Przyjęcie spadku

Przyjęcie spadku to wyrażenie przez spadkobiercę woli nabycia praw i obowiązków majątkowych należących do spadku. Jest jednym ze sposobów określenia skutków dziedziczenia, obok odrzucenia spadku. Obejmuje zarówno aktywa, na przykład własność rzeczy, wierzytelności i prawa majątkowe, jak i długi spadkodawcy.

Spadkobierca może przyjąć spadek:

• wprost, bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe,
• z dobrodziejstwem inwentarza, z ograniczeniem tej odpowiedzialności do wartości stanu czynnego spadku ustalonego w wykazie lub spisie inwentarza.

Oświadczenie o przyjęciu spadku jest składane przed notariuszem albo w sądzie rejonowym, w tym w sądzie spadku podczas postępowania dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku. Co do zasady powinno zostać złożone w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Brak oświadczenia w tym terminie prowadzi do przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Skutki przyjęcia odnoszą się do dziedziczenia od chwili otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy, chociaż ustalenie kręgu spadkobierców i zakresu dziedziczenia może nastąpić później.

Przyjęcie spadku ma przede wszystkim znaczenie dla odpowiedzialności za zobowiązania spadkodawcy. Przyjęcie wprost może skutkować odpowiedzialnością także ponad wartość odziedziczonego majątku, natomiast dobrodziejstwo inwentarza ogranicza ją do wartości aktywów spadku. Złożone oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku co do zasady nie może być swobodnie odwołane.

Przepisy o przyjęciu spadku znajdują zastosowanie głównie w prawie cywilnym, ale wpływają także na postępowanie cywilne, odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz postępowania upadłościowe. Szczególne reguły dotyczą sytuacji, gdy spadkobierca powołany do dziedziczenia umrze przed złożeniem oświadczenia. Możliwe jest również niezależne przyjęcie albo odrzucenie udziału przypadającego z podstawienia. Odpowiednie zasady stosuje się do zapisów windykacyjnych w zakresie przewidzianym przez przepisy.