Prezydent Rzeczypospolitej obejmuje urząd dopiero po złożeniu przysięgi wobec Zgromadzenia Narodowego. Oznacza to, że przysięga jest formalnym etapem rozpoczęcia wykonywania urzędu. Musi zostać złożona przed wskazanym w przepisie organem, a jej treść została określona w Konstytucji. W przysiędze Prezydent oświadcza, że obejmuje urząd z woli Narodu i będzie wierny postanowieniom Konstytucji. Zobowiązuje się także niezłomnie strzec godności Narodu, niepodległości i bezpieczeństwa Państwa. Przepis wskazuje ponadto, że dobro Ojczyzny oraz pomyślność obywateli mają być dla niego zawsze najwyższym nakazem. Są to wartości i obowiązki wyraźnie wymienione w treści przysięgi. Przysięga może zostać złożona w podstawowym brzmieniu albo z dodaniem zdania „Tak mi dopomóż Bóg”. Dodanie tego zdania jest dopuszczalne, ale nie zostało przedstawione jako obowiązkowa część przysięgi. Niezależnie od tego, czy zostanie dodane, zasadnicza treść przysięgi obejmuje zobowiązania dotyczące Konstytucji, Narodu, Państwa, Ojczyzny i obywateli.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prezes Rady Ministrów, wiceprezesi Rady Ministrów oraz ministrowie składają przysięgę wobec Prezydenta Rzeczypospolitej. Obowiązek ten dotyczy każdej z wymienionych osób obejmujących urząd. Przysięga ma ustaloną treść, w której osoba obejmująca urząd zobowiązuje się do wierności postanowieniom Konstytucji oraz innym prawom Rzeczypospolitej Polskiej. W treści przysięgi wskazano także, że dobro Ojczyzny i pomyślność obywateli mają być dla składającego ją zawsze najwyższym nakazem. Oznacza to, że te wartości zostały wyraźnie wymienione jako najważniejsze zobowiązanie związane z pełnieniem urzędu. Przysięga jest składana w związku z objęciem stanowiska Prezesa Rady Ministrów, wiceprezesa Rady Ministrów albo ministra. Osoba składająca przysięgę może dodać na końcu zdanie „Tak mi dopomóż Bóg”. Dodanie tego zdania jest możliwe, ale przepis nie określa go jako obowiązkowej części przysięgi. Zasadnicza treść ślubowania pozostaje taka sama niezależnie od tego, czy zdanie to zostanie dodane.

W pierwszej kolejności Prezydent Rzeczypospolitej desygnuje Prezesa Rady Ministrów, czyli wskazuje osobę, która ma utworzyć rząd. Desygnowany Prezes Rady Ministrów proponuje skład Rady Ministrów. Następnie Prezydent powołuje Prezesa Rady Ministrów wraz z pozostałymi członkami rządu. Musi to nastąpić w ciągu 14 dni od pierwszego posiedzenia Sejmu albo od przyjęcia dymisji poprzedniej Rady Ministrów. Prezydent odbiera także przysięgę od członków nowo powołanej Rady Ministrów. Po powołaniu rządu Prezes Rady Ministrów ma 14 dni na przedstawienie Sejmowi programu działania Rady Ministrów oraz złożenie wniosku o udzielenie jej wotum zaufania. Sejm udziela wotum zaufania bezwzględną większością głosów, a podczas głosowania musi być obecna co najmniej połowa ustawowej liczby posłów. Oznacza to, że dla udzielenia wotum muszą zostać spełnione jednocześnie wymagania dotyczące wyniku głosowania i liczby obecnych posłów. Jeżeli Rada Ministrów nie zostanie powołana w pierwszym trybie albo Sejm nie udzieli jej wotum zaufania, uruchamiana jest kolejna procedura. W ciągu 14 dni od upływu odpowiedniego terminu Sejm wybiera Prezesa Rady Ministrów oraz zaproponowanych przez niego członków Rady Ministrów. Wymagana jest bezwzględna większość głosów przy obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Po takim wyborze Prezydent powołuje wybraną Radę Ministrów i odbiera przysięgę od jej członków.

Sejm może wyrazić Radzie Ministrów wotum nieufności, czyli przyjąć uchwałę, w której odmawia jej dalszego poparcia. Taki wniosek musi zgłosić co najmniej 46 posłów. Nie wystarczy jednak samo wskazanie, że rząd powinien odejść. Wniosek musi również zawierać imię i nazwisko kandydata na nowego Prezesa Rady Ministrów. O przyjęciu uchwały decyduje większość ustawowej liczby posłów. Głosowanie nad wnioskiem nie może odbyć się od razu po jego zgłoszeniu. Można je przeprowadzić najwcześniej po upływie 7 dni. Jeżeli Sejm przyjmie uchwałę, Prezydent Rzeczypospolitej przyjmuje dymisję Rady Ministrów. Następnie powołuje na stanowisko Prezesa Rady Ministrów osobę wybraną przez Sejm. Na jej wniosek powołuje także pozostałych członków Rady Ministrów oraz odbiera od nich przysięgę. Przepis ogranicza również możliwość składania kolejnych wniosków. Powtórny wniosek może zostać zgłoszony dopiero po upływie 3 miesięcy od dnia zgłoszenia poprzedniego. Od tej zasady przewidziano wyjątek. Wniosek może zostać zgłoszony wcześniej, jeżeli poprze go co najmniej 115 posłów.

Przepis upoważnia władzę prowadzącą postępowanie do badania świadków pod przysięgą. Oznacza to, że podczas spraw rozpatrywanych na podstawie tej ustawy świadkowie mogą być przesłuchiwani w szczególnej, uroczystej formie, związanej ze złożeniem przysięgi. Możliwość ta istnieje tylko w toku postępowania przewidzianego w tej ustawie. Przepis nie wskazuje innych sytuacji, w których takie badanie byłoby dopuszczalne.

Przysięga

Przysięga w przepisach

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej4 przepisy

o zniesieniu służebności w województwach: krakowskim, lwowskim, stanisławowskim, tarnopolskim i cieszyńskiej części województwa śląskiego.1 przepis