Kurator spadku

Kurator spadku to osoba ustanawiana przez sąd do tymczasowego zajmowania się spadkiem, gdy nie można ustalić spadkobierców albo nie są oni jeszcze znani. Nie jest spadkobiercą i nie nabywa praw do spadku. Jego zadaniem jest zabezpieczenie majątku spadkowego oraz wykonywanie czynności potrzebnych do zachowania jego prawidłowego stanu.

Do podstawowych obowiązków kuratora spadku należy:

• wyjaśnienie, kto jest spadkobiercą, w szczególności przez podejmowanie czynności zmierzających do ustalenia osób uprawnionych do dziedziczenia,
• zawiadomienie spadkobierców o otwarciu spadku, czyli o powstaniu sytuacji prawnej związanej ze śmiercią spadkodawcy,
• zarządzanie majątkiem spadkowym pod nadzorem sądu,
• udział w postępowaniach sądowych i innych czynnościach dotyczących spadku, w zakresie wynikającym z jego funkcji.

Kurator działa do czasu ustalenia spadkobierców lub ustania potrzeby jego udziału. Po zakończeniu tej funkcji majątek i dokumenty związane ze spadkiem powinny zostać przekazane osobom uprawnionym, zgodnie z decyzją sądu i przepisami prawa. Zakres jego uprawnień nie jest taki sam jak zakres uprawnień właściciela lub spadkobiercy, a czynności dotyczące majątku spadkowego podlegają ograniczeniom wynikającym z przepisów i nadzoru sądu.

Instytucja kuratora spadku występuje przede wszystkim w postępowaniu cywilnym, zwłaszcza w sprawach o ustalenie spadkobierców, zabezpieczenie spadku i zarząd majątkiem spadkowym. Może mieć znaczenie także w postępowaniu upadłościowym oraz w postępowaniach dotyczących nieruchomości. Przepisy mogą uzależniać skuteczność lub dopuszczalność nabycia praw od kuratora spadku od zachowania reguł dziedziczenia i właściwych wymagań dotyczących rozporządzania majątkiem. Kurator spadku jest odrębną instytucją od zarządcy sukcesyjnego, który zarządza przedsiębiorstwem po śmierci przedsiębiorcy. Przedsiębiorstwo objęte zarządem sukcesyjnym nie należy do zakresu zarządu kuratora spadku.