Kodeks postępowania administracyjnego

Art. 122c Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) wprowadza instytucję milczącego załatwienia sprawy, co stanowi istotne uproszczenie i przyspieszenie postępowania administracyjnego. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów tego przepisu.

#### 1. Milczące załatwienie sprawy

Zgodnie z pierwszym zdaniem art. 122c, milczące załatwienie sprawy następuje w dniu następującym po dniu, w którym upływa termin przewidziany do wydania decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie albo wniesienia sprzeciwu. Oznacza to, że jeżeli organ administracyjny nie wyda decyzji w terminie określonym przepisami, sprawa zostaje załatwiona milcząco z mocy prawa. Jest to mechanizm mający na celu przeciwdziałanie przewlekłości postępowania administracyjnego.

#### 2. Zawiadomienie o braku sprzeciwu

W przypadku, gdy organ przed upływem terminu do załatwienia sprawy zawiadomi stronę o braku sprzeciwu, milczące załatwienie sprawy następuje w dniu doręczenia tego zawiadomienia. Jest to sytuacja, w której organ administracyjny aktywnie informuje stronę o braku sprzeciwu, co przyspiesza moment milczącego załatwienia sprawy.

#### 3. Uzupełnienie braków formalnych

Jeżeli podanie nie spełnia wymagań wskazanych w przepisach lub jest konieczne doprecyzowanie treści żądania, stosuje się przepis art. 64 k.p.a. Oznacza to, że strona jest zobowiązana do uzupełnienia braków formalnych w terminie wskazanym przez organ. Termin, o którym mowa w art. 122a § 2, biegnie od dnia uzupełnienia braków lub doprecyzowania treści żądania. Jest to istotne, ponieważ dopiero od tego momentu organ ma obowiązek rozpatrzenia sprawy w terminie przewidzianym przepisami.

#### 4. Decyzja organu odwoławczego

Jeżeli w sprawie, która może być załatwiona milcząco, organ odwoławczy wydał decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., termin, o którym mowa w art. 122a § 2, biegnie od dnia doręczenia organowi pierwszej instancji akt sprawy wraz z tą decyzją. Oznacza to, że w przypadku odwołania, termin na milczące załatwienie sprawy jest liczony od momentu, gdy organ pierwszej instancji otrzyma akta sprawy z decyzją organu odwoławczego.

### Podsumowanie

Art. 122c k.p.a. wprowadza mechanizmy mające na celu przyspieszenie postępowania administracyjnego poprzez instytucję milczącego załatwienia sprawy. Przepis ten określa moment, w którym sprawa zostaje załatwiona milcząco, zarówno w przypadku upływu terminu na wydanie decyzji, jak i w sytuacji zawiadomienia o braku sprzeciwu. Dodatkowo, reguluje kwestie związane z uzupełnieniem braków formalnych oraz wpływem decyzji organu odwoławczego na bieg terminów. Wprowadzenie tych regulacji ma na celu zwiększenie efektywności i przejrzystości postępowania administracyjnego, co jest korzystne zarówno dla organów administracyjnych, jak i dla stron postępowania.

Art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) stanowi klauzulę generalną, która ma na celu zapewnienie spójności i ciągłości procedury administracyjnej na etapie postępowania odwoławczego. Przepis ten odsyła do stosowania odpowiednich przepisów dotyczących postępowania przed organami pierwszej instancji w sytuacjach, które nie zostały szczegółowo uregulowane w art. 136-139 k.p.a.

Komentarz do art. 140 k.p.a.:

1. **Zakres stosowania**:
   Art. 140 k.p.a. znajduje zastosowanie w postępowaniu odwoławczym, które jest etapem procedury administracyjnej, umożliwiającym stronom kwestionowanie decyzji wydanych przez organy pierwszej instancji. Przepis ten ma charakter uzupełniający i odnosi się do sytuacji, które nie są bezpośrednio uregulowane w art. 136-139 k.p.a.

2. **Odpowiednie stosowanie przepisów**:
   Kluczowym elementem art. 140 k.p.a. jest pojęcie „odpowiedniego stosowania” przepisów. Oznacza to, że przepisy dotyczące postępowania przed organami pierwszej instancji mają być stosowane w postępowaniu odwoławczym w sposób analogiczny, z uwzględnieniem specyfiki tego etapu postępowania. Nie jest to jednak mechaniczne przeniesienie wszystkich przepisów, lecz ich adaptacja do kontekstu postępowania odwoławczego.

3. **Przykłady zastosowania**:
   - **Zasady ogólne postępowania administracyjnego**: Zasady takie jak zasada praworządności, zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, czy zasada informowania stron o przysługujących im prawach i obowiązkach, mają zastosowanie zarówno w postępowaniu przed organami pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym.
   - **Terminy**: Terminy przewidziane dla czynności procesowych w postępowaniu przed organami pierwszej instancji mogą być odpowiednio stosowane w postępowaniu odwoławczym, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
   - **Dowody**: Przepisy dotyczące przeprowadzania dowodów w postępowaniu przed organami pierwszej instancji mogą być stosowane w postępowaniu odwoławczym, z uwzględnieniem specyfiki tego etapu, np. możliwości przeprowadzenia dodatkowych dowodów przez organ odwoławczy.

4. **Znaczenie praktyczne**:
   Art. 140 k.p.a. pełni ważną funkcję praktyczną, zapewniając elastyczność i ciągłość postępowania administracyjnego. Dzięki temu przepisowi, organy odwoławcze mogą korzystać z ugruntowanych procedur i zasad obowiązujących w postępowaniu przed organami pierwszej instancji, co przyczynia się do jednolitości i przewidywalności działań administracyjnych.

5. **Ograniczenia**:
   Należy pamiętać, że art. 140 k.p.a. nie może być stosowany w sposób, który naruszałby specyficzne przepisy dotyczące postępowania odwoławczego. Przepisy art. 136-139 k.p.a. mają pierwszeństwo i to one określają szczególne zasady i procedury obowiązujące na etapie odwoławczym.

Podsumowując, art. 140 k.p.a. jest istotnym elementem systemu postępowania administracyjnego, który zapewnia spójność i elastyczność procedur na etapie odwoławczym, umożliwiając odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących postępowania przed organami pierwszej instancji.

O nieważności orzeczenia rozstrzyga sąd okręgowy. Jeżeli jednak, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu wejścia w życie ustawy, sprawę dotyczącą czynu opisanego w tym orzeczeniu powinien rozpoznać sąd wojskowy, właściwy jest wojskowy sąd okręgowy. O rodzaju właściwego sądu decydują więc przepisy obowiązujące w określonym przez ustawę dniu, a nie wyłącznie charakter samego orzeczenia. Stwierdzenie nieważności orzeczenia ma skutek taki sam jak uniewinnienie. Oznacza to, że ustawa zrównuje te dwa rozstrzygnięcia. Przepis nie wskazuje dodatkowych warunków, które trzeba spełnić, aby taki skutek nastąpił. Co do zasady sprawę rozpoznaje sąd właściwy miejscowo dla obszaru, na którym, według przepisów obowiązujących w dniu wejścia w życie ustawy, organ pierwszej instancji wydał orzeczenie objęte wnioskiem o unieważnienie. Jeżeli na podstawie tej zasady nie można ustalić właściwości miejscowej, sprawę rozpoznaje odpowiednio Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie albo Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie. Wybór między tymi sądami zależy od tego, czy właściwy jest sąd powszechny, czy sąd wojskowy.

o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Art. 13 Ordynacji podatkowej precyzuje strukturę organów podatkowych w Polsce, określając ich właściwości i kompetencje w zakresie rozstrzygania spraw podatkowych. Przepis ten jest kluczowy dla zrozumienia hierarchii i podziału kompetencji pomiędzy różnymi organami administracji podatkowej.

#### 1. Organy pierwszej instancji

**Naczelnik urzędu skarbowego i naczelnik urzędu celno-skarbowego**:
- Są to podstawowe organy podatkowe odpowiedzialne za bezpośrednie stosowanie przepisów podatkowych. Naczelnik urzędu skarbowego zajmuje się głównie podatkami dochodowymi, VAT, akcyzą i innymi podatkami, natomiast naczelnik urzędu celno-skarbowego ma kompetencje w zakresie ceł oraz podatków związanych z obrotem towarowym z zagranicą.

**Wójt, burmistrz (prezydent miasta), starosta, marszałek województwa**:
- Te organy samorządowe pełnią funkcje podatkowe w zakresie podatków lokalnych, takich jak podatek od nieruchomości, podatek rolny, leśny, od środków transportowych itp.

#### 2. Organy odwoławcze

**Dyrektor izby administracji skarbowej**:
- Jest organem odwoławczym od decyzji naczelnika urzędu skarbowego i naczelnika urzędu celno-skarbowego. Może również pełnić funkcje organu pierwszej instancji na podstawie odrębnych przepisów oraz organu odwoławczego od decyzji wydanych przez siebie w pierwszej instancji.

**Samorządowe kolegium odwoławcze**:
- Jest organem odwoławczym od decyzji organów samorządowych (wójta, burmistrza, starosty, marszałka województwa).

#### 3. Szef Krajowej Administracji Skarbowej (KAS)

Szef KAS pełni różnorodne funkcje, zarówno jako organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy. Jego kompetencje obejmują m.in.:
- Stwierdzanie nieważności decyzji, wznowienie postępowania, zmiana lub uchylenie decyzji.
- Rozstrzyganie spraw dotyczących uprzednich porozumień cenowych, interpretacji przepisów prawa podatkowego, informacji o schematach podatkowych, opinii zabezpieczających oraz współdziałania podatkowego.

#### 4. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej jest odpowiedzialny za wydawanie interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz wiążących informacji stawkowych i akcyzowych. Pełni również funkcje organu odwoławczego w sprawach dotyczących tych interpretacji i informacji.

#### 5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych

Minister finansów ma kompetencje w zakresie wydawania interpretacji ogólnych przepisów prawa podatkowego oraz innych spraw określonych w przepisach.

#### 6. Radcy skarbowi

Radcy skarbowi, wykonujący czynności orzecznicze, mają uprawnienia naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno-skarbowego oraz dyrektora izby administracji skarbowej w zakresie rozstrzygania spraw podatkowych.

#### 7. Organy podatkowe wyższego stopnia

Organy odwoławcze, takie jak dyrektor izby administracji skarbowej i samorządowe kolegium odwoławcze, pełnią funkcje organów podatkowych wyższego stopnia, co oznacza, że rozpatrują odwołania od decyzji organów pierwszej instancji.

### Podsumowanie

Art. 13 Ordynacji podatkowej kompleksowo reguluje strukturę organów podatkowych w Polsce, określając ich kompetencje i hierarchię. Przepis ten jest fundamentalny dla prawidłowego funkcjonowania systemu podatkowego, zapewniając jasność i przejrzystość w zakresie właściwości poszczególnych organów podatkowych.

Ordynacja podatkowa

Art. 233 Ordynacji podatkowej reguluje kompetencje organu odwoławczego w zakresie rozpatrywania odwołań od decyzji wydanych przez organ pierwszej instancji. Przepis ten określa różne możliwe rozstrzygnięcia, jakie organ odwoławczy może podjąć w odpowiedzi na wniesione odwołanie.

#### 1. Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji

Pierwszą możliwością jest utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Oznacza to, że organ odwoławczy po przeanalizowaniu sprawy uznaje, że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa i nie wymaga zmiany.

#### 2. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji

Organ odwoławczy może również uchylić decyzję organu pierwszej instancji. Uchylenie może nastąpić w całości lub w części, a w takim przypadku organ odwoławczy może:

- Orzekać co do istoty sprawy w zakresie uchylonej decyzji.
- Umarzać postępowanie w sprawie, jeśli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.
- Przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwy organ pierwszej instancji, jeśli decyzja wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.

#### 3. Umarzanie postępowania odwoławczego

Organ odwoławczy ma również możliwość umorzenia postępowania odwoławczego. Może to nastąpić w sytuacjach, gdy dalsze prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe, na przykład gdy odwołanie zostało wycofane przez stronę.

#### 4. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia

Jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. W takim przypadku organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

#### 5. Kompetencje samorządowego kolegium odwoławczego

Samorządowe kolegium odwoławcze (SKO) ma ograniczone kompetencje w zakresie wydawania decyzji uchylających i rozstrzygających sprawę co do istoty. SKO może to zrobić jedynie w przypadkach, gdy przepisy prawa nie pozostawiają sposobu jej rozstrzygnięcia uznaniu organu podatkowego pierwszej instancji. W pozostałych przypadkach, uwzględniając odwołanie, SKO ogranicza się do uchylenia zaskarżonej decyzji.

### Wnioski

Art. 233 Ordynacji podatkowej precyzyjnie określa zakres kompetencji organu odwoławczego, co ma na celu zapewnienie prawidłowego i sprawiedliwego rozpatrywania odwołań. Przepis ten wprowadza różne mechanizmy, które pozwalają na elastyczne i adekwatne reagowanie na różnorodne sytuacje procesowe, z uwzględnieniem zarówno interesów podatników, jak i wymogów prawnych.

Organ pierwszej instancji

Organ pierwszej instancji w przepisach

Kodeks postępowania administracyjnego3 przepisy

o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego1 przepis

Ordynacja podatkowa4 przepisy

Prawo budowlane1 przepis