Nabycie akcji

Nabycie akcji oznacza uzyskanie przez określony podmiot praw wynikających z akcji oraz statusu akcjonariusza albo zwiększenie posiadanego pakietu akcji. Może nastąpić w wyniku czynności prawnej, zdarzenia określonego w ustawie albo objęcia akcji nowej emisji.

Wyróżnia się przede wszystkim:

• nabycie pierwotne, związane z powstaniem akcji po stronie nabywcy, w szczególności przez objęcie akcji przy zakładaniu spółki lub w ramach podwyższenia kapitału zakładowego,
• nabycie pochodne, polegające na przeniesieniu istniejących akcji przez dotychczasowego akcjonariusza, na przykład w drodze sprzedaży, darowizny lub zamiany,
• nabycie w drodze dziedziczenia albo innych zdarzeń prawnych, gdy przejście praw następuje bez umowy zawieranej bezpośrednio między zbywcą i nabywcą.

Sposób nabycia zależy od rodzaju akcji i ich formy. Inne reguły dotyczą akcji imiennych, inne akcji na okaziciela, a w przypadku akcji zdematerializowanych znaczenie ma zapis na rachunku papierów wartościowych. Statut spółki może przewidywać ograniczenia zbywania akcji imiennych, w tym wymóg zgody spółki albo szczególną procedurę wskazania nabywcy. Ograniczenia nie mogą jednak wynikać wyłącznie z samego faktu, że nabycie jest niepożądane dla spółki, lecz muszą mieć podstawę w przepisach lub statucie.

Nabycie akcji powoduje co do zasady uzyskanie praw majątkowych i korporacyjnych, takich jak prawo do dywidendy, udziału w podziale majątku spółki oraz uczestniczenia w walnym zgromadzeniu i głosowania. Zakres wykonywania tych praw może zależeć od rodzaju akcji, chwili nabycia, ujawnienia uprawnionego w odpowiednich ewidencjach oraz spełnienia wymogów przewidzianych w ustawie.

W praktyce nabycie znacznego pakietu akcji może powodować dodatkowe obowiązki. Dotyczy to w szczególności zawiadomień o przekroczeniu określonych progów, obowiązków związanych z powstaniem stosunku dominacji, kontroli koncentracji przedsiębiorców oraz zawiadomienia towarzystwa funduszy inwestycyjnych o nabyciu lub objęciu jego akcji albo praw z akcji. Naruszenie tych obowiązków może ograniczać wykonywanie praw z akcji lub prowadzić do innych sankcji przewidzianych w przepisach.