Komisja egzaminacyjna

Komisja egzaminacyjna to kolegialny organ powołany na podstawie przepisów prawa do przygotowania, przeprowadzenia i oceniania egzaminu albo innego sprawdzianu kwalifikacji. Nie jest to jedna, jednolicie uregulowana instytucja, lecz określenie organu, którego skład, kompetencje i sposób działania zależą od rodzaju egzaminu.

Komisja może w szczególności:

• weryfikować, czy kandydat spełnia warunki dopuszczenia do egzaminu,
• ustalać jego organizację, terminy i przebieg,
• przygotowywać lub przeprowadzać zadania egzaminacyjne,
• oceniać odpowiedzi albo prace zdających,
• podejmować uchwałę lub inne rozstrzygnięcie o wyniku egzaminu,
• sporządzać dokumentację i przekazywać informacje właściwym organom.

Członków komisji zazwyczaj powołuje właściwy minister, organ administracji, dyrektor szkoły albo przedstawiciele samorządu zawodowego. Przepisy mogą określać wymagania dotyczące ich kwalifikacji, liczbę członków, zasady wyłączenia z udziału w sprawie oraz sposób podejmowania rozstrzygnięć. W niektórych postępowaniach prace zdającego ocenia niezależnie dwóch egzaminatorów, a wynik ustala się według reguł wskazanych w przepisach.

Komisje egzaminacyjne występują między innymi przy egzaminach zawodowych i korporacyjnych, w tym adwokackim, przy egzaminach na uprawnienia budowlane, w postępowaniach dotyczących kwalifikacji audytora wewnętrznego lub doradcy podatkowego, a także przy egzaminach związanych z wykonywaniem polowania. Funkcjonują również w systemie edukacji, między innymi przy egzaminach eksternistycznych w szkołach artystycznych.

W zależności od regulacji komisja może działać jako komisja pierwszego stopnia, rozstrzygająca o wyniku egzaminu, albo jako komisja drugiego stopnia, rozpatrująca odwołania od uchwały lub innego rozstrzygnięcia. Jej działalność ma znaczenie praktyczne, ponieważ wynik postępowania może warunkować uzyskanie uprawnień, dopuszczenie do wykonywania zawodu, wpis do właściwego rejestru albo potwierdzenie określonego poziomu wykształcenia i umiejętności.