Samorządowe kolegium odwoławcze

Samorządowe kolegium odwoławcze (SKO) jest organem administracji publicznej właściwym przede wszystkim do rozpatrywania odwołań od decyzji wydawanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego. W indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej pełni zazwyczaj funkcję organu wyższego stopnia wobec wójta, burmistrza, prezydenta miasta, zarządu powiatu albo zarządu województwa, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innego organu odwoławczego.

SKO ma charakter kolegialny, co oznacza, że jego rozstrzygnięcia podejmowane są w składzie złożonym z członków kolegium. Kolegia są niezależne od organów samorządu terytorialnego, których decyzje oceniają. Ich właściwość jest związana z obszarem działania określonym dla danego kolegium. Postępowanie przed SKO prowadzone jest na podstawie przepisów postępowania administracyjnego, a w sprawach podatkowych także na podstawie Ordynacji podatkowej.

Do podstawowych zadań kolegium należy rozpoznawanie odwołań od decyzji organów pierwszej instancji. SKO może również rozpatrywać wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, prowadzić postępowania dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji oraz wykonywać inne kompetencje przyznane mu w przepisach szczególnych. W zależności od regulacji dotyczących danej sprawy kolegium może działać jako organ odwoławczy albo jako organ właściwy do załatwienia sprawy w pierwszej instancji.

Znaczenie SKO jest widoczne między innymi w sprawach podatków i opłat lokalnych, gospodarki nieruchomościami oraz innych zadań wykonywanych przez samorząd. Przykładowo, w sprawie aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste można zakwestionować wypowiedzenie dotychczasowej opłaty przed samorządowym kolegium odwoławczym. Kolegium rozpoznaje także odwołania w sprawach, w których przepisy szczególne wskazują je jako właściwy organ.

Rozstrzygnięcie SKO ma formę przewidzianą dla danego postępowania, najczęściej decyzji. Od decyzji kolegium, po spełnieniu wymagań określonych w przepisach, może przysługiwać skarga do sądu administracyjnego.