Art. 131^1a Kodeksu postępowania cywilnego wprowadza szczegółowe zasady dotyczące doręczania pism sądowych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego oraz portalu informacyjnego. Przepis ten ma na celu usprawnienie procesu doręczeń oraz zapewnienie ich skuteczności w sytuacjach, gdy doręczenie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego jest niemożliwe.

#### 1. Zakres podmiotowy

Przepis odnosi się do doręczeń skierowanych do określonych grup zawodowych i instytucji, takich jak:
- adwokaci,
- radcy prawni,
- rzecznicy patentowi,
- prokuratorzy,
- organy emerytalne określone przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych,
- Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej.

#### 2. Sposób doręczenia

W przypadku niemożności doręczenia za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, sąd doręcza pisma poprzez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym. Ważnym elementem jest możliwość uzyskania przez odbiorcę dokumentu potwierdzającego doręczenie. Wyjątek stanowią pisma, które muszą być doręczone wraz z odpisami pism procesowych stron lub innymi dokumentami niepochodzącymi od sądu, chyba że sąd dysponuje ich kopią w postaci elektronicznej.

#### 3. Moment doręczenia

Pismo uznaje się za doręczone w chwili wskazanej w dokumencie potwierdzającym doręczenie. Jeśli taki dokument nie jest dostępny, doręczenie uznaje się za skuteczne po upływie 14 dni od dnia umieszczenia treści pisma w portalu informacyjnym.

#### 4. Wyjątki i odstąpienia

Przewodniczący może zarządzić odstąpienie od doręczenia pisma za pośrednictwem portalu informacyjnego, jeśli doręczenie w taki sposób jest niemożliwe ze względu na charakter pisma. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy konieczne jest wydanie stronie uwierzytelnionego odpisu orzeczenia lub tytułu wykonawczego.

#### 5. Rozporządzenie wykonawcze

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, określi w drodze rozporządzenia szczegółowy tryb i sposób doręczania pism sądowych za pośrednictwem portalu informacyjnego oraz elektroniczną postać tych pism. Celem rozporządzenia jest zapewnienie sprawnego toku postępowania oraz realizacja gwarancji procesowych uczestników postępowania.

### Wnioski

Art. 131^1a Kodeksu postępowania cywilnego stanowi istotny element nowoczesnego systemu doręczeń sądowych, który ma na celu zwiększenie efektywności i pewności doręczeń. Przepis ten wprowadza jasne zasady dotyczące momentu doręczenia oraz sytuacji, w których doręczenie za pośrednictwem portalu informacyjnego jest niemożliwe. Rozporządzenie wykonawcze będzie kluczowe dla praktycznego stosowania tego przepisu, zapewniając szczegółowe wytyczne dotyczące elektronicznej postaci pism oraz trybu ich doręczania.

Kodeks postępowania cywilnego

Art. 284 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie związane z udziałem biegłego w postępowaniu sądowym, w szczególności dotyczące przedstawienia akt sprawy biegłemu oraz jego udziału w przeprowadzaniu dowodów.

#### 1. Przedstawienie akt sprawy biegłemu

Pierwsza część artykułu stanowi, że sąd może zarządzić przedstawienie biegłemu w niezbędnym zakresie akt sprawy lub przedmiotu oględzin. Jest to istotne, ponieważ biegły, aby wydać rzetelną i wiarygodną opinię, musi mieć dostęp do pełnej dokumentacji oraz przedmiotów, które są przedmiotem jego ekspertyzy. Przedstawienie akt biegłemu jest więc kluczowe dla prawidłowego przebiegu postępowania dowodowego.

#### 2. Przedstawienie akt za pośrednictwem portalu informacyjnego

Nowelizacja wprowadza możliwość przedstawienia akt sprawy lub ich kopii biegłemu wpisanemu na listę biegłych sądowych za pośrednictwem portalu informacyjnego. Jest to rozwiązanie, które ma na celu usprawnienie i przyspieszenie postępowania. Dzięki temu biegli mogą szybciej i łatwiej uzyskać dostęp do niezbędnych dokumentów, co jest szczególnie ważne w dobie cyfryzacji i rosnącej liczby spraw sądowych.

#### 3. Udział biegłego w przeprowadzeniu dowodu

Artykuł przewiduje również możliwość zarządzenia przez sąd, aby biegły był obecny lub brał udział w przeprowadzeniu dowodu. Jest to szczególnie istotne w sytuacjach, gdy obecność biegłego może przyczynić się do lepszego zrozumienia i oceny dowodów przez sąd. Biegły może na przykład wyjaśnić techniczne aspekty dowodów, które mogą być trudne do zrozumienia dla osób nieposiadających specjalistycznej wiedzy.

#### 4. Przeprowadzenie czynności z udziałem biegłego na sali sądowej

Ostatnia część artykułu wprowadza możliwość przeprowadzenia czynności z udziałem biegłego na sali sądowej na uzasadniony wniosek strony, albo w przypadku, gdy wiarygodność opinii przedstawianej w ramach posiedzenia zdalnego budzi wątpliwości. Jest to ważne zabezpieczenie, które ma na celu zapewnienie, że opinia biegłego jest rzetelna i wiarygodna. W sytuacjach, gdy istnieją wątpliwości co do wiarygodności opinii przedstawionej zdalnie, sąd może zarządzić przeprowadzenie czynności na sali sądowej, co pozwala na bezpośrednią ocenę biegłego i jego opinii.

#### Podsumowanie

Art. 284 k.p.c. jest kluczowym przepisem regulującym udział biegłych w postępowaniu cywilnym. Przepis ten zapewnia, że biegli mają dostęp do niezbędnych dokumentów i przedmiotów, co jest kluczowe dla wydania rzetelnej opinii. Dodatkowo, możliwość przedstawienia akt za pośrednictwem portalu informacyjnego oraz przeprowadzenia czynności z udziałem biegłego na sali sądowej w określonych przypadkach, przyczynia się do usprawnienia i uwiarygodnienia postępowania sądowego.

Art. 133a Kodeksu postępowania karnego wprowadza nowoczesne rozwiązania w zakresie doręczeń pism procesowych, które mają na celu usprawnienie i przyspieszenie procedur sądowych. Przepis ten reguluje sposób doręczania pism procesowych oraz innych dokumentów prokuratorowi, obrońcy, pełnomocnikowi będącemu adwokatem lub radcą prawnym, a także Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym.

#### Kluczowe aspekty przepisu:

1. **Portal informacyjny**:
   - Doręczenia pism procesowych odbywają się poprzez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym, o którym mowa w art. 53e § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych.
   - Portal ten musi umożliwiać uzyskanie przez nadawcę i odbiorcę dokumentu potwierdzającego doręczenie.

2. **Warunki doręczenia**:
   - Sąd może doręczyć pismo w sposób określony w § 1, jeżeli dysponuje nim w postaci elektronicznej.
   - Wyjątek stanowią pisma, które podlegają doręczeniu wraz z odpisami pism procesowych stron lub innymi dokumentami niepochodzącymi od sądu.

3. **Skuteczność doręczenia**:
   - Pismo uznaje się za doręczone w czasie wskazanym w dokumencie potwierdzającym doręczenie.
   - W przypadku braku dokumentu potwierdzającego doręczenie, doręczenie uznaje się za skuteczne po upływie 14 dni od dnia umieszczenia treści pisma w portalu informacyjnym.

4. **Odstąpienie od doręczenia przez portal**:
   - Przewodniczący może zarządzić odstąpienie od doręczenia pisma przez portal informacyjny, jeżeli jest to niemożliwe ze względu na charakter pisma, np. gdy zachodzi potrzeba wydania stronie uwierzytelnionego odpisu orzeczenia.

5. **Rozporządzenie wykonawcze**:
   - Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, określi w drodze rozporządzenia tryb i sposób dokonywania doręczeń pism w postaci elektronicznej w postępowaniu karnym, mając na względzie zapewnienie skuteczności doręczeń oraz ochronę praw osób, którym te pisma są doręczane.

#### Analiza praktyczna:

Wprowadzenie doręczeń elektronicznych za pośrednictwem portalu informacyjnego jest krokiem w stronę digitalizacji i usprawnienia postępowania karnego. Taki sposób doręczeń ma wiele zalet, w tym:

- **Szybkość i efektywność**: Elektroniczne doręczenia są znacznie szybsze niż tradycyjne doręczenia pocztowe, co przyspiesza postępowanie.
- **Oszczędność kosztów**: Redukcja kosztów związanych z wysyłką i drukiem dokumentów.
- **Bezpieczeństwo i pewność doręczeń**: Portal informacyjny zapewnia możliwość śledzenia doręczeń i uzyskania potwierdzenia odbioru, co minimalizuje ryzyko zagubienia dokumentów.

Jednakże, należy również zwrócić uwagę na potencjalne wyzwania:

- **Dostępność technologiczna**: Konieczność zapewnienia wszystkim stronom dostępu do odpowiednich narzędzi technologicznych oraz umiejętności korzystania z nich.
- **Ochrona danych osobowych**: Zabezpieczenie danych osobowych i poufnych informacji przesyłanych elektronicznie.

Podsumowując, Art. 133a Kodeksu postępowania karnego wprowadza istotne zmiany w zakresie doręczeń pism procesowych, które mogą znacząco usprawnić postępowanie karne. Kluczowe będzie jednak odpowiednie wdrożenie tych przepisów oraz zapewnienie, że wszystkie strony postępowania będą miały równy dostęp do nowych technologii.

Portal informacyjny

Portal informacyjny w przepisach

Kodeks postępowania cywilnego3 przepisy

Kodeks postępowania karnego (kpk)1 przepis