Przewodniczący

Przewodniczący to osoba pełniąca funkcję kierującą pracami sądu, składu orzekającego, organu kolegialnego albo zgromadzenia. Termin nie oznacza jednolitego stanowiska, lecz rolę, której zakres wynika z przepisów dotyczących danego postępowania lub organu. Przewodniczący zazwyczaj organizuje obrady, czuwa nad ich prawidłowym przebiegiem i wykonuje czynności porządkowe oraz proceduralne.

W postępowaniu sądowym przewodniczący kieruje posiedzeniem lub rozprawą. Może wyznaczać terminy i posiedzenia, udzielać głosu uczestnikom, określać kolejność zadawania pytań, przyjmować oświadczenia i wnioski, a także dbać o zachowanie porządku. W określonych sytuacjach rozstrzyga również, w jaki sposób należy przedstawić informacje lub uzupełnić materiał procesowy. Jego czynności nie zastępują orzeczeń sądu, jeżeli przepisy wymagają rozstrzygnięcia całego składu. W postępowaniu cywilnym i karnym przewodniczący ma także znaczenie dla organizacji rozprawy po zmianie członka składu oraz dla zapewnienia właściwego toku czynności procesowych.

W organach kolegialnych przewodniczący organizuje posiedzenia, ustala lub koordynuje porządek obrad, prowadzi dyskusję i może wykonywać uprawnienia związane ze zwoływaniem posiedzeń. Przykładowo przewodniczący rady nadzorczej spółki wykonuje zadania dotyczące zwoływania i prowadzenia posiedzeń rady, natomiast przewodniczący walnego zgromadzenia kieruje jego obradami, w tym zarządza przerwami w granicach określonych prawem. Podobna funkcja występuje w radach i innych organach doradczych administracji publicznej, a także w organach konstytucyjnych, których przepisy określają sposób wyboru władz.

Najważniejsze cechy funkcji:

• ma charakter organizacyjny, kierowniczy i porządkowy;
• może być wykonywana przez osobę wybraną, powołaną albo wyznaczoną zgodnie z właściwymi przepisami;
• zakres kompetencji zależy od rodzaju organu i rodzaju postępowania;
• przewodniczący co do zasady nie działa samodzielnie w sprawach zastrzeżonych dla całego składu lub organu.