Przepis określa zasady powoływania ławników izb morskich, ustalania ich liczby oraz organizowania ich udziału w posiedzeniach. Ławników powołuje minister właściwy do spraw gospodarki morskiej na okres trzech lat. Kandydaci powinni posiadać wysokie kwalifikacje zawodowe i praktykę dotyczącą zagadnień występujących w sprawach rozpoznawanych przez izby morskie. Oznacza to, że przy powołaniu znaczenie mają zarówno przygotowanie zawodowe, jak i doświadczenie związane z tematyką spraw, którymi zajmują się izby.

Liczbę ławników dla konkretnej izby ustala ten sam minister, działając na wniosek przewodniczącego izby morskiej. Przy określaniu tej liczby uwzględnia się terytorialny zakres działania izby. Przepis wiąże więc liczebność składu ławniczego z obszarem, na którym działa dana izba, oraz pozostawia inicjatywę w tej sprawie jej przewodniczącemu.

Szczegółowe reguły zostały przekazane do uregulowania w akcie wykonawczym. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki morskiej, określi w drodze rozporządzenia tryb powoływania ławników oraz zasady ich wyznaczania do udziału w posiedzeniach. Rozporządzenie ma uwzględniać kwalifikacje zawodowe i praktykę ławników, a także regulować ich wynagradzanie oraz pokrywanie innych należności związanych z udziałem w posiedzeniach. Praktyczne znaczenie przepisu polega na wyznaczeniu podstaw organizacyjnych funkcjonowania ławników, od ich kwalifikacji i liczby po sposób kierowania ich do konkretnych posiedzeń oraz rozliczania udziału w tych czynnościach.

o izbach morskich.

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/1961/320/text/U/D19610320Lj.pdf

Przepis określa sposób rozpoznawania przez izby morskie spraw dotyczących wypadków morskich, wskazując zarówno skład orzekający na rozprawie, jak i zasady wydawania postanowień poza rozprawą.

W pierwszej instancji izba morska rozpoznaje sprawę w składzie jednego sędziego i dwóch ławników. W drugiej instancji skład jest liczniejszy i obejmuje jednego sędziego oraz czterech ławników. Niezależnie od instancji rozprawie przewodniczy sędzia, co oznacza, że to on kieruje jej przebiegiem.

Jeżeli sprawa ma „zawiły charakter”, przewodniczący izby morskiej pierwszej albo drugiej instancji może zwiększyć skład orzekający. Zwiększenie może polegać na dołączeniu dwóch ławników albo jednego sędziego i jednego ławnika. Jest to uprawnienie pozostawione ocenie przewodniczącego, który decyduje, czy dodatkowe osoby są potrzebne ze względu na stopień skomplikowania sprawy.

Odrębna reguła dotyczy czynności podejmowanych poza rozprawą. Postanowienia wydaje wtedy sędzia samodzielnie, bez udziału ławników, chyba że ustawa przewiduje wyjątek. Przepis rozdziela więc udział ławników w rozpoznawaniu sprawy na rozprawie od ich udziału w wydawaniu postanowień poza rozprawą. W praktyce wskazuje to, kto tworzy skład izby w poszczególnych instancjach i sytuacjach procesowych oraz kiedy możliwe jest jego powiększenie.

Przepis określa status organizacyjny i sposób finansowania izb morskich. Stanowi, że izby morskie są **państwowymi jednostkami budżetowymi**, a więc ich funkcjonowanie zostało powiązane z budżetem państwa, a nie z odrębnym źródłem finansowania wskazanym w tym przepisie. Regulacja ma charakter ustrojowo-finansowy, ponieważ wskazuje zarówno, czym są izby morskie z punktu widzenia organizacji państwa, jak i z jakich środków pokrywane są ich wydatki.

Kluczowe znaczenie ma zasada, zgodnie z którą wydatki izb morskich są pokrywane z budżetu państwa. Przepis nie ogranicza tej zasady do określonego rodzaju kosztów, lecz odnosi ją ogólnie do wydatków izb morskich. Jednocześnie wskazuje konkretną część budżetu państwa, z której następuje finansowanie. Dysponentem tej części jest minister właściwy do spraw gospodarki morskiej.

W praktyce oznacza to, że przepis wiąże działalność izb morskich z państwowym systemem finansowania oraz przypisuje odpowiedzialność za dysponowanie właściwą częścią budżetu ministrowi właściwemu do spraw gospodarki morskiej. Artykuł nie określa wysokości środków, szczegółowych zasad planowania wydatków ani procedury ich rozliczania. Jego treść ogranicza się do wskazania państwowego charakteru izb morskich, źródła pokrywania ich wydatków i właściwego dysponenta budżetowego.

Przepis określa sposób oznaczania izb morskich za pomocą pieczęci. Przyznaje izbom morskim prawo używania pieczęci okrągłej, a więc wskazuje zarówno na jej charakter, jak i podstawowy kształt. W centralnej części pieczęci powinien znajdować się wizerunek godła Rzeczypospolitej Polskiej. Element ten stanowi obowiązkową część wzoru określonego w przepisie.

Drugim wymaganym elementem jest napis umieszczony w otoku pieczęci. Napis ten musi zawierać **nazwę izby** oraz **nazwę sądu, przy którym izba działa**. Przepis wiąże zatem wygląd pieczęci nie tylko z samą izbą morską, lecz także z sądem, przy którym została ona ustanowiona. Dzięki temu oznaczenie wskazuje oba podmioty objęte treścią napisu.

Znaczenie praktyczne regulacji polega na ujednoliceniu podstawowych cech pieczęci używanej przez izby morskie. Z przepisu wynika, że pieczęć powinna jednocześnie zawierać godło państwowe oraz informacje identyfikujące konkretną izbę i właściwy dla niej sąd. Użycie pieczęci ma charakter uprawnienia izby, ponieważ przepis stanowi, że izby „mają prawo” jej używania. Wskazany przepis nie opisuje innych rodzajów oznaczeń ani dodatkowych elementów pieczęci, koncentrując się na jej formie, umiejscowieniu godła i treści napisu w otoku.

Przepis określa moment i warunki przekazywania przez izby morskie informacji związanych z ochroną osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych. Chodzi o informacje wskazane w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, czyli aktu określonego w przepisie jako „rozporządzenie 2016/679”.

Podstawową zasadą jest przekazanie tych informacji **przy pierwszej czynności skierowanej do osoby**. Oznacza to, że obowiązek informacyjny został powiązany z pierwszym działaniem izby morskiej, które jest adresowane do konkretnej osoby. Przepis nie uzależnia tego obowiązku od rodzaju pierwszej czynności ani od jej formy, wskazuje natomiast wyraźnie jej moment, czyli początek kontaktu procesowego lub urzędowego z daną osobą, o ile czynność jest do niej skierowana.

Ustawa przewiduje wyjątek. Informacje nie muszą być przekazywane ponownie, jeżeli osoba już je posiada, a ich zakres lub treść nie uległy zmianie. Oba elementy tego wyjątku mają znaczenie łączne: samo wcześniejsze posiadanie informacji nie wystarcza, gdy zmienił się ich zakres albo treść. Analogicznie, zmiana zakresu lub treści oznacza potrzebę przekazania aktualnych informacji, nawet jeśli osoba znała wcześniejszą wersję.

W praktyce przepis porządkuje sposób realizacji obowiązku informacyjnego przez izby morskie. Zapewnia, że osoba otrzymuje wymagane informacje na początku kierowanych do niej działań, a jednocześnie eliminuje konieczność ich powtarzania, gdy informacje są już znane i pozostają niezmienione.

Przepis określa zasady nadzoru nad przetwarzaniem danych osobowych w postępowaniach prowadzonych przed izbami morskimi. Rozdziela również kompetencje między organy właściwe dla poszczególnych izb. Za działalność Izby Morskiej w Gdańsku i Izby Morskiej w Szczecinie odpowiada Przewodniczący Odwoławczej Izby Morskiej, natomiast nadzór nad działalnością Odwoławczej Izby Morskiej sprawuje Prezes Sądu Okręgowego w Gdańsku.

W ramach nadzoru organy te rozpatrują skargi dotyczące przetwarzania danych osobowych, upowszechniają wśród administratorów danych i podmiotów przetwarzających wiedzę o obowiązkach wynikających z rozporządzenia 2016/679 oraz współpracują z innymi organami nadzorującymi przetwarzanie danych w postępowaniach sądowych i z organami nadzorczymi. Współpraca może obejmować wymianę informacji i wzajemną pomoc, aby zapewnić spójne stosowanie tego rozporządzenia.

Przepis przyznaje organom nadzoru konkretne uprawnienia kontrolne i informacyjne. Mogą one żądać dostarczenia potrzebnych informacji, uzyskiwać dostęp do danych, informacji, pomieszczeń, sprzętu i środków służących do przetwarzania danych, a także zawiadamiać o podejrzeniu naruszenia przepisów. Mogą również wydawać ostrzeżenia, udzielać upomnień oraz wzywać do dostosowania przetwarzania danych do wymogów rozporządzenia 2016/679.

Do przyjmowania i rozpatrywania skarg związanych z przetwarzaniem danych przez izby morskie stosuje się odpowiednio przepisy działu I rozdziału 5a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Regulacja tworzy więc podział odpowiedzialności, określa zakres działań nadzorczych i wskazuje tryb obsługi skarg.

Przepis określa, jakie wypadki morskie podlegają rozpoznaniu przez izby morskie oraz kiedy postępowanie może dotyczyć statku o obcej przynależności. Podstawową kategorią są wypadki statków o polskiej przynależności. W tym przypadku przepis nie uzależnia rozpoznania sprawy od miejsca, w którym doszło do wypadku.

Odmiennie uregulowano sytuację statków o obcej przynależności. Izby morskie rozpoznają wypadek takiego statku, jeżeli nastąpił on na polskich morskich wodach wewnętrznych albo na polskim morzu terytorialnym. Rozpoznanie jest również możliwe, gdy wniosek o wszczęcie postępowania złoży armator lub kapitan statku o obcej przynależności. Są to odrębne przesłanki, co oznacza, że wystarczające jest spełnienie jednej z nich.

Ustęp 1a został uchylony, więc nie zawiera obecnie regulacji wpływającej na zakres rozpoznawania wypadków morskich. Szczególny wymóg dotyczy wypadków, w których uczestniczyły jednostki pływające Marynarki Wojennej, Straży Granicznej lub Policji. Izba morska może rozpoznać sprawę w odniesieniu do tych jednostek tylko za zgodą właściwego organu. W przypadku jednostek Marynarki Wojennej jest to Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, w przypadku jednostek Straży Granicznej, Komendant Główny Straży Granicznej, a w przypadku jednostek Policji, Komendant Główny Policji.

W praktyce przepis wyznacza więc zakres spraw rozpoznawanych przez izby morskie według dwóch głównych kryteriów, przynależności statku oraz miejsca wypadku lub inicjatywy określonych osób, a dla wskazanych służb dodatkowo wprowadza wymóg zgody właściwego organu.

Przepis określa zakres i sposób prowadzenia dochodzenia dotyczącego wypadku morskiego. Dochodzenie służy utrwaleniu śladów i dowodów, wstępnemu wyjaśnieniu przebiegu, przyczyn i okoliczności wypadku, a także ustaleniu osób zainteresowanych oraz świadków. Ma ono przygotować podstawy do przeprowadzenia rozprawy.

Osoba wezwana jako świadek ma obowiązek stawić się i złożyć zeznania, z zastrzeżeniem art. 20. Na żądanie izby morskiej należy również wydać rzeczy mogące być dowodem. W sytuacjach niecierpiących zwłoki takie żądanie może zgłosić także inspektor dochodzeniowy lub kapitanat, beziehungsweise bosmanat portu.

Szczególne obowiązki spoczywają na armatorze i kapitanie statku. Na wezwanie prowadzącego dochodzenie mają oni udzielić informacji między innymi o statku, załodze, jego pobycie, terminach zawinięcia do polskiego portu oraz wysokości szkody. Powinni także przedłożyć mapy morskie, dzienniki i inne dokumenty lub dane elektroniczne potrzebne do wyjaśnienia wypadku.

**Izba morska** może badać miejsce wypadku, statek, jego szczątki i zawartość, sporządzać spisy oraz czasowo przejmować rzeczy wymagające zbadania. Ma również dostęp do rejestratorów pokładowych, innych zapisów, wyników badań prowadzonych przez inne podmioty oraz dokumentacji użytkownika statku i producenta. Uprawnienia te obejmują także wstęp do wszystkich części portu. Prowadzący dochodzenie może korzystać z tych uprawnień, przesłuchiwać świadków i zapoznawać się z zeznaniami z innych postępowań. Przepis zastrzega, że wskazane regulacje nie naruszają przepisów ustawy o Państwowej Komisji Badania Wypadków Morskich.

Przepis określa status izb morskich utworzonych na podstawie wcześniejszej ustawy o izbach morskich. Stanowi, że izby te stają się izbami morskimi w rozumieniu niniejszej ustawy. Oznacza to zachowanie ich znaczenia prawnego przy jednoczesnym objęciu ich zakresem obecnej regulacji.

Kluczowe znaczenie ma fakt, że przepis odnosi się do izb już istniejących, a nie do podmiotów tworzonych dopiero po wejściu w życie niniejszej ustawy. Nie ustanawia dodatkowych przesłanek ani procedury, którą izby utworzone na podstawie wcześniejszej ustawy musiałyby spełnić, aby uzyskać status izb morskich w rozumieniu nowej regulacji. Decydujące są dwa elementy: utworzenie izby na podstawie wskazanej wcześniejszej ustawy oraz jej zakwalifikowanie jako izby morskiej na podstawie niniejszej ustawy.

W praktyce przepis zapewnia ciągłość statusu tych izb. Nie pozostawia wątpliwości, że izby powstałe pod rządami wcześniejszych przepisów są objęte pojęciem izb morskich użytym w niniejszej ustawie. Ma to znaczenie dla stosowania dalszych regulacji ustawy, ponieważ przy ocenie ich zakresu izby utworzone wcześniej należy traktować jako izby morskie w rozumieniu obecnego aktu. Przepis pełni więc funkcję porządkującą i przejściową, łącząc istniejące izby z systemem prawnym ustanowionym przez niniejszą ustawę.

Przepis ustanawia regułę przejściową dotyczącą postępowania w sprawach wypadków morskich. Obejmuje on wypadki określone w art. 1 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 54, przy czym znaczenie ma brzmienie tych regulacji obowiązujące przed wejściem w życie niniejszej ustawy.

Decydujące znaczenie ma moment zaistnienia wypadku. Jeżeli wypadek morski miał miejsce przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, postępowanie w jego sprawie prowadzą właściwe izby morskie, a podstawą działania pozostają dotychczasowe przepisy. Przepis łączy więc dwa elementy: wcześniejszą datę wypadku oraz zastosowanie wcześniejszego stanu prawnego.

**Znaczenie praktyczne** polega na rozdzieleniu spraw według chwili zaistnienia wypadku. Samo wejście w życie nowej ustawy nie powoduje objęcia jej regulacjami postępowań dotyczących wypadków, które wydarzyły się wcześniej. W takich sprawach zachowana zostaje właściwość izb morskich oraz dotychczasowa podstawa prawna. Przepis nie reguluje natomiast postępowań dotyczących wypadków, które zaistniały po wejściu w życie ustawy. Zapewnia tym samym ciągłość prowadzenia spraw wszczętych lub wymagających prowadzenia w związku ze zdarzeniami wcześniejszymi, bez zmiany ich podstawy prawnej i organu właściwego do ich prowadzenia.

o Państwowej Komisji Badania Wypadków Morskich

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2012/1068/text/U/D20121068Lj.pdf

Izby morskie

Izby morskie w przepisach

o izbach morskich.9 przepisów

o Państwowej Komisji Badania Wypadków Morskich1 przepis