Przewód sądowy

Przewód sądowy to formalna część rozprawy, w której sąd rozpoznaje sprawę na podstawie przedstawionych zarzutów, wyjaśnień uczestników, dowodów oraz składanych wniosków. Termin ten występuje przede wszystkim w postępowaniu karnym, karnym skarbowym i w sprawach o wykroczenia. Nie oznacza całego postępowania sądowego ani każdej czynności wykonywanej przez sąd, lecz określony etap rozprawy.

W postępowaniu przed sądem pierwszej instancji przewód sądowy rozpoczyna się od zwięzłego przedstawienia zarzutów oskarżenia. Następnie sąd może przeprowadzać dowody, w szczególności przesłuchiwać oskarżonego, świadków i biegłych, odczytywać dokumenty oraz rozpoznawać wnioski procesowe. Zakres i kolejność czynności zależą od rodzaju sprawy oraz decyzji sądu podejmowanych zgodnie z przepisami postępowania.

Zamknięcie przewodu sądowego oznacza zakończenie tej części rozprawy. Po jego zamknięciu stronom i ich przedstawicielom udziela się głosu w określonej kolejności. Przedstawiają oni stanowiska końcowe, odnoszą się do przeprowadzonych dowodów i formułują żądania dotyczące rozstrzygnięcia. Po zakończeniu głosów sąd przystępuje do wydania orzeczenia, chyba że przewód zostanie ponownie otwarty w celu uzupełnienia rozpoznania sprawy.

W sądzie odwoławczym przewód sądowy ma odmienny przebieg, ponieważ sąd ten co do zasady kontroluje rozstrzygnięcie wydane wcześniej. Może obejmować ustne sprawozdanie sędziego sprawozdawcy, odczytanie odpowiednich akt, składanie wyjaśnień i wniosków oraz wystąpienia uczestników postępowania. W określonych sytuacjach od ustnego sprawozdania można odstąpić. Oskarżonemu i jego obrońcy nie można odmówić możliwości zabrania głosu.

Rozpoczęcie przewodu sądowego ma znaczenie praktyczne, ponieważ przepisy wiążą z tym momentem skutki procesowe, na przykład określają końcowy termin dokonania niektórych czynności lub cofnięcia żądania ścigania. Przewód sądowy może być także prowadzony przy rozpoznawaniu wykroczenia ujawnionego w toku postępowania karnego oraz w sprawach karnych skarbowych.