Posiadacz w dobrej wierze przez pewien czas korzysta z rzeczy bez rozliczeń z właścicielem. Ochrona kończy się z chwilą, w której dowiaduje się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy.

### Najważniejsze punkty

- **Do czasu cezury**: nie płaci wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i nie odpowiada za jej zużycie, pogorszenie ani utratę. Nabywa własność pożytków naturalnych odłączonych w czasie jego posiadania i zachowuje pobrane pożytki cywilne, które stały się w tym czasie wymagalne.
- **Momentem przełomowym** nie jest złożenie pozwu, lecz chwila, w której posiadacz dowiedział się o wytoczeniu powództwa o wydanie rzeczy.
- **Po tej chwili**: jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy oraz odpowiada za jej zużycie, pogorszenie lub utratę - przy czym za pogorszenie i utratę tylko wtedy, gdy nastąpiły z jego winy.
- **Pożytki po cezurze**: zwraca pobrane i niezużyte, a za zużyte płaci ich wartość.
- **Nakłady**: zwrotu nakładów koniecznych może żądać o tyle, o ile nie mają pokrycia w korzyściach z rzeczy, a innych o tyle, o ile zwiększają jej wartość w chwili wydania; po dowiedzeniu się o powództwie już tylko koniecznych (art. 226 § 1).
- **Posiadacz zależny**: te reguły stosuje się do niego odpowiednio (art. 230).

### W praktyce

Wiedza o powództwie zamyka okres bezpłatnego korzystania. Od tego dnia warto dokumentować stan rzeczy i ponoszone nakłady, bo rozliczenie obejmie cały okres aż do wydania.

Kodeks cywilny

Posiadacz w złej wierze rozlicza się z właścicielem na najsurowszych zasadach, i to za cały okres władania rzeczą, a nie dopiero od chwili pozwu. Odesłanie zawarte w tym przepisie dotyczy zakresu obowiązków, nie momentu ich powstania.

### Najważniejsze punkty

- **Od początku posiadania**: przepis przenosi na posiadacza w złej wierze te obowiązki, które posiadacza w dobrej wierze obciążają dopiero po dowiedzeniu się o powództwie o wydanie rzeczy - ale obciąża go nimi za cały czas posiadania.
- **Zakres obowiązków**: wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, odpowiedzialność za jej zużycie, pogorszenie i utratę, zwrot pobranych pożytków, których nie zużył, oraz zapłata wartości tych, które zużył.
- **Surowsza odpowiedzialność za rzecz**: posiadacz w złej wierze odpowiada za pogorszenie i utratę także wtedy, gdy nie ponosi winy. Uwalnia go tylko wykazanie, że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie również wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego.
- **Utracone pożytki**: dodatkowo zwraca wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał. Nie wystarczy oddać tego, co realnie pobrał.
- **Nakłady**: może żądać jedynie zwrotu nakładów koniecznych i tylko o tyle, o ile właściciel wzbogaciłby się bezpodstawnie jego kosztem (art. 226 § 2).

### W praktyce

Różnica wobec dobrej wiary jest wymierna. Kto zajmuje cudzą nieruchomość, wiedząc, że nie ma do niej tytułu, musi liczyć się z żądaniem wynagrodzenia za cały okres korzystania, a nie tylko za czas po otrzymaniu pozwu.

Odpowiedzialność za pogorszenie

Odpowiedzialność za pogorszenie w przepisach

Kodeks cywilny2 przepisy