Papier wartościowy

Papier wartościowy to dokument albo zapis w systemie informatycznym, który potwierdza istnienie określonego prawa majątkowego i umożliwia jego wykonywanie lub przeniesienie na zasadach określonych w przepisach. Prawo związane z papierem wartościowym przysługuje co do zasady osobie uprawnionej z dokumentu lub zapisanej jako uprawniona w odpowiednim rejestrze. W przypadku papierów w formie dokumentu znaczenie ma jego posiadanie, a przy papierach zdematerializowanych, zapis na rachunku papierów wartościowych lub w innym właściwym systemie ewidencji.

Papier wartościowy może potwierdzać w szczególności:

• wierzytelność pieniężną, jak w przypadku obligacji, weksla lub czeku,
• udział w spółce albo inne uprawnienia korporacyjne, jak w przypadku akcji,
• prawo do nabycia lub objęcia określonych praw, na przykład wynikające z warrantu subskrypcyjnego,
• prawa majątkowe związane z uczestnictwem w funduszu lub inną inwestycją.

Ze względu na sposób wskazania osoby uprawnionej wyróżnia się papiery imienne, na zlecenie oraz na okaziciela. Przeniesienie praw zależy od rodzaju papieru i może wymagać wydania dokumentu, indosu, odpowiedniego oświadczenia albo dokonania zapisu na rachunku. Szczegółowe zasady określają przepisy dotyczące danego rodzaju papieru wartościowego.

Papiery wartościowe są wykorzystywane do pozyskiwania kapitału przez spółki, państwo i inne podmioty, a także do lokowania środków i obrotu na rynku finansowym. Występują między innymi w prawie cywilnym, handlowym, rynku kapitałowego, finansach publicznych, prawie karnym i karnym skarbowym. Mogą wpływać na wysokość długu publicznego, stanowić przedmiot depozytu sądowego oraz być objęte szczególnymi obowiązkami informacyjnymi i ograniczeniami w obrocie. Ujawnianie nieprawdziwych informacji dotyczących obrotu papierami wartościowymi może prowadzić do odpowiedzialności karnej.