Obszar Natura 2000

Obszar Natura 2000 to wyznaczony obszar służący ochronie określonych elementów przyrody, przede wszystkim dziko występujących ptaków, siedlisk przyrodniczych albo gatunków uznanych za przedmiot zainteresowania Wspólnoty. Definicja tego pojęcia znajduje się w ustawie „Ochrona przyrody.” Nie chodzi więc o każdy teren cenny przyrodniczo, lecz o obszar należący do jednej z form wskazanych w ustawie i utworzony w określonym celu ochronnym.

Pojęcie obejmuje trzy podstawowe kategorie:

• obszar specjalnej ochrony ptaków, którego celem jest ochrona populacji dziko występujących ptaków;
• specjalny obszar ochrony siedlisk, przeznaczony do ochrony siedlisk przyrodniczych lub gatunków;
• obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, związany z ochroną siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty.

Najważniejsze przesłanki uznania danego obszaru za obszar Natura 2000 to jego przynależność do jednej z tych kategorii oraz utworzenie go dla ochrony wskazanych wartości przyrodniczych. Definicja podkreśla także, że ochronie podlegają populacje występujące dziko, a nie wyłącznie organizmy hodowane lub celowo wprowadzone na dany teren.

W ustawie „Ochrona przyrody.” określenie to wyznacza zakres szczególnej ochrony obszarów ważnych dla zachowania ptaków, siedlisk i gatunków. Dzięki temu stanowi punkt odniesienia dla przepisów dotyczących ochrony przyrody oraz działań podejmowanych na obszarach objętych tą formą ochrony. Znaczenie praktyczne pojęcia ujawnia się również w innych dziedzinach prawa. Obszary Natura 2000 mogą być uwzględniane przy sporządzaniu map ryzyka powodziowego, ustalaniu zasad zagospodarowania terenu, stosowaniu przepisów dotyczących ochrony środowiska oraz w postępowaniach związanych z pozwoleniem na budowę lub rozbiórkę. Są także związane z przepisami określającymi chronione siedliska i gatunki oraz z planem zadań ochronnych dla danego obszaru.