Hipoteka łączna

Hipoteka łączna to hipoteka zabezpieczająca tę samą wierzytelność na kilku nieruchomościach albo na kilku udziałach w nieruchomościach. Każda z obciążonych nieruchomości odpowiada za całą zabezpieczoną wierzytelność, a nie tylko za jej część. Wierzyciel hipoteczny może zatem dochodzić zaspokojenia z jednej nieruchomości, z kilku z nich albo ze wszystkich, z uwzględnieniem wysokości długu oraz sumy hipoteki. Nie może jednak otrzymać więcej niż wynosi przysługująca mu wierzytelność.

Najważniejsze cechy hipoteki łącznej:

• zabezpiecza jedno określone zobowiązanie na wielu przedmiotach,
• jest ujawniana w księgach wieczystych prowadzonych dla poszczególnych nieruchomości,
• zwiększa zakres zabezpieczenia wierzyciela, ponieważ ryzyko związane z wartością jednej nieruchomości rozkłada się na kilka nieruchomości,
• pozostaje związana z zabezpieczoną wierzytelnością, dlatego co do zasady przechodzi na osobę, na którą przechodzi wierzytelność, z zachowaniem odpowiedniego pierwszeństwa.

Hipoteka łączna może powstać w drodze umowy, gdy strony ustanawiają zabezpieczenie na kilku nieruchomościach, albo z mocy prawa, między innymi w następstwie podziału nieruchomości obciążonej hipoteką. W takim przypadku zabezpieczenie może objąć nieruchomości powstałe po podziale. Szczególną postacią jest hipoteka przymusowa łączna. Jej ustanowienie na kilku nieruchomościach jest co do zasady niedopuszczalne, a wyjątki zależą od spełnienia warunków określonych w przepisach, dotyczących przede wszystkim własności nieruchomości przez dłużnika lub dłużników solidarnych.

Instytucja ta występuje w prawie rzeczowym, przede wszystkim w regulacji ksiąg wieczystych i hipoteki. W praktyce ma znaczenie przy zabezpieczaniu kredytów i innych wierzytelności, a także przy podziale nieruchomości, zmianie właściciela lub przeniesieniu zabezpieczonej wierzytelności. Właściciel każdej obciążonej nieruchomości ponosi ryzyko prowadzenia egzekucji z tego składnika majątku, nawet jeśli wierzytelność została gospodarczo związana z inną nieruchomością.