Art. 259 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) określa kategorie osób, które nie mogą być świadkami w postępowaniu cywilnym. Przepis ten ma na celu zapewnienie rzetelności i wiarygodności zeznań świadków oraz ochronę określonych tajemnic i interesów prawnych. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych kategorii osób wyłączonych z możliwości bycia świadkami:

1. **Osoby niezdolne do spostrzegania lub komunikowania swych spostrzeżeń**:
   - Ta kategoria obejmuje osoby, które z powodu fizycznych lub psychicznych ograniczeń nie są w stanie prawidłowo postrzegać zdarzeń lub komunikować swoich spostrzeżeń. Przykładem mogą być osoby niewidome, głuche, niemówiące lub cierpiące na poważne zaburzenia psychiczne. Celem tego wyłączenia jest zapewnienie, że świadkowie będą w stanie dostarczyć wiarygodnych i zrozumiałych zeznań.

2. **Wojskowi i urzędnicy niezwolnieni od zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli „zastrzeżone” lub „poufne”**:
   - Wojskowi i urzędnicy, którzy są zobowiązani do zachowania tajemnicy informacji niejawnych, nie mogą być świadkami, jeśli ich zeznania miałyby naruszyć te tajemnice. Ochrona informacji niejawnych jest kluczowa dla bezpieczeństwa państwa i innych ważnych interesów publicznych.

3. **Osoby zobowiązane do zachowania tajemnicy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej**:
   - Pracownicy Prokuratorii Generalnej RP, którzy są zobowiązani do zachowania tajemnicy, nie mogą być świadkami, jeśli ich zeznania miałyby naruszyć tę tajemnicę. Prokuratoria Generalna RP pełni istotną rolę w reprezentowaniu interesów Skarbu Państwa, a ochrona jej tajemnic jest niezbędna dla skutecznego wykonywania jej zadań.

4. **Przedstawiciele ustawowi stron**:
   - Przedstawiciele ustawowi stron, tacy jak rodzice małoletnich dzieci lub opiekunowie prawni, nie mogą być świadkami w sprawach, w których reprezentują strony. Jest to związane z potencjalnym konfliktem interesów i koniecznością zachowania obiektywizmu w postępowaniu.

5. **Osoby, które mogą być przesłuchane w charakterze strony jako organy osoby prawnej lub innej organizacji mającej zdolność sądową**:
   - Osoby pełniące funkcje organów osób prawnych (np. członkowie zarządu spółki) lub innych organizacji mających zdolność sądową, które mogą być przesłuchane jako strony, nie mogą jednocześnie występować jako świadkowie. Ma to na celu uniknięcie sytuacji, w której jedna osoba pełniłaby podwójną rolę w postępowaniu, co mogłoby wpłynąć na jego rzetelność.

6. **Współuczestnicy jednolici**:
   - Współuczestnicy jednolici, czyli osoby, które występują w postępowaniu jako jedna strona (np. współwłaściciele nieruchomości), nie mogą być świadkami. Jest to związane z ich bezpośrednim zainteresowaniem wynikiem sprawy, co mogłoby wpłynąć na obiektywizm ich zeznań.

Podsumowując, art. 259 k.p.c. wprowadza istotne ograniczenia dotyczące możliwości bycia świadkiem w postępowaniu cywilnym, mające na celu zapewnienie rzetelności procesu oraz ochronę określonych tajemnic i interesów prawnych. Przepis ten jest kluczowy dla utrzymania wysokich standardów postępowania dowodowego i ochrony praw stron postępowania.

Kodeks postępowania cywilnego

Art. 119zzf Ordynacji podatkowej wprowadza szczegółowe regulacje dotyczące kontroli wypełniania obowiązków przez określone instytucje finansowe, takie jak banki, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, izby rozliczeniowe, banki zrzeszające oraz Krajową Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową. Kontrolę tę sprawuje Szef Krajowej Administracji Skarbowej (KAS).

#### 1. Zakres kontroli

Kontrola obejmuje wypełnianie obowiązków określonych w niniejszym dziale Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że kontrola dotyczy przestrzegania przepisów podatkowych i finansowych przez wymienione instytucje.

#### 2. Częstotliwość kontroli

Przepis nakłada obowiązek przeprowadzania kontroli przez Szefa KAS nie rzadziej niż raz na rok w odniesieniu do izb rozliczeniowych. Jest to minimalna częstotliwość, co oznacza, że kontrole mogą być przeprowadzane częściej, jeśli istnieje taka potrzeba.

#### 3. Uprawnienia kontrolerów

Kontrole przeprowadzają upoważnieni pracownicy urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub organów podległych Szefowi KAS. Pracownicy ci muszą posiadać poświadczenie bezpieczeństwa upoważniające do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą „poufne”. Jest to istotne z punktu widzenia ochrony danych i informacji wrażliwych, które mogą być przedmiotem kontroli.

#### 4. Przepisy stosowane odpowiednio

Do przeprowadzania kontroli stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, w tym m.in.:
- Art. 62 ust. 1-3, 8 i 10,
- Art. 64 ust. 1 pkt 1, 2, 5, 7, 8, 10, 11 i 17 oraz ust. 3 i 4,
- Art. 72 ust. 1 pkt 1-3 i 8-11 oraz ust. 3,
- Art. 84 ust. 1, 2 i 4,
- Art. 93,
- Art. 97 ust. 4.

Przepisy te regulują m.in. procedury kontrolne, uprawnienia kontrolerów, obowiązki kontrolowanych podmiotów oraz zasady postępowania z informacjami niejawnymi.

#### 5. Znaczenie regulacji

Regulacja ta ma na celu zapewnienie, że instytucje finansowe działające na terenie Polski przestrzegają obowiązujących przepisów podatkowych i finansowych. Regularne kontrole mają na celu wykrywanie i zapobieganie nieprawidłowościom, co jest kluczowe dla utrzymania stabilności i przejrzystości systemu finansowego.

#### 6. Wnioski

Art. 119zzf Ordynacji podatkowej jest istotnym elementem systemu nadzoru nad instytucjami finansowymi. Zapewnia on, że kontrole są przeprowadzane regularnie i przez odpowiednio uprawnione osoby, co zwiększa ich skuteczność i wiarygodność. Przepis ten jest również ważny z punktu widzenia ochrony informacji niejawnych, co jest kluczowe w kontekście bezpieczeństwa finansowego państwa.

Klauzula poufna

Klauzula poufna w przepisach

Kodeks postępowania cywilnego1 przepis

Ordynacja podatkowa1 przepis