Art. 214^1 Kodeksu postępowania cywilnego wprowadza szczegółowe zasady dotyczące usprawiedliwiania niestawiennictwa w sądzie z powodu choroby. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że usprawiedliwienia są wiarygodne i pochodzą od uprawnionych osób, co ma zapobiegać nadużyciom i opóźnieniom w postępowaniach sądowych.

### Komentarz:

1. **Zakres zastosowania**:
   - Przepis dotyczy stron postępowania, ich przedstawicieli ustawowych, pełnomocników, świadków oraz innych uczestników postępowania. Oznacza to, że każda z tych osób, która nie może stawić się na wezwanie lub zawiadomienie sądu z powodu choroby, musi przedstawić odpowiednie zaświadczenie.

2. **Wymóg zaświadczenia od lekarza sądowego**:
   - Kluczowym elementem przepisu jest wymóg przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie sądu, wystawionego przez lekarza sądowego. Lekarz sądowy to lekarz, który posiada specjalne uprawnienia do wydawania takich zaświadczeń, co ma na celu zapewnienie ich wiarygodności.
   - W praktyce oznacza to, że zaświadczenia od innych lekarzy, nawet specjalistów, nie będą wystarczające do usprawiedliwienia niestawiennictwa w sądzie. Strona musi udać się do lekarza sądowego, co może być dodatkowym obciążeniem, ale jednocześnie stanowi gwarancję rzetelności zaświadczenia.

3. **Wyjątek dla osób pozbawionych wolności**:
   - Przepis wyraźnie wskazuje, że nie stosuje się go do osób pozbawionych wolności. Usprawiedliwianie niestawiennictwa tych osób z powodu choroby regulują odrębne przepisy. W praktyce oznacza to, że w przypadku osób przebywających w zakładach karnych lub aresztach śledczych, procedura usprawiedliwiania niestawiennictwa jest inna i dostosowana do specyficznych warunków, w jakich te osoby się znajdują.

### Wnioski praktyczne:

- **Dla stron postępowania**: Ważne jest, aby być świadomym wymogu przedstawienia zaświadczenia od lekarza sądowego w przypadku niemożności stawienia się w sądzie z powodu choroby. Należy z wyprzedzeniem dowiedzieć się, gdzie można uzyskać takie zaświadczenie i jakie są procedury jego uzyskania.

- **Dla pełnomocników**: Pełnomocnicy powinni informować swoich klientów o konieczności uzyskania zaświadczenia od lekarza sądowego oraz pomagać w organizacji wizyty u takiego lekarza, jeśli zajdzie taka potrzeba.

- **Dla sądu**: Sąd powinien rygorystycznie przestrzegać wymogu przedstawienia zaświadczenia od lekarza sądowego, aby zapobiegać nadużyciom i zapewnić sprawne prowadzenie postępowania.

Podsumowując, art. 214^1 Kodeksu postępowania cywilnego wprowadza istotne narzędzie mające na celu zapewnienie rzetelności usprawiedliwień niestawiennictwa w sądzie z powodu choroby, co ma kluczowe znaczenie dla sprawnego i efektywnego prowadzenia postępowań sądowych.

Kodeks postępowania cywilnego

Kodeks postępowania karnego (kpk)

Jeżeli prezes sądu okręgowego ma uzasadnione wątpliwości, czy zaświadczenie lekarza sądowego jest rzetelne, może zakończyć z nim umowę ze skutkiem natychmiastowym. Oznacza to, że rozwiązanie umowy nie wymaga zachowania zwykłego okresu wypowiedzenia. Przepis nie nakazuje takiego działania, lecz przyznaje prezesowi sądu uprawnienie do jego podjęcia. W tej sytuacji odpowiednio stosuje się także zasadę wskazaną w art. 9 ust. 3.

o lekarzu sądowym

Zaświadczenie może zostać wydane dopiero wtedy, gdy lekarz sądowy osobiście zbada osobę biorącą udział w postępowaniu. Nie wystarcza więc sama rozmowa na odległość ani analiza dokumentów. Lekarz powinien także zapoznać się z dostępną dokumentacją medyczną dotyczącą tej osoby. Oba te elementy, badanie i analiza posiadanych informacji, poprzedzają wystawienie zaświadczenia.

Przepis oznacza, że lekarz sądowy nie otrzyma wynagrodzenia za zaświadczenie, w którym niezgodnie z prawdą potwierdził okoliczność uzasadniającą nieobecność danej osoby. Chodzi więc o dokument dotyczący powodu niestawiennictwa, który zawiera fałszywe potwierdzenie. Skutek wskazany w tym przepisie dotyczy wyłącznie wynagrodzenia za wystawienie takiego zaświadczenia: lekarzowi ono nie przysługuje.

Prezes sądu okręgowego decyduje, ilu lekarzy sądowych powinno być dostępnych na obszarze podlegającym temu sądowi. Przy ustalaniu tej liczby musi brać pod uwagę potrzebę zapewnienia osobom na tym obszarze dostępu do lekarza sądowego. Oznacza to, że liczba lekarzy nie jest określona z góry w przepisie. Powinna zostać ustalona tak, aby na danym obszarze dostęp do lekarza sądowego był zapewniony.

Przepis ustala stałą kwotę należną lekarzowi sądowemu za wystawienie zaświadczenia wskazanego w ustawie. Za wykonanie tej czynności lekarz otrzymuje 100 zł. Oznacza to, że wysokość wynagrodzenia nie jest określana indywidualnie ani uzależniona od innych okoliczności wymienionych w tym przepisie. Regulacja dotyczy wyłącznie kwoty wynagrodzenia za wystawienie zaświadczenia.

w sprawie wynagrodzenia przysługującego lekarzowi sądowemu i trybu finansowania tego wynagrodzenia oraz zwrotu kosztów dojazdu, a także wzoru zestawienia wystawionych zaświadczeń

Lekarz sądowy

Lekarz sądowy w przepisach

Kodeks postępowania cywilnego1 przepis

Kodeks postępowania karnego (kpk)2 przepisy

o lekarzu sądowym4 przepisy

w sprawie wynagrodzenia przysługującego lekarzowi sądowemu i trybu finansowania tego wynagrodzenia oraz zwrotu kosztów dojazdu, a także wzoru zestawienia wystawionych zaświadczeń1 przepis