Pozwolenie

Pozwolenie w polskim prawie to najczęściej akt administracyjny, którym właściwy organ zezwala określonemu podmiotowi na podjęcie działalności, wykonanie czynności albo korzystanie z rzeczy lub środowiska, pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w przepisach. Wydanie pozwolenia może być uzależnione od złożenia wniosku, przedstawienia dokumentów, wykazania odpowiednich kwalifikacji, posiadania wymaganej infrastruktury oraz spełnienia warunków technicznych, organizacyjnych lub środowiskowych.

Pozwolenie ma charakter indywidualny i zwykle określa zakres uprawnienia, jego adresata, warunki wykonywania działalności, a niekiedy także okres obowiązywania. Nie zastępuje innych wymaganych decyzji, zgód lub uzgodnień, jeżeli przepisy przewidują ich odrębne uzyskanie. Może zostać cofnięte, ograniczone albo wygasnąć w przypadkach wskazanych w przepisach, w szczególności w razie naruszenia warunków, ustania przesłanek wydania lub zaprzestania działalności.

Termin występuje w wielu dziedzinach prawa, między innymi:

• w prawie budowlanym, jako pozwolenie na budowę, którego wykonanie może zostać wstrzymane, a roszczenia inwestora zabezpieczone kaucją;
• w prawie wodnym, jako pozwolenie wodnoprawne określające między innymi warunki korzystania z wód i wymagany poziom ograniczenia zanieczyszczeń;
• w prawie ochrony środowiska, jako zezwolenie na określone rodzaje korzystania ze środowiska lub emisję, którego brak może powodować podwyższenie należnych opłat;
• w prawie farmaceutycznym, jako pozwolenie dotyczące produktu leczniczego, wydawane po ocenie jego składu, przeznaczenia i bezpieczeństwa;
• w przepisach o leczeniu niepłodności, jako uprawnienie do wykonywania określonych czynności medycznych lub prowadzenia banku komórek rozrodczych i zarodków.

W zależności od regulacji pozwolenie może być wymagane przed rozpoczęciem działalności albo przed dokonaniem konkretnej czynności. Działanie bez wymaganego pozwolenia, poza jego zakresem lub z naruszeniem określonych warunków może prowadzić do sankcji administracyjnych, opłat podwyższonych, odpowiedzialności wykroczeniowej lub karnej. Pojęcie to należy odróżniać od powszechnego korzystania z uprawnień przyznanych bezpośrednio przez ustawę, które nie wymaga indywidualnej decyzji organu.