Ryzyko

Ryzyko w ustawie „Bezpieczeństwo żywności i żywienia” oznacza ocenę możliwości wystąpienia niekorzystnego skutku dla zdrowia oraz tego, jak poważny byłby taki skutek, jeżeli doszłoby do niego w związku z określonym zagrożeniem. Ustawa odsyła w tym zakresie do definicji zawartej w przepisach unijnych dotyczących ogólnych zasad prawa żywnościowego.

Pojęcie obejmuje zatem trzy podstawowe elementy:

• zagrożenie, czyli czynnik lub okoliczność, które mogą negatywnie oddziaływać na zdrowie,
• prawdopodobieństwo, że taki skutek rzeczywiście wystąpi,
• dotkliwość skutku, a więc rozmiar lub powaga możliwej szkody zdrowotnej.

Ryzyko nie jest więc tożsame z samym istnieniem zagrożenia. Ten sam czynnik może stwarzać różne ryzyko, zależnie od tego, jak często może doprowadzić do uszczerbku na zdrowiu oraz jakie mogą być następstwa takiego zdarzenia. Ocena ryzyka łączy prawdopodobieństwo wystąpienia skutku z jego znaczeniem dla zdrowia.

W obszarze bezpieczeństwa żywności pojęcie to służy do porządkowania oceny, czy dany produkt, składnik, proces albo sposób postępowania może powodować zagrożenie zdrowotne. Ma znaczenie przy podejmowaniu działań służących ochronie konsumentów, ustalaniu, czy potrzebne są środki zapobiegawcze, oraz przy ocenie, jak intensywna powinna być reakcja na stwierdzone zagrożenie. Pozwala odróżnić sytuacje jedynie potencjalnie niebezpieczne od tych, w których prawdopodobieństwo szkody lub jej możliwe skutki uzasadniają pilne działania.

Termin „ryzyko” występuje również w innych dziedzinach regulowanych prawem. W Prawie wodnym odnosi się między innymi do ryzyka powodziowego oraz analizy ryzyka przy ochronie ujęć wody. W przepisach ochrony środowiska wiąże się z substancjami mogącymi powodować zagrożenie dla środowiska i zanieczyszczeniem gleby lub ziemi. Pojawia się także w regulacjach dotyczących leczenia niepłodności, eksploatacji statków, systemów sztucznej inteligencji oraz ochrony zwierząt wodnych, gdzie nabiera znaczenia właściwego dla danej dziedziny.