Koszt

Koszt to wydatek albo inne obciążenie majątkowe związane z określonym działaniem, korzystaniem z rzeczy, wykonaniem obowiązku lub prowadzeniem postępowania. W polskim prawie termin ten nie ma jednej, uniwersalnej definicji. Jego znaczenie zależy od dziedziny prawa i przepisu, w którym został użyty. Koszt może oznaczać zarówno faktycznie poniesiony wydatek, jak i kwotę podlegającą zwrotowi, rozliczeniu albo przypisaniu określonemu podmiotowi.

Najważniejsze rodzaje kosztów obejmują:

• koszty utrzymania, eksploatacji, konserwacji i remontów, ponoszone przez właściciela, użytkownika albo osoby korzystające z określonego urządzenia lub nieruchomości;
• koszty postępowania, w tym opłaty, wydatki i należności związane z udziałem w sprawie, które mogą zostać rozdzielone między strony albo zasądzone od jednej strony na rzecz drugiej;
• koszty publiczne, pokrywane przez Skarb Państwa lub inną jednostkę publiczną, na przykład koszty wykonania określonych orzeczeń albo czynności procesowych;
• koszty gospodarcze, ujmowane w planach finansowych i ewidencji księgowej jako obciążenia związane z działalnością.

W postępowaniu cywilnym koszty mogą wpływać na rozliczenie stron po częściowym uwzględnieniu żądań. Sąd może je wzajemnie znieść, rozdzielić stosunkowo albo, w określonych sytuacjach, obciążyć nimi w całości jedną ze stron. Koszty nie są natomiast wliczane do wartości przedmiotu sporu. W niektórych postępowaniach administracyjnych lub szczególnych przepisy przewidują zwrot kosztów od uczestnika na rzecz właściwego organu.

W prawie nieruchomości koszty mogą obciążać jednostkę korzystającą z nieruchomości, osobę realizującą cel publiczny albo użytkownika określonego prawa. Przy podziale nieruchomości koszty może ponosić podmiot realizujący cel publiczny, a przy utrzymaniu urządzeń wodnych obciążenia mogą być rozdzielane między korzystających, z uwzględnieniem odnoszonych korzyści. W działalności podmiotów publicznych koszt jest także kategorią planowania i sprawozdawczości finansowej. O tym, kto ponosi koszt, w jakiej wysokości i na jakiej podstawie, rozstrzyga właściwy przepis, umowa, orzeczenie albo decyzja organu.