznaczone na cele bieżące.
- **Dbei**: Dochody bieżące w roku poprzedzającym o i-lat rok, na który ustalana jest relacja, pomniejszone o dotacje i środki o charakterze bieżącym.
- **Dbi**: Dochody bieżące w roku poprzedzającym o i-lat rok, na który ustalana jest relacja, pomniejszone o dotacje i środki przeznaczone na cele bieżące.
- **Wbei**: Wydatki bieżące w roku poprzedzającym o i-lat rok, na który ustalana jest relacja, pomniejszone o wydatki bieżące z tytułu spłaty rat zobowiązań dłużnych oraz wydatki bieżące na obsługę długu.

#### 3. Wyłączenia i wyjątki

Art. 243 ust. 3 i 3a przewidują wyjątki od ograniczeń określonych w ust. 1. Wyjątki te dotyczą m.in. spłat rat kredytów i pożyczek zaciągniętych na realizację programów finansowanych z udziałem środków unijnych oraz wcześniejszych spłat zobowiązań, które obniżają łączny koszt obsługi długu.

#### 4. Konsekwencje niespełnienia warunków

W przypadku niespełnienia warunków określonych w art. 243 ust. 3 lub 3a, JST nie może emitować papierów wartościowych, zaciągać nowych zobowiązań dłużnych ani udzielać poręczeń i gwarancji. Ograniczenie to ma na celu zapobieganie dalszemu zadłużaniu się JST w sytuacji, gdy nie są spełnione wymagane relacje finansowe.

#### 5. Znaczenie praktyczne

Art. 243 ustawy o finansach publicznych jest kluczowym narzędziem kontroli finansowej JST. Przepis ten wymusza na organach stanowiących JST odpowiedzialne planowanie budżetowe i zarządzanie długiem. Dzięki temu możliwe jest utrzymanie stabilności finansowej JST oraz minimalizacja ryzyka niewypłacalności.

#### 6. Podsumowanie

Art. 243 ustawy o finansach publicznych wprowadza istotne mechanizmy kontroli zadłużenia JST, które mają na celu zapewnienie stabilności finansowej tych jednostek. Przepis ten, poprzez szczegółowe regulacje i wzory obliczeniowe, wymusza na JST odpowiedzialne zarządzanie finansami publicznymi, co jest kluczowe dla długoterminowego rozwoju i stabilności finansowej samorządów.

Art. 89 ustawy o finansach publicznych reguluje kwestie związane z możliwością zaciągania kredytów, pożyczek oraz emisji papierów wartościowych przez jednostki samorządu terytorialnego (JST). Przepis ten określa cele, na które mogą być przeznaczone te środki finansowe, oraz warunki ich spłaty.

#### Cele zaciągania zobowiązań finansowych przez JST

1. **Pokrycie przejściowego deficytu budżetu w ciągu roku**:
   - JST mogą zaciągać kredyty i pożyczki oraz emitować papiery wartościowe w celu pokrycia deficytu budżetowego, który występuje w ciągu roku budżetowego. Jest to sytuacja, w której dochody jednostki są czasowo niższe od wydatków, co może być spowodowane np. opóźnieniami w wpływach z podatków czy dotacji.

2. **Finansowanie planowanego deficytu budżetu**:
   - JST mogą również zaciągać zobowiązania finansowe na pokrycie deficytu, który jest przewidziany w planie budżetowym na dany rok. Jest to deficyt wynikający z planowanych wydatków przewyższających planowane dochody.

3. **Spłata wcześniej zaciągniętych zobowiązań**:
   - Kredyty, pożyczki oraz emisje papierów wartościowych mogą być przeznaczone na spłatę wcześniejszych zobowiązań JST. Dotyczy to zarówno zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych, jak i zaciągniętych pożyczek i kredytów. Jest to mechanizm refinansowania, który pozwala na zarządzanie długiem publicznym JST.

4. **Wyprzedzające finansowanie działań finansowanych ze środków UE**:
   - JST mogą zaciągać zobowiązania finansowe na wyprzedzające finansowanie działań, które będą finansowane ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej. Jest to szczególnie istotne w kontekście realizacji projektów współfinansowanych przez UE, gdzie często konieczne jest poniesienie wydatków przed otrzymaniem refundacji.

#### Warunki spłaty zobowiązań

Zgodnie z art. 89 ust. 2, kredyty i pożyczki oraz wyemitowane papiery wartościowe, które zostały zaciągnięte lub wyemitowane na pokrycie przejściowego deficytu budżetowego (ust. 1 pkt 1), muszą być spłacone lub wykupione w tym samym roku budżetowym, w którym zostały zaciągnięte lub wyemitowane. Jest to istotne ograniczenie, które ma na celu zapobieżenie nadmiernemu zadłużaniu się JST i zapewnienie stabilności finansowej w krótkim okresie.

#### Znaczenie przepisu

Art. 89 ustawy o finansach publicznych jest kluczowy dla zarządzania finansami JST. Umożliwia jednostkom samorządu terytorialnego elastyczne reagowanie na bieżące potrzeby finansowe, jednocześnie wprowadzając mechanizmy kontrolne, które mają na celu zapobieganie nadmiernemu zadłużeniu. Przepis ten balansuje między potrzebą zapewnienia JST środków na realizację ich zadań a koniecznością utrzymania stabilności finansowej i odpowiedzialnego zarządzania długiem publicznym.

#### Wnioski

Art. 89 ustawy o finansach publicznych stanowi ważny element systemu finansowego JST, umożliwiając im zaciąganie zobowiązań finansowych na określone cele. Jednocześnie wprowadza istotne ograniczenia dotyczące spłaty tych zobowiązań, co ma na celu zapewnienie odpowiedzialnego zarządzania finansami publicznymi. W praktyce, JST muszą dokładnie planować swoje budżety i zarządzać długiem, aby spełniać wymogi tego przepisu i unikać problemów finansowych.

Przepis wprowadza szczególne wyłączenie dotyczące zobowiązań objętych odroczeniem i późniejszą spłatą. Zarówno w czasie odroczenia terminu spłaty, jak i w czasie spłacania zobowiązań nie stosuje się czterech wskazanych paragrafów Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że w tych dwóch okresach zastosowanie tych regulacji jest wyłączone. Przepis nie określa innych skutków ani nie wskazuje, jak należy rozliczyć zobowiązania po zakończeniu spłaty.

o restrukturyzacji hutnictwa żelaza i stali

Art. 67b Ordynacji podatkowej wprowadza mechanizmy umożliwiające organom podatkowym udzielanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych dla podatników prowadzących działalność gospodarczą. Przepis ten jest istotny z punktu widzenia przedsiębiorców, którzy mogą znaleźć się w trudnej sytuacji finansowej i potrzebować wsparcia w postaci ulg podatkowych. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych ustępów tego artykułu.

#### § 1. Rodzaje ulg w spłacie zobowiązań podatkowych

Art. 67b § 1 wymienia trzy główne kategorie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych:

1. **Ulgi, które nie stanowią pomocy publicznej** - Są to ulgi, które nie podlegają rygorom prawa wspólnotowego dotyczącego pomocy publicznej. Mogą być udzielane na zasadach określonych w polskim prawie podatkowym bez konieczności spełniania dodatkowych wymogów unijnych.

2. **Ulgi stanowiące pomoc de minimis** - Pomoc de minimis to szczególny rodzaj wsparcia, który nie wymaga notyfikacji Komisji Europejskiej, pod warunkiem że nie przekracza określonego pułapu (200 tys. euro w ciągu trzech lat podatkowych dla jednego przedsiębiorcy). Ulgi te muszą być udzielane zgodnie z bezpośrednio obowiązującymi aktami prawa wspólnotowego.

3. **Ulgi stanowiące pomoc publiczną** - Ta kategoria obejmuje różnorodne formy pomocy publicznej, które muszą być zgodne z przepisami unijnymi. Wymienione są tutaj konkretne cele, na które może być udzielana pomoc, takie jak naprawienie szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe, wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw, ochrona środowiska, prace badawczo-rozwojowe, itp.

#### § 2. Forma udzielania ulg

Art. 67b § 2 precyzuje, że ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych mogą być udzielane jako pomoc indywidualna albo w ramach programów pomocowych określonych w odrębnych przepisach. W przypadku ulg udzielanych w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia (§ 1 pkt 3 lit. a), mogą one być udzielane zarówno jako pomoc indywidualna, jak i w ramach programów pomocowych.

#### § 3. Zasady udzielania ulg

Art. 67b § 3 rozszerza zasady udzielania ulg na inne przypadki wymienione w § 1 pkt 3 lit. b-l. Ulgi te mogą być udzielane jako pomoc indywidualna zgodna z programami rządowymi lub samorządowymi albo w ramach programów pomocowych określonych w odrębnych przepisach. Oznacza to, że przedsiębiorcy mogą korzystać z różnych form wsparcia, które są zgodne z krajowymi i unijnymi regulacjami.

#### § 4. Kompetencje Rady Ministrów

Art. 67b § 4 daje Radzie Ministrów możliwość określenia, w drodze rozporządzeń, innych przeznaczeń pomocy udzielanej w formie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych oraz szczegółowych warunków udzielania tych ulg. Rada Ministrów musi przy tym uwzględniać dopuszczalność i warunki udzielania pomocy państwa określone w przepisach prawa wspólnotowego. Jest to istotne z punktu widzenia elastyczności i dostosowywania przepisów do zmieniających się warunków gospodarczych i potrzeb przedsiębiorców.

### Podsumowanie

Art. 67b Ordynacji podatkowej stanowi ważne narzędzie wsparcia dla przedsiębiorców, umożliwiając organom podatkowym udzielanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. Przepis ten jest zgodny z unijnymi regulacjami dotyczącymi pomocy publicznej, co zapewnia jego zgodność z prawem wspólnotowym. Dzięki temu przedsiębiorcy mogą liczyć na różnorodne formy wsparcia, które mogą pomóc im w przezwyciężeniu trudności finansowych i dalszym rozwoju działalności gospodarczej.

Spłata zobowiązań

Spłata zobowiązań w przepisach

o finansach publicznych7 przepisów

o restrukturyzacji hutnictwa żelaza i stali1 przepis

Ordynacja podatkowa1 przepis