Przepis wskazuje dwie grupy osób, które w ogóle nie mogą same dokonywać czynności prawnych: dzieci poniżej trzynastego roku życia oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie. Za nie działa przedstawiciel ustawowy.

### Najważniejsze punkty

- **Granica wieku jest sztywna**: liczy się ukończenie trzynastu lat, a nie ocena dojrzałości konkretnego dziecka.
- **Ubezwłasnowolnienie całkowite** orzeka wyłącznie sąd i tylko wobec osoby, która ukończyła trzynaście lat, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innych zaburzeń psychicznych nie jest w stanie kierować swym postępowaniem (art. 13 § 1).
- **Skutek**: czynność prawna dokonana przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych jest nieważna (art. 14 § 1) - nie da się jej potwierdzić zgodą rodzica ani opiekuna.
- **Jeden wyjątek**: umowa należąca do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego staje się ważna z chwilą jej wykonania, chyba że pociąga za sobą rażące pokrzywdzenie osoby niezdolnej do czynności prawnych (art. 14 § 2).
- **Po ukończeniu trzynastu lat** małoletni ma ograniczoną, a nie pełną zdolność do czynności prawnych (art. 15); to inny reżim - jego umowy wymagają potwierdzenia przedstawiciela ustawowego (art. 18 § 1).

### W praktyce

Zakup drobnych artykułów przez dziesięciolatka jest skuteczny, bo mieści się w sprawach codziennych. Sprzedaż roweru czy zawarcie umowy abonamentowej już nie - takie czynności są nieważne, a strony muszą zwrócić sobie to, co świadczyły.

Osoba niezdolna do czynności prawnych

Osoba niezdolna do czynności prawnych w przepisach

Kodeks cywilny2 przepisy