Kodeks postępowania cywilnego

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku nie jest zarezerwowana dla stron. W wypadkach określonych w art. 424(1) mogą ją wnieść także trzy podmioty publiczne, każdy w wąsko zakreślonym zakresie.

### Najważniejsze punkty

- Prokurator Generalny wnosi skargę, gdy niezgodność wyroku z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego.
- Rzecznik Praw Obywatelskich działa, gdy niezgodność wynika z naruszenia konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela.
- Rzecznik Praw Dziecka działa, gdy niezgodność wynika z naruszenia praw dziecka.
- Legitymacja tych organów jest dodatkowa: nie wypiera uprawnienia strony, lecz istnieje obok niego.
- Wspólnym warunkiem jest to, by sprawa mieściła się w wypadkach określonych w art. 424(1).
- Każdy organ działa tylko w swoim zakresie, więc wskazana podstawa skargi musi odpowiadać jego kompetencji.

### W praktyce

Znaczenie tego rozwiązania jest przede wszystkim ustrojowe: pozwala reagować na wyroki, których wadliwość wykracza poza interes pojedynczej strony. Przy formułowaniu wystąpienia do jednego z tych organów decydujące jest wykazanie naruszenia z jego katalogu, a nie samo przekonanie o niesłuszności rozstrzygnięcia.

Przepis ustanawia granicę stosowania prawa innego państwa. Jeżeli skutki jego zastosowania byłyby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego w Polsce, takiego prawa nie należy stosować. Decydujące znaczenie ma więc nie samo pochodzenie prawa, lecz rezultat, jaki wywołałoby jego zastosowanie. W ten sposób przepis chroni najważniejsze zasady polskiego systemu prawnego przed skutkami niezgodnymi z tymi zasadami.

Podstawowe zasady

Podstawowe zasady w przepisach

Kodeks postępowania cywilnego3 przepisy

Prawo prywatne międzynarodowe1 przepis