Nieprawidłowość

Nieprawidłowość to w prawie stan, działanie albo zaniechanie niezgodne z wymaganiami wynikającymi z przepisów, decyzji administracyjnej, dokumentacji, procedury lub zasad wykonywania określonej działalności. Termin ten nie ma jednej, ogólnej definicji obowiązującej we wszystkich dziedzinach prawa. Jego znaczenie ustala się na podstawie rodzaju sprawy, celu kontroli oraz przepisów regulujących dane obowiązki.

Nieprawidłowość może polegać zarówno na naruszeniu prawa materialnego, na przykład wykonaniu obiektu niezgodnie z zatwierdzonym projektem, jak i na uchybieniu proceduralnym, dokumentacyjnym lub organizacyjnym. Może mieć charakter formalny, gdy brakuje wymaganych dokumentów albo dane są niekompletne, lub faktyczny, gdy sposób wykonania czynności albo stan rzeczy nie odpowiada wymaganiom. Przepisy mogą posługiwać się tym pojęciem także w odniesieniu do pojedynczego uchybienia, nieprawidłowego działania urządzenia, błędu w danych lub naruszenia obowiązków przez określony podmiot.

Występuje między innymi w prawie budowlanym, gdzie stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości mogą skutkować obowiązkiem ich usunięcia, odmową udzielenia pozwolenia na użytkowanie albo innymi rozstrzygnięciami dotyczącymi legalizacji obiektu. W określonych przypadkach każda nieprawidłowość może być traktowana jako odrębna podstawa wymierzenia kary. W postępowaniu administracyjnym poważne nieprawidłowości w wezwaniu stron mogą uzasadniać odstąpienie od przeprowadzenia rozprawy mimo ich nieobecności.

Pojęcie to jest również używane w regulacjach dotyczących wykonywania orzeczeń, kontroli jakości handlowej, bezpieczeństwa i higieny pracy, działalności detektywistycznej, geodezji, oświaty oraz gospodarowania środkami publicznymi. Zależnie od przepisu skutkiem stwierdzenia nieprawidłowości może być wezwanie do jej usunięcia, nakaz podjęcia określonych działań, obowiązek zawiadomienia właściwego organu, ograniczenie dostępu do systemu lub nałożenie sankcji. Ocena, czy dane zdarzenie stanowi nieprawidłowość, wymaga odniesienia go do konkretnych wymagań prawnych i ustalenia jego zakresu oraz skutków.