Art. 226a Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) wprowadza obowiązek organów administracji publicznej do przekazywania informacji, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia 2016/679 (RODO), skarżącemu lub wnioskodawcy przy pierwszej czynności skierowanej do tych osób. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do tego przepisu.

### Kontekst prawny

Rozporządzenie 2016/679, znane jako RODO (Rozporządzenie Ogólne o Ochronie Danych), wprowadza szereg obowiązków dotyczących ochrony danych osobowych. Art. 13 RODO określa obowiązki informacyjne administratora danych w momencie zbierania danych osobowych od osoby, której dane dotyczą.

### Obowiązki informacyjne zgodnie z art. 13 RODO

Art. 13 ust. 1 i 2 RODO wymaga, aby administrator danych osobowych przekazał osobie, której dane dotyczą, informacje takie jak:
- tożsamość i dane kontaktowe administratora oraz, gdy ma to zastosowanie, jego przedstawiciela;
- dane kontaktowe inspektora ochrony danych, jeżeli został wyznaczony;
- cele przetwarzania danych osobowych oraz podstawę prawną przetwarzania;
- informacje o odbiorcach danych osobowych lub kategoriach odbiorców, jeżeli istnieją;
- okres, przez który dane osobowe będą przechowywane, lub kryteria ustalania tego okresu;
- informacje o prawach osoby, której dane dotyczą, w tym prawo do dostępu do danych, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz prawo do wniesienia sprzeciwu;
- informacje o prawie do wniesienia skargi do organu nadzorczego;
- informacje o zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji, w tym o profilowaniu, jeżeli ma to zastosowanie.

### Znaczenie art. 226a k.p.a.

Art. 226a k.p.a. wprowadza obowiązek dla organów administracji publicznej do przekazywania powyższych informacji skarżącemu lub wnioskodawcy przy pierwszej czynności skierowanej do tych osób. Jest to istotne z kilku powodów:

1. **Zgodność z RODO**: Przepis ten zapewnia zgodność polskiego prawa administracyjnego z wymogami RODO, co jest kluczowe dla ochrony danych osobowych obywateli.

2. **Transparentność**: Przekazywanie informacji na wczesnym etapie postępowania administracyjnego zwiększa transparentność działań organów administracji publicznej i buduje zaufanie obywateli do tych organów.

3. **Ochrona praw obywateli**: Informowanie skarżących i wnioskodawców o ich prawach związanych z przetwarzaniem danych osobowych umożliwia im lepszą ochronę swoich praw i podejmowanie świadomych decyzji.

### Praktyczne zastosowanie

W praktyce, organy administracji publicznej powinny przygotować standardowe formularze lub wzory pism, które będą zawierały wszystkie wymagane informacje zgodnie z art. 13 RODO. Przy pierwszej czynności skierowanej do skarżącego lub wnioskodawcy, np. przy potwierdzeniu otrzymania skargi lub wniosku, organ powinien dołączyć te informacje.

### Wnioski

Art. 226a k.p.a. jest ważnym elementem systemu ochrony danych osobowych w Polsce, zapewniającym zgodność z europejskimi standardami ochrony danych. Organy administracji publicznej muszą być świadome swoich obowiązków informacyjnych i odpowiednio je realizować, aby zapewnić ochronę praw obywateli i transparentność swoich działań.

Kodeks postępowania administracyjnego

Art. 236 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) reguluje kwestie związane z właściwością organów administracyjnych w kontekście rozpatrywania skarg oraz określa wyjątki od stosowania przepisów dotyczących ochrony danych osobowych w określonych sytuacjach.

#### 1. Właściwość organów administracyjnych

Art. 236 k.p.a. wskazuje, który organ jest właściwy do rozpatrzenia skargi w różnych przypadkach:
- **Art. 233 i 234**: Organem właściwym do rozpatrzenia skargi jest organ uprawniony do wszczęcia postępowania lub organ, przed którym toczy się postępowanie.
- **Art. 235**: Organem właściwym jest organ właściwy do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo do jej uchylenia lub zmiany.

#### 2. Wyjątki od stosowania przepisów RODO

W przypadku wszczęcia albo wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji, jej uchylenia albo zmiany na skutek skargi, przepisu art. 15 ust. 1 lit. g rozporządzenia 2016/679 (RODO) nie stosuje się w stosunku do strony i uczestnika postępowania. Art. 15 ust. 1 lit. g RODO dotyczy prawa dostępu do danych osobowych, w tym informacji o źródłach danych.

#### 3. Zgoda skarżącego na udostępnienie danych

Na każdym etapie postępowania, skarżący może zezwolić organowi na udostępnienie swoich danych stronie postępowania. Jest to istotne z punktu widzenia ochrony danych osobowych, ponieważ umożliwia skarżącemu kontrolę nad tym, kto ma dostęp do jego danych.

### Analiza i znaczenie praktyczne

#### Właściwość organów

Przepisy art. 236 k.p.a. mają na celu zapewnienie jasności co do tego, który organ jest odpowiedzialny za rozpatrzenie skargi w różnych sytuacjach proceduralnych. Jest to kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania postępowania administracyjnego, ponieważ niewłaściwe określenie organu mogłoby prowadzić do przedłużenia postępowania lub nawet do jego nieważności.

#### Wyjątki od RODO

Wyłączenie stosowania art. 15 ust. 1 lit. g RODO w określonych przypadkach ma na celu zapewnienie, że postępowanie administracyjne nie będzie zakłócane przez konieczność udostępniania danych osobowych, co mogłoby prowadzić do naruszenia prywatności stron postępowania. Jest to szczególnie istotne w kontekście skarg, które mogą dotyczyć wrażliwych kwestii.

#### Zgoda skarżącego

Możliwość udzielenia zgody przez skarżącego na udostępnienie jego danych jest istotnym elementem ochrony danych osobowych. Daje to skarżącemu kontrolę nad tym, kto ma dostęp do jego danych, co jest zgodne z zasadami RODO dotyczącymi przejrzystości i kontroli nad danymi osobowymi.

### Podsumowanie

Art. 236 k.p.a. jest kluczowym przepisem regulującym właściwość organów administracyjnych w kontekście rozpatrywania skarg oraz określającym wyjątki od stosowania przepisów RODO. Przepis ten zapewnia jasność proceduralną oraz ochronę danych osobowych, co jest istotne zarówno dla organów administracyjnych, jak i dla stron postępowania.

Kodeks postępowania cywilnego

Kodeks postępowania karnego (kpk)

Kodeks spółek handlowych (ksh)

Jeżeli skarżący wniósł nadzwyczajny środek zaskarżenia, Trybunał może na pewien czas wstrzymać dalsze prowadzenie postępowania w sprawie. Takie zawieszenie powinno trwać do chwili rozpoznania tego środka, czyli do czasu jego rozpatrzenia. Przepis nie nakazuje zawieszenia w każdej takiej sytuacji. Przyznaje Trybunałowi możliwość podjęcia takiej decyzji, a więc pozostawia mu ocenę, czy postępowanie należy czasowo wstrzymać.

o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym

Osoba, która wnosi skargę konstytucyjną, może już w jej treści zastrzec, że jej dane osobowe nie mają być ujawniane w opublikowanym postanowieniu wskazanym w przepisie. Takie zastrzeżenie dotyczy publikacji tego postanowienia, a nie samego wniesienia skargi. Przepis przyznaje skarżącemu możliwość zgłoszenia tego zastrzeżenia, ale nie określa w tym miejscu szczegółowego sposobu ochrony danych ani skutków jego braku.

Skargę do Komisji może złożyć osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna bez osobowości prawnej. Dotyczy ona systemu sztucznej inteligencji i ma wskazywać, dlaczego skarżący uważa, że doszło do naruszenia przepisów unijnych lub ustawy. W piśmie należy opisać system oraz, jeśli można to ustalić, podać nazwę podmiotu, którego skarga dotyczy, i jego adres do doręczeń elektronicznych. Skarga powinna przedstawiać najważniejsze fakty oraz inne informacje, które skarżący uznaje za istotne, także te zebrane samodzielnie. Co do zasady składa się ją elektronicznie. Forma papierowa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy złożenie skargi elektronicznie nie jest możliwe. Przy rozpatrywaniu sprawy Komisja może współpracować z organami wskazanymi w przepisie, ale wyłącznie w zakresie objętym ich właściwością.

Skarżący

Skarżący w przepisach

Kodeks postępowania administracyjnego3 przepisy

Kodeks postępowania cywilnego1 przepis

Kodeks postępowania karnego (kpk)3 przepisy

Kodeks spółek handlowych (ksh)1 przepis

o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym2 przepisy

o systemach sztucznej inteligencji1 przepis

Prawo budowlane1 przepis