Przeciętne wynagrodzenie

Przeciętne wynagrodzenie to wartość statystyczna lub obliczeniowa używana w przepisach prawa jako punkt odniesienia do ustalania określonych opłat, świadczeń, limitów i kar. Nie oznacza wynagrodzenia konkretnej osoby ani minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jego wysokość zależy od przyjętej podstawy, okresu oraz zasad obliczania wskazanych w konkretnym przepisie.

Najczęściej termin odnosi się do przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, ustalanego na podstawie danych statystycznych dotyczących wynagrodzeń. W takim znaczeniu może służyć do określania maksymalnej wysokości opłaty za udostępnienie danych, limitu dodatkowego wynagrodzenia członków komisji lekarskich, wysokości świadczenia należnego pracodawcy albo wysokości kary pieniężnej. W przepisach dotyczących ochrony konkurencji i konsumentów przeciętne wynagrodzenie jest także elementem definicji ustawowej, wykorzystywanym przy ustalaniu sankcji finansowych.

Termin może mieć również znaczenie odmienne, zależne od dziedziny prawa. W Kodeksie karnym wykonawczym występuje pojęcie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowników, stosowane między innymi przy określaniu wartości świadczeń lub należności związanych z wykonywaniem pracy przez skazanych. Z kolei w Kodeksie pracy przeciętne wynagrodzenie może oznaczać średnią wysokość składników wynagrodzenia pracownika z określonego okresu, braną pod uwagę przy obliczaniu wynagrodzenia za czas urlopu. Przy znacznym zróżnicowaniu tych składników uwzględnia się dłuższy okres rozliczeniowy.

W przepisach dotyczących gospodarowania nieruchomościami przeciętne wynagrodzenie może być miernikiem dochodu gospodarstwa domowego, od którego zależy zastosowanie bonifikaty. Występuje także w regulacjach dotyczących ruchu drogowego, geodezji, budownictwa, ochrony środowiska oraz obronności.

Znaczenie terminu każdorazowo wynika z ustawy, w której został użyty. Dlatego przy ustalaniu konkretnej kwoty należy uwzględnić, czy przepis odwołuje się do wynagrodzenia w gospodarce narodowej, wynagrodzenia pracowników, średniej z określonych miesięcy czy innej, szczegółowo określonej podstawy.