Mienie

Mienie to w polskim prawie ogół praw majątkowych przysługujących określonemu podmiotowi. Obejmuje przede wszystkim własność oraz inne prawa o wartości majątkowej, które mogą być przedmiotem obrotu, ochrony, zabezpieczenia albo wykonywania przez uprawnionego. Mieniem nie jest więc wyłącznie rzecz, na przykład nieruchomość, budynek, lokal lub przedmiot ruchomy. Może ono obejmować także prawa do korzystania z rzeczy, prawa udziałowe, wierzytelności i inne prawa majątkowe.

Pojęcie to może oznaczać zarówno całość praw należących do osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, jak i określony składnik takiego majątku. W zależności od właściciela lub podmiotu, któremu prawa przysługują, wyróżnia się między innymi mienie prywatne, państwowe, komunalne oraz mienie innych osób prawnych. Szczególne zasady dotyczą mienia państwowego, którym właściwe podmioty mogą zarządzać, rozporządzać nim, ustanawiać na nim prawa oraz uzyskiwać z niego przychody.

Mienie należy odróżniać od majątku rozumianego szerzej. W praktyce majątek może obejmować nie tylko aktywa, lecz także sytuację zobowiązaniową podmiotu, natomiast mienie odnosi się przede wszystkim do praw i innych aktywów majątkowych. W konkretnych przepisach zakres tego terminu może być doprecyzowany przez cel regulacji.

Pojęcie mienia występuje w wielu dziedzinach prawa. W prawie cywilnym wiąże się z własnością, korzystaniem z rzeczy i odpowiedzialnością majątkową. W regulacjach dotyczących nieruchomości oznacza zasób, którym można gospodarować, oddawać go w najem lub poddawać trwałemu zarządowi. W postępowaniu karnym mienie może być przedmiotem zabezpieczenia, zatrzymania albo wykonania orzeczenia, a jego zakres i sposób zabezpieczenia powinny odpowiadać przewidywanym sankcjom i potrzebom postępowania. Prawo karne chroni mienie przed zniszczeniem, zabraniem, uszkodzeniem lub innymi bezprawnymi działaniami. Termin obejmuje również mienie i dobra kultury objęte ochroną w czasie konfliktów zbrojnych.

Znaczenie praktyczne pojęcia polega na tym, że wskazuje ono przedmiot praw majątkowych, zarządu, ochrony i egzekucji, niezależnie od tego, czy chodzi o pojedynczą rzecz, czy o cały zespół praw należących do danego podmiotu.