Rozliczenie

Rozliczenie w polskim prawie oznacza ustalenie i przedstawienie skutków finansowych lub majątkowych określonego zdarzenia, okresu albo czynności, a następnie uregulowanie wynikających z tego należności, zobowiązań lub zwrotów. Termin ten nie ma jednej, uniwersalnej definicji. Jego znaczenie zależy od rodzaju stosunku prawnego oraz od przepisów regulujących daną dziedzinę.

Rozliczenie może obejmować w szczególności:

• ustalenie kwoty należnej jednej ze stron i jej zapłatę albo zwrot,
• przedstawienie dokumentów potwierdzających poniesione wydatki lub wykonanie zobowiązania,
• rozliczenie zaliczki, dotacji, premii albo innych środków przekazanych na określony cel,
• wzajemne rozliczenie stron po zakończeniu umowy, zlecenia lub innej czynności,
• określenie różnicy między świadczeniami stron, w tym dopłaty, potrącenia lub zwrotu nadwyżki.

W praktyce rozliczenie może mieć formę zestawienia, sprawozdania, formularza, protokołu albo czynności księgowej. Przepisy mogą określać jego treść, termin, sposób sporządzenia oraz podmioty zobowiązane do jego dokonania. Rozliczenie może być jednorazowe, okresowe lub końcowe. Często stanowi podstawę do stwierdzenia, czy środki zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem i czy istnieje obowiązek ich zwrotu.

Pojęcie występuje w wielu dziedzinach prawa. W prawie upadłościowym może oznaczać obowiązek przedstawienia syndykowi informacji o wykonaniu uprawnień związanych z zabezpieczeniem. W prawie morskim dotyczy między innymi rozliczenia kwot powierzonych maklerowi oraz rozliczeń agenta z armatorem. W przepisach dotyczących służb mundurowych odnosi się do zaliczek potrącanych z uposażenia i podlegających późniejszemu rozliczeniu. W prawie mieszkaniowym może obejmować ustalenie stanu lokalu i rozliczenie zwrotu po zakończeniu najmu. Szczególne zasady rozliczeń dotyczą także dotacji, premii, pomocy publicznej oraz rozliczeń między bankami i instytucjami publicznymi. W konsekwencji rozliczenie pełni funkcję dowodową, porządkuje wzajemne świadczenia i pozwala ustalić ostateczny wynik finansowy określonej czynności lub stosunku prawnego.