Rozdzielność majątkowa

Rozdzielność majątkowa to ustrój majątkowy małżonków, w którym nie powstaje między nimi majątek wspólny. Każdy z małżonków zachowuje majątek posiadany przed ustanowieniem rozdzielności oraz majątek nabyty później, a także samodzielnie nim zarządza. Małżonkowie mogą jednak nabywać określone składniki razem, na zasadach współwłasności.

Rozdzielność majątkowa może powstać w szczególności:

• na podstawie umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w formie aktu notarialnego, przed zawarciem małżeństwa albo w trakcie jego trwania,
• na podstawie orzeczenia sądu, jeżeli przemawiają za tym ważne przyczyny,
• z mocy prawa w przypadkach określonych w przepisach, między innymi w związku z określonymi zdarzeniami dotyczącymi jednego z małżonków.

Umowa może także zmieniać istniejący ustrój majątkowy albo go rozwiązywać. Szczególnym rozwiązaniem jest rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków. W tym ustroju małżonkowie zachowują odrębne majątki w czasie małżeństwa, lecz po jego ustaniu może powstać obowiązek wyrównania różnicy w wartości dorobków osiągniętych przez małżonków.

Rozdzielność majątkowa ma znaczenie przede wszystkim dla własności składników majątku, zarządu nimi oraz odpowiedzialności za zobowiązania. Co do zasady dług jednego małżonka nie obciąża majątku drugiego tylko dlatego, że pozostają oni w małżeństwie, choć zakres odpowiedzialności zależy od rodzaju zobowiązania i innych przepisów. Ustrój ten nie rozstrzyga automatycznie o wszystkich prawach majątkowych małżonków, nie znosi współwłasności już istniejących rzeczy ani nie wpływa sam przez się na wspólność najmu lokalu. W sprawach związanych z niewypłacalnością lub upadłością skuteczność rozdzielności wobec wierzycieli i masy upadłości może podlegać odrębnej ocenie na podstawie Prawa upadłościowego.