Przepis określa podstawowe wymagania dotyczące organizacji pracy i odpowiedzialności na statku rybackim. Jego celem jest zapewnienie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz życia załogi, bezpiecznej nawigacji, prawidłowej obsługi urządzeń i ładunku, a także przestrzegania czasu pracy i odpoczynku rybaków.

Skład załogi, jej kwalifikacje zawodowe oraz stan zdrowia członków załogi muszą odpowiadać tym wymaganiom. Oznacza to, że wskazane elementy są traktowane łącznie jako warunek bezpiecznego funkcjonowania statku i wykonywania pracy na jego pokładzie.

Kapitan kieruje pracą na statku, jednocześnie odpowiadając za zapewnienie rybakom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i życia. Do jego szczególnych obowiązków należy przestrzeganie przepisów o czasie pracy i odpoczynku, w tym harmonogramu tego czasu, oraz zapewnienie bezpieczeństwa nawigacji i pełnienia wacht zgodnie z dobrą praktyką morską.

Istotnym elementem przepisu jest ochrona samodzielności kapitana w sprawach bezpieczeństwa. Armator nie może zabronić mu podjęcia decyzji, którą kapitan, kierując się dobrą praktyką morską, uznaje za niezbędną do ochrony rybaków lub statku, a także do bezpiecznej nawigacji i eksploatacji statku rybackiego.

Rybacy są obowiązani stosować się do zgodnych z prawem poleceń kapitana oraz do obowiązujących zasad dotyczących zdrowia i bezpieczeństwa na statku. W praktyce przepis wyznacza więc podział odpowiedzialności: załoga ma spełniać wymagania dotyczące kwalifikacji i zdrowia oraz wykonywać zgodne z prawem polecenia, kapitan organizuje pracę i odpowiada za kluczowe obszary bezpieczeństwa, natomiast armator nie może ograniczać jego decyzji koniecznych dla ochrony ludzi i statku.

o pracy na statkach rybackich

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2019/2197/text/U/D20192197Lj.pdf

Przepis reguluje sposób ustalania składu załogi statku rybackiego oraz prowadzenia ewidencji osób wykonujących na nim pracę. Załogę stanowią rybacy wpisani na listę załogi, a przepisy te stosuje się odpowiednio także do praktykanta.

Listę załogi wystawia armator albo działający w jego imieniu kapitan statku. Dokument powinien zawierać informacje o stanowisku zajmowanym przez rybaka, a także o miejscu i terminie rozpoczęcia pracy na statku. Wpisu należy dokonać najpóźniej w chwili wejścia rybaka na statek. Skreślenie z listy może nastąpić najwcześniej w chwili zejścia ze statku i polega na zamieszczeniu adnotacji o miejscu oraz terminie zakończenia pracy.

Istotnym obowiązkiem kapitana jest przekazanie listy załogi dyrektorowi urzędu morskiego przed wypłynięciem statku z portu albo niezwłocznie po tym fakcie. Przepis określa więc zarówno podmiot odpowiedzialny za sporządzenie dokumentu, zakres zamieszczanych w nim danych, jak i momenty dokonywania wpisów oraz skreśleń.

Szczegółowy wzór listy, a także sposób jej wystawiania i dokonywania wpisów określi w rozporządzeniu minister właściwy do spraw gospodarki morskiej. Rozwiązanie to ma zapewnić prawidłowe prowadzenie ewidencji członków załogi statku rybackiego. W praktyce lista załogi dokumentuje, kto wchodzi w skład załogi, jakie stanowisko zajmuje oraz kiedy rozpoczyna i kończy pracę na statku.

Przepis określa obowiązki kapitana statku rybackiego oraz zasady udziału załogi w działaniach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy. Kapitan odpowiada za przestrzeganie przepisów i zasad bhp na statku, a także kontroluje żywność, wodę pitną, miejsca ich przechowywania, kuchnię oraz sprzęt służący do przygotowywania i wydawania posiłków, jeżeli takie elementy znajdują się na statku. Ma również umożliwić rybakowi dostęp do obiektów, urządzeń i udogodnień socjalnych w porcie, do którego statek zawinął.

Załoga może ustanowić komisję do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy. W jej pracach uczestniczy przedstawiciel załogi, jeżeli został wybrany. Komisja pełni funkcję doradczą wobec kapitana, w szczególności przy zmianach organizacji pracy i wyposażenia stanowisk, ocenie ryzyka zawodowego i informowaniu o nim rybaków, przydzielaniu środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, a także przy ocenie stanu bhp na statku. Może też przedstawiać wnioski dotyczące eliminowania lub ograniczania zagrożeń dla zdrowia lub życia rybaków.

Istotną gwarancją jest zakaz ponoszenia przez rybaków zasiadających w komisji niekorzystnych konsekwencji z powodu działalności w jej ramach. Przepis przewiduje ponadto udostępnianie rybakom wskazówek lub instrukcji dotyczących oceny ryzyka zawodowego, o której mowa w art. 32 ust. 2, oraz zarządzania tym ryzykiem. W praktyce regulacja łączy bezpośrednią odpowiedzialność kapitana z możliwością opiniowania i zgłaszania wniosków przez załogę.

Rybacy

Rybacy w przepisach

o pracy na statkach rybackich3 przepisy