Prawo restrukturyzacyjne

Prawo restrukturyzacyjne to zespół przepisów regulujących postępowania służące ochronie przedsiębiorcy zagrożonego niewypłacalnością albo niewypłacalnego oraz umożliwiające zawarcie układu z wierzycielami. Jego podstawowym celem jest zachowanie przedsiębiorstwa, zaspokojenie wierzycieli w możliwie wysokim stopniu i uniknięcie upadłości, jeżeli dalsze prowadzenie działalności jest uzasadnione.

Postępowanie restrukturyzacyjne opiera się przede wszystkim na układzie, czyli porozumieniu określającym sposób spłaty zobowiązań, na przykład odroczenie terminów, rozłożenie należności na raty, zmniejszenie ich wysokości albo zmianę zabezpieczeń. Układ jest przyjmowany przez wierzycieli w głosowaniu i podlega zatwierdzeniu przez sąd. W toku postępowania przedsiębiorca może uzyskać ochronę przed egzekucją, a także czas na przeprowadzenie zmian organizacyjnych, finansowych lub majątkowych.

Prawo restrukturyzacyjne przewiduje cztery rodzaje postępowań:

• postępowanie o zatwierdzenie układu, prowadzone w znacznej części poza sądem, z udziałem nadzorcy układu,
• przyspieszone postępowanie układowe, przeznaczone dla spraw, w których spór co do wierzytelności nie ma dużego zakresu,
• postępowanie układowe, stosowane między innymi wtedy, gdy konieczne jest szersze ustalenie wierzytelności,
• postępowanie sanacyjne, obejmujące nie tylko zawarcie układu, lecz także działania naprawcze i możliwość ograniczenia zarządu przedsiębiorcy.

W zależności od rodzaju postępowania przedsiębiorca zachowuje zarząd własnym majątkiem albo wykonuje go pod nadzorem nadzorcy lub zarządcy. Przepisy określają również sytuację wierzycieli, zasady sporządzania spisu wierzytelności, skutki otwarcia postępowania oraz rolę sądu i osób pełniących funkcje nadzorcze lub zarządcze.

Prawo restrukturyzacyjne należy do prawa gospodarczego i pozostaje powiązane z prawem upadłościowym. Ma znaczenie także w sprawach gospodarczych rozpoznawanych na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego. W praktyce wyznacza zasady postępowania z przedsiębiorstwem znajdującym się w kryzysie finansowym oraz wpływa na zakres i sposób dochodzenia roszczeń przez jego wierzycieli.