Kurator

Kurator to osoba fizyczna albo, w przypadkach określonych w przepisach, inny podmiot ustanowiony przez sąd lub właściwy organ do wykonywania ściśle określonych czynności w interesie osoby, spółki, spadku albo innego uczestnika postępowania. Kurator działa w zakresie wyznaczonym w postanowieniu o ustanowieniu lub w przepisach, a jego zadaniem nie jest co do zasady stałe zastępowanie osoby we wszystkich sprawach.

Kuratora ustanawia się przede wszystkim wtedy, gdy osoba uprawniona nie może działać samodzielnie, nie jest znane jej miejsce pobytu, nie ma przedstawiciela albo istnieje konflikt interesów między nią a jej przedstawicielem. W postępowaniu cywilnym kurator może reprezentować stronę, której miejsce pobytu jest nieznane, a także spółkę, gdy jej zarząd nie może skutecznie działać w sporze dotyczącym uchwały. Może również wykonywać czynności związane z nieruchomością lub spadkiem, jeżeli wymagają tego szczególne przepisy.

W prawie rodzinnym kurator jest ustanawiany między innymi w razie przeszkody w sprawowaniu opieki. Jego funkcja może polegać na dokonaniu konkretnej czynności, ochronie majątku albo reprezentowaniu osoby, dla której został ustanowiony. Kuratorowi może przysługiwać wynagrodzenie, pokrywane z majątku lub dochodów osoby objętej kuratelą albo przez podmiot, który żądał jego ustanowienia, zależnie od podstawy prawnej i zakresu pracy.

Odrębną kategorię stanowi kurator sądowy, wykonujący zadania związane z dozorem nad skazanym, kontrolą przestrzegania nałożonych obowiązków oraz wspieraniem procesu readaptacji. Występuje on przede wszystkim w postępowaniu wykonawczym, a w określonych sprawach może także składać wnioski dotyczące sposobu wykonywania kary.

Kurator różni się od opiekuna tym, że zwykle ma węższe i bardziej skonkretyzowane kompetencje. Nie przejmuje automatycznie całokształtu praw i obowiązków osoby, dla której został ustanowiony, lecz podejmuje działania konieczne do ochrony jej interesów lub prawidłowego przeprowadzenia postępowania.