Organ egzekucyjny

Organ egzekucyjny to organ państwa albo inny podmiot upoważniony przez ustawę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, czyli do przymusowego doprowadzenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym lub innym dokumencie uprawniającym do egzekucji. Działa w granicach przyznanych mu kompetencji, z zachowaniem właściwości rzeczowej i miejscowej oraz zasad postępowania właściwych dla danego rodzaju egzekucji.

W polskim prawie wyróżnia się przede wszystkim:

• sądowe organy egzekucyjne, w szczególności komornika sądowego, a w określonych sprawach także sąd. Prowadzą one egzekucję świadczeń cywilnych, takich jak zapłata pieniędzy, wydanie rzeczy, opróżnienie lokalu lub wykonanie określonej czynności;
• administracyjne organy egzekucyjne, które wykonują obowiązki o charakterze publicznoprawnym, w tym należności podatkowe, opłaty, grzywny i inne świadczenia podlegające egzekucji administracyjnej. Ich działanie jest regulowane przede wszystkim przez przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ egzekucyjny podejmuje czynności na podstawie tytułu wykonawczego, który wskazuje obowiązek, osobę zobowiązaną i zakres egzekucji. Może między innymi wszcząć postępowanie, wezwać do wykonania obowiązku, zająć rachunek bankowy, wynagrodzenie lub ruchomości, dokonać sprzedaży zajętego składnika majątku, pobrać należność albo zastosować inne środki przewidziane w ustawie. W postępowaniu cywilnym zajęcie ruchomości wymaga odpowiedniego udokumentowania, a osobom uprawnionym doręcza się informacje o tej czynności.

Termin ten występuje także w przepisach dotyczących egzekucji przepadku korzyści majątkowej, kar pieniężnych, należności z funduszu alimentacyjnego oraz wykonania tytułów pochodzących z innych państw Unii Europejskiej. Organ egzekucyjny może również wydawać rozstrzygnięcia procesowe, przekazywać dokumenty lub występować o dokonanie wpisu w odpowiednim rejestrze. Nie jest nim każdy organ, który ustala istnienie obowiązku lub wydaje decyzję, lecz tylko ten, któremu przepisy przyznały uprawnienie do przymusowego wykonania tego obowiązku.