Art. 76a Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) wprowadza szczególne regulacje dotyczące obecności przedstawiciela ustawowego lub innej osoby pełnoletniej podczas posiedzenia albo rozprawy z udziałem oskarżonego, który nie ukończył 18 lat. Przepis ten ma na celu ochronę praw i interesów nieletniego oskarżonego oraz zapewnienie sprawnego przebiegu postępowania sądowego.

#### 1. Obecność przedstawiciela ustawowego lub osoby sprawującej pieczę

Zgodnie z art. 76a § 1 k.p.k., na wniosek oskarżonego, który nie ukończył 18 lat, podczas posiedzenia albo rozprawy może być obecny jego przedstawiciel ustawowy lub osoba, pod której pieczą oskarżony pozostaje. Przepis ten uznaje, że obecność takiej osoby może mieć pozytywny wpływ na nieletniego oskarżonego, zapewniając mu wsparcie emocjonalne i psychiczne.

#### 2. Brak przedstawiciela ustawowego lub osoby sprawującej pieczę

W sytuacji, gdy oskarżony nie posiada przedstawiciela ustawowego lub osoby, pod której pieczą pozostaje, albo gdy przewodniczący uzna, że udział tych osób może prowadzić do naruszenia praw lub interesów oskarżonego, jest niecelowy ze względu na jego dobro, uniemożliwia przeprowadzenie posiedzenia albo rozprawy albo utrudnia je w istotny sposób, oskarżony może wskazać inną osobę pełnoletnią (§ 2).

#### 3. Wyznaczenie asystenta rodziny

Jeżeli oskarżony nie wskazał innej osoby pełnoletniej lub przewodniczący uznał, że jej obecność może prowadzić do naruszenia praw lub interesów oskarżonego, jest niecelowa ze względu na jego dobro, uniemożliwia przeprowadzenie posiedzenia albo rozprawy albo utrudnia je w istotny sposób, przewodniczący wyznacza asystenta rodziny (§ 3). Asystent rodziny jest wyznaczany zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

#### 4. Procedura wyznaczenia asystenta rodziny

Przed wyznaczeniem asystenta rodziny, przewodniczący wzywa podmiot wskazany w art. 17 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, właściwy miejscowo ze względu na miejsce prowadzenia postępowania, do niezwłocznego przekazania listy asystentów rodziny wraz z danymi kontaktowymi (§ 4). Przewodniczący wyznacza asystenta rodziny, mając na uwadze konieczność ochrony praw lub interesów oskarżonego oraz zapewnienia sprawnego przeprowadzenia posiedzenia lub rozprawy.

#### 5. Cel regulacji

Regulacja zawarta w art. 76a k.p.k. ma na celu zapewnienie, że nieletni oskarżony będzie miał odpowiednie wsparcie podczas postępowania sądowego. Obecność przedstawiciela ustawowego, osoby sprawującej pieczę, innej osoby pełnoletniej lub asystenta rodziny ma na celu ochronę praw i interesów nieletniego oraz zapewnienie, że postępowanie będzie prowadzone w sposób sprawiedliwy i zgodny z zasadami ochrony praw dziecka.

#### 6. Wnioski praktyczne

W praktyce, sądy powinny zwracać szczególną uwagę na dobro nieletniego oskarżonego, dbając o to, aby osoba obecna podczas posiedzenia lub rozprawy rzeczywiście wspierała oskarżonego i nie utrudniała przebiegu postępowania. Przewodniczący powinien dokładnie analizować każdą sytuację indywidualnie, aby zapewnić, że wyznaczenie odpowiedniej osoby będzie zgodne z interesem nieletniego.

Podsumowując, art. 76a k.p.k. wprowadza istotne mechanizmy ochrony nieletnich oskarżonych, zapewniając im wsparcie podczas postępowania sądowego i dbając o ich prawa oraz interesy.

Interes oskarżonego

Interes oskarżonego w przepisach

Kodeks postępowania karnego (kpk)2 przepisy