Przetarg

Przetarg to sformalizowany tryb wyboru nabywcy, wykonawcy albo innego uczestnika stosunku prawnego spośród podmiotów, które złożyły oferty lub przystąpiły do rywalizacji na zasadach określonych przez organizatora i przepisy prawa. Jego celem jest uzyskanie najkorzystniejszego wyniku, najczęściej najwyższej ceny, ale w niektórych postępowaniach także oferty najlepiej spełniającej określone kryteria.

Przetarg nie jest jednolitą instytucją uregulowaną w jednym akcie prawnym. Szczegółowe zasady zależą od przedmiotu i rodzaju postępowania. Występuje między innymi przy sprzedaży nieruchomości, zbywaniu składników majątku podmiotów publicznych i przedsiębiorstw, likwidacji majątku w postępowaniu upadłościowym, sprzedaży wierzytelności, a także przy wyborze podmiotu ubiegającego się o koncesję. W niektórych dziedzinach przetarg stanowi zasadniczy sposób zbycia, a odstąpienie od niego jest dopuszczalne tylko w przypadkach wskazanych w przepisach.

Podstawowe rodzaje przetargów wyróżnia się według sposobu składania ofert oraz kręgu uczestników. Przetarg ustny polega na składaniu kolejnych postąpień, natomiast w przetargu pisemnym uczestnicy przedstawiają oferty w określonej formie. Przetarg nieograniczony jest dostępny dla wszystkich podmiotów spełniających warunki udziału, a ograniczony tylko dla podmiotów zaproszonych lub zakwalifikowanych.

Postępowanie przetargowe powinno zapewniać jawność, przejrzystość i równe traktowanie uczestników. Ogłoszenie lub regulamin określa między innymi przedmiot przetargu, warunki udziału, termin, sposób składania ofert i kryteria wyboru. W określonych postępowaniach wymagane jest wniesienie wadium albo rękojmi, a uchylanie się od zawarcia umowy może powodować utratę tej kwoty lub inne skutki prawne.

Przepisy karne chronią prawidłowy przebieg przetargów. Karalne może być zarówno utrudnianie lub udaremnianie postępowania, jak i zawieranie porozumień mających wpłynąć na jego wynik, zwłaszcza w celu osiągnięcia korzyści. Terminem tym posługują się między innymi przepisy dotyczące nieruchomości, prawa wodnego, upadłości, spółdzielni mieszkaniowych, koncesji radiowo-telewizyjnych oraz zamówień publicznych.