Kodeks pracy

Art. 179 Kodeksu pracy reguluje kwestie związane z ochroną pracownic w ciąży oraz karmiących dziecko piersią, które wykonują prace mogące stanowić zagrożenie dla ich zdrowia lub bezpieczeństwa. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia odpowiednich warunków pracy dla tej szczególnej grupy pracowników, a jego celem jest minimalizacja ryzyka związanego z wykonywaniem obowiązków zawodowych w okresie ciąży i karmienia piersią.

#### 1. Przeniesienie do innej pracy lub zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy

Pierwszy akapit art. 179 nakłada na pracodawcę obowiązek przeniesienia pracownicy w ciąży lub karmiącej dziecko piersią do innej pracy, jeśli jest ona zatrudniona przy pracy wymienionej w przepisach wydanych na podstawie art. 176 § 2, która jest wzbroniona dla takich pracownic bez względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne. Jeśli przeniesienie do innej pracy jest niemożliwe, pracodawca musi zwolnić pracownicę z obowiązku świadczenia pracy na czas niezbędny.

#### 2. Dostosowanie warunków pracy

Drugi akapit dotyczy sytuacji, w której pracownica w ciąży lub karmiąca dziecko piersią wykonuje inne prace wymienione w przepisach wydanych na podstawie art. 176 § 2. W takim przypadku pracodawca jest zobowiązany dostosować warunki pracy do wymagań określonych w tych przepisach lub ograniczyć czas pracy, aby wyeliminować zagrożenia dla zdrowia lub bezpieczeństwa pracownicy. Jeśli dostosowanie warunków pracy lub skrócenie czasu pracy jest niemożliwe lub niecelowe, pracodawca musi przenieść pracownicę do innej pracy, a w razie braku takiej możliwości, zwolnić ją z obowiązku świadczenia pracy.

#### 3. Przeciwwskazania zdrowotne

Trzeci akapit odnosi się do sytuacji, w której przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy przez pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią wynikają z orzeczenia lekarskiego. W takim przypadku stosuje się odpowiednio przepisy § 2.

#### 4. Wynagrodzenie i dodatek wyrównawczy

Czwarty akapit przewiduje, że jeśli zmiana warunków pracy, skrócenie czasu pracy lub przeniesienie pracownicy do innej pracy powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownicy przysługuje dodatek wyrównawczy. Pracownica w okresie zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia.

#### 5. Powrót do dotychczasowych warunków pracy

Piąty akapit nakłada na pracodawcę obowiązek zatrudnienia pracownicy przy pracy i w wymiarze czasu pracy określonych w umowie o pracę po ustaniu przyczyn uzasadniających przeniesienie, skrócenie czasu pracy lub zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy.

#### 6. Rozporządzenie Ministra Zdrowia

Ostatni akapit upoważnia Ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu i trybu wydawania zaświadczeń lekarskich stwierdzających przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy przez pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią, uwzględniając zagrożenia dla jej zdrowia lub bezpieczeństwa występujące w środowisku pracy.

### Podsumowanie

Art. 179 Kodeksu pracy stanowi istotny element ochrony praw pracownic w ciąży oraz karmiących dziecko piersią. Przepis ten nakłada na pracodawców konkretne obowiązki mające na celu zapewnienie bezpiecznych i zdrowych warunków pracy dla tej grupy pracowników. Pracodawcy muszą być świadomi tych obowiązków i odpowiednio dostosowywać warunki pracy, aby spełniać wymogi prawne i chronić zdrowie pracownic.

Art. 57 Kodeksu pracy reguluje kwestie wynagrodzenia przysługującego pracownikowi, który został przywrócony do pracy po niezgodnym z prawem rozwiązaniu umowy o pracę. Przepis ten ma na celu zrekompensowanie pracownikowi okresu, w którym pozostawał bez pracy z powodu niezgodnego z prawem działania pracodawcy.

#### Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy

Zgodnie z art. 57 § 1, pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, jednak nie więcej niż za 3 miesiące i nie mniej niż za 1 miesiąc. Oznacza to, że pracownik, który został przywrócony do pracy, otrzyma wynagrodzenie za okres, w którym nie mógł wykonywać swoich obowiązków z powodu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę, ale okres ten jest ograniczony do maksymalnie 3 miesięcy.

#### Szczególne przypadki

Art. 57 § 2 wprowadza wyjątki od powyższej zasady. W przypadku pracowników, o których mowa w art. 39 Kodeksu pracy (pracownicy w wieku przedemerytalnym), pracownic w okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego, a także od dnia złożenia wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego do dnia zakończenia tego urlopu, wynagrodzenie przysługuje za cały czas pozostawania bez pracy. Przepis ten ma na celu szczególną ochronę tych grup pracowników, którzy z różnych względów są bardziej narażeni na negatywne skutki niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę.

#### Przepisy szczególne

Art. 57 § 3 odnosi się do sytuacji, gdy rozwiązanie umowy o pracę podlega ograniczeniu z mocy przepisu szczególnego. W takich przypadkach również przysługuje wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy. Przepis ten ma na celu zapewnienie ochrony pracownikom, których umowy o pracę są chronione przez przepisy szczególne, np. członkowie związków zawodowych.

#### Odpowiednie stosowanie przepisów

Art. 57 § 4 wskazuje, że przepisy art. 48 i 51 § 1 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio. Art. 48 dotyczy przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach, a art. 51 § 1 reguluje kwestie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy w przypadku przywrócenia do pracy. Oznacza to, że w sytuacjach nieuregulowanych bezpośrednio w art. 57, należy stosować odpowiednie przepisy dotyczące przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy.

### Podsumowanie

Art. 57 Kodeksu pracy wprowadza mechanizmy ochronne dla pracowników, którzy zostali niezgodnie z prawem zwolnieni z pracy. Przepis ten zapewnia im wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, z uwzględnieniem szczególnych przypadków, w których ochrona jest jeszcze bardziej wzmocniona. Dzięki temu pracownicy mogą liczyć na rekompensatę za okres, w którym byli pozbawieni możliwości zarobkowania z powodu niezgodnego z prawem działania pracodawcy.

Art. 67^19 Kodeksu pracy reguluje zasady dotyczące wykonywania pracy zdalnej przez pracowników. Przepis ten wprowadza elastyczność w zakresie miejsca wykonywania pracy, co jest szczególnie istotne w kontekście dynamicznie zmieniających się warunków pracy, zwłaszcza w dobie pandemii COVID-19.

#### 1. Uzgodnienie pracy zdalnej

Przepis w § 1 stanowi, że uzgodnienie dotyczące wykonywania pracy zdalnej może nastąpić zarówno przy zawieraniu umowy o pracę, jak i w trakcie zatrudnienia. Jest to istotne, ponieważ umożliwia dostosowanie warunków pracy do bieżących potrzeb zarówno pracownika, jak i pracodawcy. Uzgodnienie to może być inicjowane przez obie strony, co podkreśla równorzędność pracownika i pracodawcy w tym zakresie.

#### 2. Wyłączenie art. 29 § 4

Warto zwrócić uwagę na wyłączenie stosowania art. 29 § 4 Kodeksu pracy, co oznacza, że zmiana miejsca wykonywania pracy na pracę zdalną nie wymaga formy pisemnej aneksu do umowy o pracę. Jest to uproszczenie procedury, które może przyspieszyć proces przejścia na pracę zdalną.

#### 3. Praca zdalna na polecenie pracodawcy

Przepis w § 3 określa sytuacje, w których pracodawca może jednostronnie polecić wykonywanie pracy zdalnej. Są to:
- okres obowiązywania stanu nadzwyczajnego, stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii oraz 3 miesiące po ich odwołaniu,
- okres, w którym zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w dotychczasowym miejscu pracy nie jest możliwe z powodu siły wyższej.

Warunkiem jest złożenie przez pracownika oświadczenia, że posiada odpowiednie warunki lokalowe i techniczne do wykonywania pracy zdalnej. Jest to mechanizm zabezpieczający interesy pracownika, który musi potwierdzić, że jest w stanie efektywnie pracować zdalnie.

#### 4. Cofnięcie polecenia pracy zdalnej

Pracodawca ma prawo cofnąć polecenie wykonywania pracy zdalnej z co najmniej dwudniowym uprzedzeniem. Jest to istotne z punktu widzenia organizacji pracy, gdyż pozwala pracodawcy na elastyczne zarządzanie zasobami ludzkimi w zależności od bieżących potrzeb.

#### 5. Obowiązki informacyjne pracownika

Pracownik jest zobowiązany do niezwłocznego informowania pracodawcy o zmianach warunków lokalowych i technicznych, które uniemożliwiają wykonywanie pracy zdalnej. W takim przypadku pracodawca musi niezwłocznie cofnąć polecenie pracy zdalnej, co zapewnia ciągłość i efektywność pracy.

#### 6. Preferencje dla określonych grup pracowników

Przepis w § 6 wprowadza obowiązek uwzględnienia wniosku o pracę zdalną dla określonych grup pracowników, takich jak:
- pracownicy, o których mowa w art. 142^1 § 1 pkt 2 i 3,
- pracownice w ciąży,
- pracownicy wychowujący dziecko do ukończenia przez nie 4. roku życia,
- pracownicy sprawujący opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Pracodawca może odmówić uwzględnienia wniosku jedynie ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika, co musi być uzasadnione w formie pisemnej lub elektronicznej w terminie 7 dni roboczych.

#### 7. Przedłużenie preferencji

Przepis § 7 rozszerza preferencje dla pracowników, o których mowa w art. 142^1 § 1 pkt 2 i 3, również po ukończeniu przez dziecko 18. roku życia, co jest istotne dla pracowników opiekujących się dorosłymi osobami niepełnosprawnymi.

### Podsumowanie

Art. 67^19 Kodeksu pracy wprowadza kompleksowe regulacje dotyczące pracy zdalnej, uwzględniając zarówno potrzeby pracowników, jak i pracodawców. Przepis ten jest szczególnie istotny w kontekście elastyczności organizacji pracy oraz w sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak epidemie. Wprowadza również mechanizmy ochronne dla pracowników, co jest zgodne z zasadami prawa pracy, które dążą do zapewnienia równowagi między interesami obu stron stosunku pracy.

Art. 92 Kodeksu pracy reguluje kwestie wynagrodzenia pracownika za czas niezdolności do pracy z powodu choroby, odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, wypadku w drodze do pracy lub z pracy, choroby przypadającej w czasie ciąży oraz poddania się niezbędnym badaniom lekarskim i zabiegom związanym z dawstwem komórek, tkanek i narządów.

#### 1. Wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy

Zgodnie z § 1, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek:
- choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną - do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a w przypadku pracowników powyżej 50. roku życia - do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego. Wynagrodzenie wynosi 80% wynagrodzenia, chyba że przepisy wewnętrzne pracodawcy przewidują wyższe wynagrodzenie.
- wypadku w drodze do pracy lub z pracy, choroby przypadającej w czasie ciąży oraz poddania się niezbędnym badaniom lekarskim i zabiegom związanym z dawstwem - pracownik zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia.

#### 2. Obliczanie wynagrodzenia

Wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i wypłaca za każdy dzień niezdolności do pracy, w tym dni wolne od pracy (§ 2).

#### 3. Ograniczenia i wyłączenia

Wynagrodzenie nie ulega obniżeniu w przypadku ograniczenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego (§ 3 pkt 1). Nie przysługuje ono jednak w przypadkach, w których pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego (§ 3 pkt 2).

#### 4. Zasiłek chorobowy

Za czas niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 33 dni w ciągu roku kalendarzowego (14 dni dla pracowników powyżej 50. roku życia), pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy na zasadach określonych w odrębnych przepisach (§ 4).

#### 5. Przepisy dotyczące pracowników powyżej 50. roku życia

Przepisy § 1 pkt 1 i § 4 w części dotyczącej pracowników powyżej 50. roku życia mają zastosowanie do niezdolności do pracy przypadającej po roku kalendarzowym, w którym pracownik ukończył 50. rok życia (§ 5).

### Analiza i praktyczne zastosowanie

Art. 92 Kodeksu pracy wprowadza istotne rozróżnienie w zakresie wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, uwzględniając różne przyczyny tej niezdolności oraz wiek pracownika. Przepisy te mają na celu zapewnienie pracownikom ochrony finansowej w okresach, gdy są niezdolni do pracy z powodu choroby lub innych określonych przyczyn.

#### Pracownicy powyżej 50. roku życia

Szczególne traktowanie pracowników powyżej 50. roku życia, którym przysługuje wynagrodzenie za krótszy okres (14 dni), wynika z większego ryzyka zdrowotnego w tej grupie wiekowej. Po upływie tego okresu pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy.

#### Wysokość wynagrodzenia

Pracodawcy mogą wprowadzać korzystniejsze dla pracowników przepisy wewnętrzne, przewidujące wyższe wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy. Jest to istotne z punktu widzenia polityki kadrowej i motywacyjnej w przedsiębiorstwie.

#### Zasiłek chorobowy

Po przekroczeniu określonego okresu niezdolności do pracy (33 dni lub 14 dni), pracownik przechodzi na zasiłek chorobowy, co jest regulowane odrębnymi przepisami. Pracodawcy powinni być świadomi tych regulacji, aby prawidłowo zarządzać absencjami pracowników.

### Wnioski

Art. 92 Kodeksu pracy stanowi ważny element systemu ochrony pracowników w Polsce, zapewniając im prawo do wynagrodzenia w okresach niezdolności do pracy z powodu choroby lub innych określonych przyczyn. Pracodawcy powinni dokładnie znać te przepisy i stosować je w praktyce, aby zapewnić zgodność z prawem oraz odpowiednie wsparcie dla swoich pracowników.

Pracownica w ciąży

Pracownica w ciąży w przepisach

Kodeks pracy6 przepisów