Art. 374 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) reguluje kwestie związane z obecnością oskarżonego na rozprawie oraz możliwością przeprowadzania rozprawy przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających udział na odległość. Przepis ten ma na celu zapewnienie prawidłowego przebiegu postępowania karnego oraz realizację prawa do obrony oskarżonego.

#### Prawo do udziału w rozprawie

Zgodnie z § 1, oskarżony ma prawo brać udział w rozprawie. Jest to fundamentalne prawo wynikające z zasady rzetelnego procesu, która gwarantuje oskarżonemu możliwość obrony swoich praw i interesów. Przewodniczący lub sąd mogą jednak uznać obecność oskarżonego za obowiązkową, co jest szczególnie istotne w sprawach o zbrodnie, gdzie obecność oskarżonego podczas czynności określonych w art. 385 i 386 k.p.k. jest obligatoryjna.

#### Środki zapobiegawcze

Przewodniczący ma również uprawnienie do wydania zarządzenia uniemożliwiającego oskarżonemu opuszczenie sądu przed zakończeniem rozprawy (§ 2). Jest to środek zapobiegawczy, który ma na celu zapewnienie, że oskarżony będzie obecny na wszystkich etapach rozprawy, co jest kluczowe dla prawidłowego przebiegu postępowania.

#### Udział na odległość

§ 3 i § 4 wprowadzają możliwość udziału oskarżonego w rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających udział na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Przewodniczący może wyrazić zgodę na taki udział na wniosek prokuratora, pod warunkiem, że nie stoją temu na przeszkodzie względy techniczne. Jest to rozwiązanie, które może być szczególnie użyteczne w sytuacjach, gdy oskarżony jest pozbawiony wolności lub z innych przyczyn nie może stawić się osobiście na rozprawie.

#### Obecność innych stron i obrońcy

§ 5 i § 6 regulują kwestie związane z obecnością innych stron postępowania oraz obrońcy w przypadku rozprawy przeprowadzanej na odległość. W takich sytuacjach w miejscu przebywania strony może brać udział referendarz sądowy, asystent sędziego lub przedstawiciel administracji zakładu karnego. Obrońca ma prawo uczestniczyć w rozprawie w miejscu przebywania oskarżonego, chyba że zdecyduje się stawić w sądzie. Sąd może również zarządzić przerwę na czas oznaczony, aby umożliwić telefoniczny kontakt obrońcy z oskarżonym, co ma na celu realizację prawa do obrony.

#### Udział tłumacza

§ 7 przewiduje, że jeżeli zachodzi potrzeba udziału tłumacza, powinien on brać udział w rozprawie w miejscu przebywania oskarżonego niewładającego w wystarczającym stopniu językiem polskim. Przewodniczący może jednak zarządzić inaczej, co daje pewną elastyczność w organizacji rozprawy.

#### Zastosowanie przepisów art. 517ea

Ostatni paragraf (§ 8) odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów art. 517ea k.p.k., co oznacza, że przepisy dotyczące udziału na odległość w postępowaniu przyspieszonym mają zastosowanie również w kontekście art. 374 k.p.k.

### Podsumowanie

Art. 374 k.p.k. jest przepisem kompleksowym, który reguluje zarówno prawo oskarżonego do udziału w rozprawie, jak i możliwość przeprowadzania rozprawy na odległość. Przepis ten ma na celu zapewnienie rzetelnego procesu oraz realizację prawa do obrony, jednocześnie wprowadzając mechanizmy umożliwiające elastyczne podejście do organizacji rozprawy w zależności od okoliczności konkretnej sprawy.

Prawo oskarżonego

Prawo oskarżonego w przepisach

Kodeks postępowania karnego (kpk)2 przepisy