Przejazd

Przejazd w języku prawnym oznacza przede wszystkim przemieszczanie się osoby lub rzeczy z jednego miejsca do innego przy użyciu środka transportu albo korzystanie z określonej drogi, trasy lub infrastruktury komunikacyjnej. Termin ten nie ma jednego, uniwersalnego znaczenia. Jego treść zależy od dziedziny prawa oraz od tego, czy przepisy regulują samo przemieszczanie się, uprawnienie do korzystania z transportu, czy rozliczenie związanych z nim wydatków.

W przepisach dotyczących podróży służbowych i wykonywania czynności urzędowych przejazd jest elementem podróży, delegowania, przeniesienia do innej miejscowości albo stawiennictwa na wezwanie organu. Może obejmować podróż krajowym lub zagranicznym środkiem transportu. Przepisy określają wówczas między innymi zasady wyboru środka transportu, zwrot ceny biletu lub innych udokumentowanych wydatków, a także sposób obliczania należności za przejazd. Zwrot może przysługiwać pracownikowi, funkcjonariuszowi, świadkowi, osobie wezwanej przez organ albo osobie jej towarzyszącej, jeżeli przepisy przewidują taką możliwość.

W prawie transportowym przejazd może oznaczać skorzystanie z publicznego transportu zbiorowego na podstawie biletu lub innego dokumentu uprawniającego do podróży. Ustawy mogą przyznawać określonym grupom osób prawo do przejazdów ulgowych, wskazując zakres ulgi, liczbę przejazdów albo warunki jej wykorzystania.

Termin występuje także w regulacjach budowlanych i dotyczących infrastruktury. Może odnosić się do obiektu lub urządzenia umożliwiającego ruch pojazdów, w szczególności elementu drogi albo innego obiektu komunikacyjnego. W takim ujęciu znaczenie mają wymagania dotyczące budowy, przebudowy, utrzymania i użytkowania obiektu.

Najczęstsze znaczenia przejazdu:

• podróż środkiem transportu, związana z wykonywaniem obowiązków służbowych lub czynności procesowych;
• korzystanie z publicznego transportu zbiorowego, także na zasadach ulgowych;
• wydatek podlegający zwrotowi albo podstawa ustalenia należności;
• droga, obiekt lub urządzenie przeznaczone do przejazdu pojazdów.

Znaczenie praktyczne terminu polega na tym, że od jego zakwalifikowania zależą uprawnienia pasażera lub osoby podróżującej, sposób dokumentowania kosztów oraz zakres obowiązków podmiotu, który te koszty zwraca albo organizuje przejazd.