Przepis wprowadzał dodatkowe warunki, które spadkobierca ustawowy musiał spełniać, żeby odziedziczyć gospodarstwo rolne. Dziś ma znaczenie wyłącznie historyczne: nie stosuje się go do spadków otwartych po 14 lutego 2001 r., gdy Trybunał Konstytucyjny uznał te ograniczenia za niezgodne z Konstytucją.

### Najważniejsze punkty

- **Cezura czasowa**: warunki z tego przepisu bada się tylko przy spadkach otwartych do tej daty. Przy późniejszych gospodarstwo rolne dziedziczy się na zasadach ogólnych, jak każdy inny składnik majątku.
- **Cztery warunki alternatywne**, oceniane na chwilę otwarcia spadku: stała bezpośrednia praca przy produkcji rolnej, przygotowanie zawodowe do jej prowadzenia, małoletniość albo pobieranie nauki zawodu lub uczęszczanie do szkół, wreszcie trwała niezdolność do pracy.
- **Wystarczyło spełnienie jednego z nich** - nie trzeba było łączyć kilku przesłanek.
- **Zakres**: reguły te dotyczyły wyłącznie dziedziczenia ustawowego gospodarstw obejmujących grunty rolne o powierzchni przekraczającej 1 ha (art. 1058). Dziedziczenia testamentowego nigdy nie ograniczały.
- **Uzupełnienie**: co uważa się za przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej oraz tryb stwierdzania trwałej niezdolności do pracy określało rozporządzenie Rady Ministrów (art. 1064).
- **Spadkobierca niespełniający warunków** nie dziedziczył gospodarstwa, ale dziedziczył pozostały majątek spadkowy.

### W praktyce

Przepis pozostaje istotny w postępowaniach dotyczących dawnych spadków, gdzie stwierdzenie nabycia następuje po latach. Krąg spadkobierców gospodarstwa ustala się wtedy według stanu z dnia śmierci spadkodawcy.

Kodeks cywilny

Art. 1064 Kodeksu cywilnego jest przepisem, który odnosi się do kwestii dziedziczenia gospodarstw rolnych oraz przygotowania zawodowego niezbędnego do prowadzenia produkcji rolnej. Przepis ten deleguje Radzie Ministrów kompetencje do określenia szczegółowych wymagań w tym zakresie poprzez wydanie odpowiedniego rozporządzenia.

### Komentarz do Art. 1064 Kodeksu cywilnego

1. **Delegacja ustawowa**: Art. 1064 Kodeksu cywilnego stanowi przykład delegacji ustawowej, gdzie ustawodawca przekazuje organowi wykonawczemu (Radzie Ministrów) uprawnienie do wydania aktu wykonawczego. Tego rodzaju delegacja jest zgodna z zasadą podziału władzy, umożliwiającą bardziej elastyczne i szczegółowe regulowanie pewnych kwestii, które mogą wymagać specjalistycznej wiedzy lub szybkiej reakcji na zmieniające się warunki.

2. **Przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej**: Przepis ten wskazuje, że Rada Ministrów określi, jakie przygotowanie zawodowe jest wymagane do prowadzenia produkcji rolnej. Może to obejmować zarówno formalne wykształcenie rolnicze, jak i praktyczne doświadczenie zdobyte w gospodarstwie rolnym. Celem jest zapewnienie, że osoby dziedziczące gospodarstwa rolne posiadają odpowiednie kwalifikacje do ich efektywnego prowadzenia.

3. **Dziedziczenie gospodarstw rolnych**: Przepis ten również odnosi się do sytuacji, w których pobieranie nauki zawodu lub uczęszczanie do szkół uprawnia do dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Jest to istotne z punktu widzenia polityki rolnej państwa, która może dążyć do zapewnienia, że gospodarstwa rolne będą prowadzone przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i przygotowanie zawodowe.

4. **Trwała niezdolność do pracy**: Art. 1064 Kodeksu cywilnego przewiduje również, że Rada Ministrów określi zasady i tryb stwierdzania trwałej niezdolności do pracy. Jest to ważne w kontekście dziedziczenia gospodarstw rolnych, ponieważ trwała niezdolność do pracy może wpływać na zdolność do prowadzenia gospodarstwa i w konsekwencji na decyzje dotyczące dziedziczenia.

5. **Znaczenie praktyczne**: Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ zapewnia ramy prawne dla określenia, kto jest uprawniony do dziedziczenia gospodarstw rolnych oraz jakie kwalifikacje są wymagane do ich prowadzenia. Jest to istotne zarówno z punktu widzenia dziedziców, jak i polityki rolnej państwa, która może dążyć do zapewnienia ciągłości i efektywności produkcji rolnej.

### Podsumowanie

Art. 1064 Kodeksu cywilnego jest kluczowym przepisem w kontekście dziedziczenia gospodarstw rolnych i przygotowania zawodowego do prowadzenia produkcji rolnej. Delegacja ustawowa na rzecz Rady Ministrów umożliwia elastyczne i szczegółowe regulowanie tych kwestii, co jest istotne zarówno dla dziedziców, jak i dla polityki rolnej państwa. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że gospodarstwa rolne będą prowadzone przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, co jest kluczowe dla efektywności i ciągłości produkcji rolnej.

Prawo wodne

Artykuł 335 ustawy Prawo wodne określa organy odpowiedzialne za kontrolę gospodarowania wodami w Polsce. Zgodnie z tym artykułem, kontrolę gospodarowania wodami w zakresie określonym w art. 334 pkt 1-7 oraz 9-13 w stosunku do Wód Polskich wykonuje minister właściwy do spraw gospodarki wodnej. Natomiast kontrolę gospodarowania wodami w zakresie określonym w art. 334 pkt 1-7 oraz 9-13 w odniesieniu do Wód Polskich wykonują pracownicy urzędu zapewniającego obsługę ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej, Wód Polskich oraz urzędów morskich na podstawie upoważnień udzielonych przez organy wykonujące kontrolę.

Ponadto, artykuł 335 określa, że kontrolę gospodarowania wodami w zakresie określonym w art. 334 pkt 8 wykonuje Państwowa Inspekcja Sanitarna, a w zakresie określonym w art. 334 pkt 2 i 3 oraz 6 dotyczącym zanieczyszczeń wód i działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych, kontrolę wykonuje Inspekcja Ochrony Środowiska.

W skrócie, artykuł 335 określa podmioty odpowiedzialne za kontrolę gospodarowania wodami w Polsce w różnych zakresach określonych w ustawie Prawo wodne.

Produkcja rolna

Produkcja rolna w przepisach

Kodeks cywilny2 przepisy

Prawo wodne5 przepisów