Art. 113 ustawy o finansach publicznych definiuje podstawowe pojęcia związane z bilansem budżetu państwa, mianowicie nadwyżkę i deficyt budżetowy, oraz określa źródła finansowania deficytu budżetowego i innych pożyczkowych potrzeb budżetu państwa.

1. **Nadwyżka i deficyt budżetowy**:
   - **Nadwyżka budżetowa** występuje, gdy dochody budżetu państwa przewyższają jego wydatki. Jest to sytuacja pożądana, gdyż oznacza, że państwo generuje więcej środków niż wydaje, co może być wykorzystane na spłatę długu publicznego lub na inwestycje.
   - **Deficyt budżetowy** występuje, gdy wydatki budżetu państwa przewyższają jego dochody. Deficyt budżetowy jest zjawiskiem powszechnym w wielu krajach, jednak jego wielkość i sposób finansowania mają kluczowe znaczenie dla stabilności finansowej państwa.

2. **Źródła finansowania deficytu budżetowego**:
   Art. 113 wskazuje różnorodne źródła, z których państwo może pozyskiwać środki na pokrycie deficytu budżetowego oraz innych pożyczkowych potrzeb. Są to:
   - **Sprzedaż skarbowych papierów wartościowych**: Państwo może emitować obligacje i inne papiery wartościowe zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym. Jest to jedno z najczęściej stosowanych narzędzi finansowania deficytu.
   - **Kredyty zaciągane w bankach krajowych i zagranicznych**: Państwo może zaciągać kredyty w instytucjach finansowych, co jednak wiąże się z koniecznością spłaty kapitału oraz odsetek.
   - **Pożyczki**: Oprócz kredytów, państwo może korzystać z innych form pożyczek, które mogą być udzielane przez różne podmioty, w tym międzynarodowe instytucje finansowe.
   - **Prywatyzacja majątku Skarbu Państwa**: Sprzedaż państwowych aktywów może dostarczyć jednorazowych dochodów, które mogą być wykorzystane do finansowania deficytu.
   - **Kwoty pochodzące ze spłat udzielonych kredytów i pożyczek**: Państwo może wykorzystać środki uzyskane ze spłat wcześniej udzielonych kredytów i pożyczek.
   - **Nadwyżka budżetu państwa z lat ubiegłych**: Jeśli w poprzednich latach wystąpiła nadwyżka budżetowa, może ona być wykorzystana do pokrycia bieżącego deficytu.
   - **Nadwyżka budżetu środków europejskich**: Środki pochodzące z funduszy europejskich, które nie zostały wykorzystane w poprzednich latach, mogą być przeznaczone na finansowanie deficytu, z zastrzeżeniem art. 118 ust. 4.
   - **Inne operacje finansowe**: Państwo może korzystać z innych, nieokreślonych wprost w ustawie, operacji finansowych, które mogą dostarczyć potrzebnych środków.

3. **Zastrzeżenia**:
   - Art. 113 odsyła do art. 118 ust. 2 i ust. 4, które mogą zawierać dodatkowe ograniczenia lub szczegółowe regulacje dotyczące finansowania deficytu budżetowego i nadwyżki budżetu środków europejskich. Należy więc uwzględnić te przepisy przy pełnej analizie możliwości finansowania deficytu.

Podsumowując, Art. 113 ustawy o finansach publicznych stanowi kluczowy element regulacji dotyczących zarządzania finansami publicznymi, określając podstawowe zasady bilansowania budżetu państwa oraz dostępne źródła finansowania deficytu budżetowego. Jego właściwe stosowanie ma istotne znaczenie dla stabilności finansowej państwa i efektywnego zarządzania jego zasobami.

o finansach publicznych

Art. 77a ustawy o finansach publicznych wprowadza szczególne zasady dotyczące środków finansowych uzyskanych przez Skarb Państwa na zagranicznym rynku finansowym, które są przeznaczone na finansowanie wydatków budżetu państwa związanych z zakupem towarów lub usług od przedsiębiorców zagranicznych. Przepis ten ma na celu uregulowanie specyficznych sytuacji, w których państwo korzysta z zagranicznych instrumentów finansowych, takich jak kredyty i pożyczki, w celu realizacji określonych wydatków budżetowych.

#### Kluczowe elementy przepisu:

1. **Źródło środków finansowych**:
   - Środki finansowe uzyskane przez Skarb Państwa na zagranicznym rynku finansowym.
   - Instrumenty bezpośrednio finansujące wydatki budżetu państwa na zakup towarów lub usług od przedsiębiorców zagranicznych.

2. **Definicja przedsiębiorcy zagranicznego**:
   - Odwołanie do ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

3. **Kwalifikacja przychodu**:
   - Środki te stanowią przychód budżetu państwa.
   - Wyłączenie stosowania przepisów art. 196 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 197 ustawy o finansach publicznych.

4. **Moment powstania przychodu i wydatku**:
   - Przychód i wydatek budżetu państwa powstają z dniem spełnienia przez podmiot finansujący świadczenia z tytułu instrumentu finansującego.
   - Kwota wydatku budżetu państwa jest równa kwocie przychodu budżetu państwa.

5. **Ujęcie wydatku w budżecie**:
   - Kwota wydatku na zakup towarów lub usług jest ujmowana w odpowiedniej części budżetowej, w ramach której dokonywany jest zakup.

#### Analiza prawna:

1. **Przychód budżetu państwa**:
   - Przepis jednoznacznie kwalifikuje środki uzyskane z zagranicznych instrumentów finansowych jako przychód budżetu państwa. Jest to istotne z punktu widzenia księgowości budżetowej, gdyż wpływa na bilans dochodów i wydatków państwa.

2. **Wyłączenie stosowania niektórych przepisów**:
   - Wyłączenie stosowania art. 196 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 197 oznacza, że środki te nie podlegają standardowym zasadom dotyczącym przychodów i wydatków budżetowych. Może to być uzasadnione specyfiką zagranicznych instrumentów finansowych oraz koniecznością elastycznego zarządzania tymi środkami.

3. **Moment powstania przychodu i wydatku**:
   - Określenie momentu powstania przychodu i wydatku jest kluczowe dla prawidłowego ujęcia tych operacji w budżecie państwa. Przepis precyzuje, że momentem tym jest dzień spełnienia świadczenia przez podmiot finansujący, co zapewnia jasność i przejrzystość w księgowości budżetowej.

4. **Równość kwoty przychodu i wydatku**:
   - Zasada, że kwota wydatku budżetu państwa jest równa kwocie przychodu, ma na celu zapewnienie równowagi budżetowej i uniknięcie sytuacji, w której środki uzyskane z zagranicznych instrumentów finansowych byłyby wykorzystywane w sposób niezgodny z ich przeznaczeniem.

5. **Ujęcie wydatku w budżecie**:
   - Przepis wymaga, aby wydatek na zakup towarów lub usług był ujmowany w odpowiedniej części budżetowej. Jest to istotne z punktu widzenia transparentności i odpowiedzialności za wydatkowanie środków publicznych.

#### Wnioski:

Art. 77a ustawy o finansach publicznych wprowadza szczególne zasady dotyczące środków finansowych uzyskanych na zagranicznym rynku finansowym, które są przeznaczone na zakup towarów lub usług od przedsiębiorców zagranicznych. Przepis ten ma na celu zapewnienie przejrzystości i odpowiedzialności w zarządzaniu tymi środkami, a także ich prawidłowe ujęcie w budżecie państwa. Wyłączenie stosowania niektórych przepisów ustawy o finansach publicznych może być uzasadnione specyfiką zagranicznych instrumentów finansowych oraz koniecznością elastycznego zarządzania tymi środkami.

Art. 45 ustawy o obronie Ojczyzny wprowadza szczegółowe regulacje dotyczące możliwości zaciągania kredytów, pożyczek oraz emisji obligacji przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) na rzecz Funduszu. Przepis ten ma na celu zapewnienie finansowania działań związanych z obronnością kraju, przy jednoczesnym zagwarantowaniu bezpieczeństwa finansowego tych operacji poprzez gwarancje Skarbu Państwa.

#### 1. Uprawnienia BGK

Zgodnie z ust. 1, BGK może zaciągać kredyty i pożyczki oraz emitować obligacje zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym. Jest to istotne uprawnienie, które pozwala na elastyczne pozyskiwanie środków finansowych niezbędnych do realizacji celów obronnych.

#### 2. Gwarancje Skarbu Państwa

Ust. 2 stanowi, że zobowiązania BGK z tytułu kredytów, pożyczek i obligacji są objęte gwarancją Skarbu Państwa, reprezentowanego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Gwarancja ta obejmuje 100% pozostających do spłaty świadczeń pieniężnych oraz należnych odsetek i innych kosztów związanych z kredytem, pożyczką lub obligacjami. Jest to istotne zabezpieczenie dla wierzycieli, które zwiększa wiarygodność finansową BGK.

#### 3. Wyłączenie stosowania niektórych przepisów

Przepis wyłącza stosowanie ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne, z wyjątkiem art. 43b, 44, 45 i 46 tej ustawy. Oznacza to, że gwarancje udzielane na podstawie art. 45 ustawy o obronie Ojczyzny są regulowane odrębnymi przepisami, co może uprościć procedury i przyspieszyć proces udzielania gwarancji.

#### 4. Brak opłaty prowizyjnej i zwolnienie z zabezpieczeń

Gwarancja, o której mowa w ust. 2, jest wolna od opłaty prowizyjnej, co zmniejsza koszty związane z pozyskiwaniem finansowania. Ponadto, BGK jest zwolniony z obowiązku ustanowienia zabezpieczenia do gwarancji, co dodatkowo ułatwia realizację finansowania.

#### 5. Możliwość umorzenia wierzytelności

Jeżeli odzyskanie wierzytelności Skarbu Państwa nie jest możliwe, Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw finansów publicznych, może umorzyć wierzytelność w całości albo części. Jest to mechanizm, który pozwala na elastyczne zarządzanie ryzykiem finansowym związanym z udzielonymi gwarancjami.

#### 6. Obowiązki informacyjne BGK

BGK jest zobowiązany na każde żądanie ministra właściwego do spraw finansów publicznych niezwłocznie przekazywać dokumenty i informacje niezbędne do oszacowania ryzyka dokonania przez Skarb Państwa zapłaty z tytułu udzielonej gwarancji. Jest to kluczowy element nadzoru i kontroli nad realizacją zobowiązań finansowych.

#### 7. Warunki finansowe

Warunki finansowe obejmujące parametry ekonomiczne kredytów lub pożyczek wymagają uprzedniej akceptacji ministra właściwego do spraw budżetu. Zapewnia to, że wszelkie działania finansowe BGK są zgodne z polityką budżetową państwa i nie narażają Skarbu Państwa na nadmierne ryzyko.

### Podsumowanie

Art. 45 ustawy o obronie Ojczyzny wprowadza kompleksowe regulacje dotyczące finansowania działań obronnych przez BGK. Przepis ten zapewnia elastyczność w pozyskiwaniu środków finansowych, jednocześnie gwarantując bezpieczeństwo finansowe poprzez gwarancje Skarbu Państwa. Wyłączenie stosowania niektórych przepisów oraz zwolnienie z opłat prowizyjnych i zabezpieczeń dodatkowo upraszczają procedury, co jest istotne w kontekście szybkiego i efektywnego finansowania działań obronnych.

Rynek zagraniczny

Rynek zagraniczny w przepisach

o finansach publicznych2 przepisy

o obronie Ojczyzny1 przepis

w sprawie wyceny nieruchomości1 przepis