Samorząd województwa

Samorząd województwa to wspólnota mieszkańców województwa oraz odpowiednie terytorium, wykonujące zadania publiczne o charakterze regionalnym we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność. Jest jednostką samorządu terytorialnego i ma osobowość prawną. Jego ustrój, zadania oraz zasady działania określa ustawa o samorządzie województwa.

Samorząd województwa jest odrębny od administracji rządowej. Nie wykonuje jednak wyłącznie zadań własnych, ponieważ może także realizować zadania zlecone na podstawie przepisów lub porozumień. Do jego zadań należy prowadzenie polityki rozwoju województwa, gospodarowanie jego mieniem i środkami publicznymi, a także wykonywanie zadań dotyczących między innymi transportu regionalnego, ochrony środowiska, planowania przestrzennego, kultury, ochrony zdrowia, rynku pracy i rozwoju obszarów wiejskich. Samorząd uczestniczy również w realizacji programów finansowanych z udziałem środków europejskich.

Organami samorządu województwa są:

• sejmik województwa, będący organem stanowiącym i kontrolnym,
• zarząd województwa, będący organem wykonawczym.

Na czele zarządu stoi marszałek województwa, który organizuje jego pracę i reprezentuje województwo. Sejmik uchwala między innymi statut województwa, strategię rozwoju, budżet oraz programy dotyczące wykonywania zadań publicznych. Zarząd wykonuje uchwały sejmiku, gospodaruje mieniem i prowadzi bieżące sprawy województwa.

Samorząd województwa działa jako osoba prawna, posiada własne mienie i prowadzi samodzielną gospodarkę finansową na podstawie budżetu. Za gospodarkę finansową jednostki odpowiada kierownik jednostki sektora finansów publicznych, w zakresie określonym przepisami. W razie zagrożenia realizacji zadań lub bezpieczeństwa finansowego województwa mogą mieć zastosowanie przepisy o programie postępowania naprawczego.

Termin występuje także w przepisach szczegółowych. Obejmuje między innymi udział samorządu w polityce przestrzennej, ochronie środowiska, administracji łowieckiej, scalaniu gruntów, wyborze i kontroli lokalnych grup działania oraz zarządzaniu nieruchomościami publicznymi. Działalność samorządu podlega kontroli, a w określonych procedurach uwzględnia się udział społeczeństwa.