Art. 24 ustawy o finansach publicznych reguluje zasady funkcjonowania instytucji gospodarki budżetowej, w szczególności w zakresie otrzymywania dotacji, uzyskiwania przychodów oraz prowadzenia gospodarki finansowej.

#### 1. Dotacje z budżetu państwa

Zgodnie z pierwszym zdaniem art. 24, instytucja gospodarki budżetowej może otrzymywać dotacje z budżetu państwa na realizację zadań publicznych, pod warunkiem, że odrębne ustawy tak stanowią. Oznacza to, że możliwość otrzymywania dotacji nie jest automatyczna i wymaga wyraźnej podstawy prawnej w innych ustawach. Dotacje te są przeznaczone na realizację zadań publicznych, co podkreśla ich celowość i konieczność zgodności z przepisami prawa.

#### 2. Przychody z odsetek

Instytucja gospodarki budżetowej może uzyskiwać przychody z odsetek od wolnych środków przekazanych w depozyt, o którym mowa w art. 48 ust. 2. Przepis ten umożliwia instytucjom efektywne zarządzanie wolnymi środkami finansowymi, co może przyczynić się do zwiększenia ich przychodów.

#### 3. Roczny plan finansowy

Podstawą gospodarki finansowej instytucji gospodarki budżetowej jest roczny plan finansowy. Plan ten musi obejmować:
- środki na wydatki majątkowe,
- wynik finansowy,
- stan należności i zobowiązań na początek i koniec roku,
- stan środków pieniężnych na początek i koniec roku.

Roczny plan finansowy jest kluczowym dokumentem, który zapewnia transparentność i kontrolę nad finansami instytucji. Umożliwia on także monitorowanie realizacji zadań oraz efektywne zarządzanie zasobami.

#### 4. Koszty i przychody

Koszty instytucji gospodarki budżetowej mogą być ponoszone tylko w ramach uzyskanych przychodów, z uwzględnieniem możliwości wykorzystania środków pieniężnych z poprzednich okresów. Przepis ten wprowadza zasadę samofinansowania się instytucji, co oznacza, że nie mogą one generować kosztów przewyższających ich przychody, chyba że wykorzystują środki z poprzednich okresów.

#### 5. Jednorazowa dotacja na pierwsze wyposażenie

Nowo tworzonej instytucji gospodarki budżetowej może być przyznana jednorazowa dotacja na pierwsze wyposażenie w środki obrotowe. Jest to istotne wsparcie dla nowo powstałych instytucji, umożliwiające im rozpoczęcie działalności.

#### 6. Zmiany w planie finansowym

W planie finansowym instytucji gospodarki budżetowej mogą być dokonywane zmiany przychodów i kosztów w trakcie roku budżetowego, po uzyskaniu zgody organu wykonującego funkcje organu założycielskiego. Zmiany te nie mogą jednak spowodować zwiększenia dotacji z budżetu państwa ani pogorszenia planowanego wyniku finansowego. O dokonanych zmianach należy niezwłocznie powiadomić Ministra Finansów.

#### 7. Zwiększenie kosztów ponad planowane przychody

Za zgodą organu wykonującego funkcje organu założycielskiego, wydaną w porozumieniu z Ministrem Finansów, mogą być dokonywane zmiany planu finansowego polegające na zwiększeniu kosztów ponad planowane przychody, jednak nie więcej niż o środki pieniężne z poprzednich okresów. Przepis ten daje pewną elastyczność w zarządzaniu finansami, jednak wymaga zgody odpowiednich organów, co zapewnia kontrolę nad finansami instytucji.

### Podsumowanie

Art. 24 ustawy o finansach publicznych wprowadza szczegółowe zasady dotyczące funkcjonowania instytucji gospodarki budżetowej, w tym otrzymywania dotacji, uzyskiwania przychodów oraz prowadzenia gospodarki finansowej. Przepisy te mają na celu zapewnienie transparentności, efektywności i odpowiedzialności finansowej instytucji, co jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania sektora finansów publicznych.

o finansach publicznych

Art. 26 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym reguluje kwestie odpowiedzialności finansowej za zmiany w projektach planów ogólnych i miejscowych, które wynikają ze zmiany stanowiska organów, z którymi te projekty były uzgodnione. Komentarz do tego artykułu można podzielić na kilka kluczowych aspektów:

1. **Odpowiedzialność za koszty zmian**:
   - Zgodnie z art. 26 ust. 1, jeżeli organ, z którym uzgodniono projekt planu ogólnego lub miejscowego, zmienia swoje stanowisko, to ten organ ponosi koszty związane z wprowadzeniem zmian do tych projektów. Jest to logiczne rozwiązanie, mające na celu zabezpieczenie interesów gminy lub innego podmiotu odpowiedzialnego za sporządzenie planu, który mógłby ponieść nieprzewidziane koszty w wyniku zmiany stanowiska organu uzgadniającego.

2. **Zespolona administracja powiatowa i samorząd województwa**:
   - W art. 26 ust. 2 ustawodawca wprowadza wyjątek dotyczący organów działających w ramach zespolonej administracji powiatowej lub samorządu województwa, które wykonują zadania z zakresu administracji rządowej. W takich przypadkach Skarb Państwa ponosi koszty zmiany planu ogólnego i miejscowego lub ich projektów jedynie wtedy, gdy zmiana stanowiska organu wynika ze zmiany ustawy lub z nowych ustaleń właściwego organu administracji rządowej.

3. **Zmiana ustawy lub nowe ustalenia**:
   - Kluczowym elementem tego przepisu jest wskazanie, że koszty ponosi Skarb Państwa tylko w sytuacji, gdy zmiana stanowiska organu wynika ze zmiany ustawy lub nowych ustaleń właściwego organu administracji rządowej. Oznacza to, że jeżeli zmiana stanowiska organu jest wynikiem jego własnej inicjatywy, a nie wynika z zewnętrznych, narzuconych zmian prawnych lub administracyjnych, to koszty te nie będą pokrywane przez Skarb Państwa.

4. **Praktyczne implikacje**:
   - W praktyce oznacza to, że gminy i inne podmioty odpowiedzialne za sporządzanie planów muszą być świadome, że zmiany w projektach planów mogą wiązać się z dodatkowymi kosztami, które w pewnych sytuacjach będą musiały być pokryte przez organy uzgadniające. W przypadku organów działających w ramach administracji rządowej, konieczne jest monitorowanie zmian legislacyjnych i ustaleń administracyjnych, aby móc ewentualnie ubiegać się o zwrot kosztów od Skarbu Państwa.

5. **Ochrona interesów gmin**:
   - Przepis ten ma na celu ochronę interesów gmin i innych jednostek samorządu terytorialnego przed nieprzewidzianymi kosztami, które mogą wynikać z decyzji organów uzgadniających. Jest to istotne z punktu widzenia stabilności finansowej tych jednostek oraz zapewnienia przewidywalności w procesie planowania przestrzennego.

Podsumowując, art. 26 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadza mechanizm odpowiedzialności finansowej za zmiany w projektach planów, który ma na celu zabezpieczenie interesów jednostek samorządu terytorialnego oraz zapewnienie, że koszty wynikające z decyzji organów uzgadniających będą ponoszone przez te organy, chyba że zmiany te wynikają z nadrzędnych zmian legislacyjnych lub administracyjnych.

Koszt zmiany

Koszt zmiany w przepisach

o finansach publicznych1 przepis

o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym1 przepis