Gospodarka narodowa

Gospodarka narodowa to ogół działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium państwa oraz zasobów, podmiotów i procesów związanych z wytwarzaniem, wymianą, podziałem i korzystaniem z dóbr oraz usług. W polskim prawie termin ten ma najczęściej znaczenie ogólne i ekonomiczne, a jego dokładny zakres wynika z treści konkretnego przepisu. Nie oznacza jednego podmiotu ani wyodrębnionej osoby prawnej.

W gospodarce narodowej mieszczą się między innymi działalność przedsiębiorców, gospodarstw rolnych, jednostek sektora publicznego i innych podmiotów uczestniczących w obrocie gospodarczym. Obejmuje ona różne dziedziny i sektory, w tym przemysł, rolnictwo, handel, transport, usługi, finanse, budownictwo oraz gospodarowanie nieruchomościami. Pojęcie może być używane zarówno w odniesieniu do całej gospodarki państwa, jak i do jej określonych elementów, gdy przepis wskazuje konkretny cel lub sposób oddziaływania.

Termin występuje w regulacjach dotyczących między innymi ochrony konkurencji, planowania przestrzennego, geodezji i kartografii, nieruchomości, ruchu drogowego oraz obronności. Może uzasadniać podejmowanie działań służących ochronie ważnych interesów ekonomicznych państwa, w tym ingerencję w decyzję administracyjną w celu usunięcia zagrożenia lub zapobieżenia szkodom. Jest także używany przy określaniu zadań państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz przy planowaniu inwestycji o szczególnym znaczeniu.

Szczególne znaczenie praktyczne ma zwrot przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej. Stanowi on wskaźnik wykorzystywany przez przepisy do ustalania wysokości opłat, świadczeń, odszkodowań lub wynagrodzeń. Przykładowo może wyznaczać maksymalną opłatę za udostępnienie danych, wysokość opłaty związanej z postępowaniem kwalifikacyjnym albo podstawę obliczenia jednorazowego odszkodowania. W tym zastosowaniu chodzi o wartość ustalaną dla gospodarki narodowej jako całości, a nie o wynagrodzenie konkretnej osoby ani dochód gospodarstwa domowego.