Odwołanie pełnomocnictwa

Odwołanie pełnomocnictwa to jednostronne oświadczenie mocodawcy, czyli osoby, która udzieliła umocowania, powodujące zakończenie uprawnienia pełnomocnika do działania w jej imieniu. Co do zasady mocodawca może odwołać pełnomocnictwo w każdym czasie, także wtedy, gdy zostało udzielone na czas nieoznaczony. Odwołanie nie wymaga zgody pełnomocnika.

Skutkiem odwołania jest wygaśnięcie umocowania na przyszłość. Pełnomocnik nie powinien po tej chwili podejmować czynności jako przedstawiciel mocodawcy. Dla skuteczności i bezpieczeństwa obrotu znaczenie ma poinformowanie pełnomocnika, a w odpowiednich sytuacjach także osób lub instytucji, wobec których miał on działać. Czynności dokonane przed odwołaniem mogą zachować skuteczność, natomiast czynności podjęte po wygaśnięciu umocowania podlegają ocenie według przepisów o działaniu bez umocowania oraz ochronie osób działających w dobrej wierze.

Najważniejsze cechy odwołania pełnomocnictwa:

• jest czynnością jednostronną i może nastąpić bez podawania przyczyny;
• może dotyczyć całego pełnomocnictwa albo tylko określonego zakresu czynności;
• może zostać dokonane w formie właściwej dla danego rodzaju pełnomocnictwa lub wymaganej przez szczególne przepisy;
• różni się od wygaśnięcia pełnomocnictwa z innych przyczyn, takich jak upływ oznaczonego czasu albo śmierć mocodawcy lub pełnomocnika.

Mocodawca może zastrzec nieodwołalność pełnomocnictwa, jeżeli przemawiają za tym uzasadnione przyczyny. Takie zastrzeżenie ogranicza możliwość jednostronnego odwołania, ale nie wyłącza jej w każdej sytuacji.

Instytucja występuje w prawie cywilnym, handlowym i podatkowym. W sprawach spółek może dotyczyć pełnomocnictwa do udziału w walnym zgromadzeniu i wykonywania prawa głosu. W prawie podatkowym odwołanie pełnomocnictwa, w szczególności do podpisywania deklaracji, może wymagać użycia określonego formularza, sposobu przekazania lub ujawnienia w odpowiednich dokumentach i rejestrach. Ma to praktyczne znaczenie dla ustalenia, kto skutecznie reprezentuje mocodawcę i od którego momentu pełnomocnik traci umocowanie.